Amerykańska odmiana języka angielskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Angielszczyzna amerykańska (AmE, American English) – odmiana języka angielskiego używana w Stanach Zjednoczonych przez osoby, dla których język angielski jest językiem ojczystym. Podobną formą angielszczyzny nazywanej angielszczyzną kanadyjską (CaE, Canadian English) posługują się również mieszkańcy Kanady.

Istnieje ogólnoamerykański wzorzec poprawnego języka angielskiego (General American) i dialekty regionalne: kalifornijski, utahński, bostoński, środkowo-zachodni i południowo-zachodni. Afroamerykanie posługują się własnym dialektem, znanym jako African American Vernacular English (AAVE) lub Ebonics.

Pierwszy słownik angielszczyzny amerykańskiej został wydany w 1828 r. przez Noah Webstera.

Fonetyka[edytuj | edytuj kod]

Wymowa amerykańska jest bardziej konserwatywna niż brytyjska, tzn. zachowało się w niej wiele cech XVIII-wiecznej angielszczyzny brytyjskiej.

Poniższe cechy wymowy są charakterystyczne dla amerykańskiej odmiany języka angielskiego:

  • retrofleksyjne r (IPA: [ɻ]), słyszalne we wszystkich pozycjach. Przed [ɻ] różne samogłoski często przechodzą w szwa, np. curious może brzmieć [ˈkjəɻiəs]
  • spółgłoski [t] i [d] są wymawiane po akcentowanej samogłosce jako [ɾ]. W podobnej pozycji fonet /n/ lub połączenie /nt/ może być wymawiane jako [ɾ̃] lub [n] (drugi przypadek). Tak więc wyrazy „winter” ′zima′ i „winner” ′zwycięzca′ są homonimami
  • brak samogłoski [ɒ] – zastępuje ją [ɑ] lub [ɔ].
  • zanik spółgłoski [j] po spółgłoskach dziąsłowych: „tune” ′melodia′ wymawia się [tu:n]
  • samogłoska [æ] w niektórych pozycjach ulega dyftongizacji do [eə] (szególnie przed spółgłoskami nosowymi[1].
  • zamiana [sk] na [ks] (na przykład „ax” zamiast „ask” ′zapytać, pytanie′); dialekt nowojorski[potrzebne źródło]
  • w niektórych dialektach (np. pacyficznym północno zachodnim): wymowa /eɪ/ i /oʊ/ jako [e] i [o] w sylabach innych niż otwarte

Słownictwo i ortografia[edytuj | edytuj kod]

Poniższa tabelka jest tylko zbiorem przykładów, a nie kompletną listą.

polski angielski (Wielka Brytania) angielski (USA)
wakacje holiday vacation
winda lift elevator
bagażnik (w samochodzie) boot trunk
maska (w samochodzie) bonnet hood
błotnik mudguard fender
ciężarówka lorry truck
cysterna tanker tank truck
szafa wardrobe closet
piłka nożna football soccer
komisariat policji police station police department
remiza strażacka fire station fire department
tłumik (w pistolecie) silencer muffler
toaleta lavatory, toilet rest room
wyjście way out exit
kolejka ludzi queue line
wózek sklepowy shopping trolley shopping cart
metro underground, tube subway
wiadukt flyover overpass
parking car park parking lot
autostrada motorway highway, freeway, expressway
benzyna petrol gas, gasoline
stacja paliwowa filling/petrol station gas station
bankomat cash machine/point, dispenser ATM (Automated Teller Machine)
pobocze, chodnik pavement sidewalk
jesień autumn fall
mieszkanie flat apartment
piętro floor, storey floor, story
mikser food mixer, liquidizer blender
sokowirówka juice extractor juicer
kogut cock rooster
gniazdko elektryczne socket, power point electrical outlet
gabinet kosmetyczny beauty salon parlor
kubeł na śmieci dustbin garbage can (garbage pail)
kontener na śmieci skip dumpster
kosz na odpady biurowe wastepaper basket wastebasket
śmieci rubbish (litter) garbage (trash)
kran tap faucet
film film movie
kino cinema (movie) theater
gabinet surgery office
sklep shop store
skrzynka pocztowa letter-box mailbox
apteka pharmacy, chemist’s pharmacy, drugstore
lekarstwa medicine drug
narkotyk drug (illegal) drug, narcotic
budka telefoniczna call box, (tele)phone box (tele)phone booth
brat (rel.) neighbour fellowman
pionek draughtman checker
cukierek sweet candy
frytki (potato) chips (French) fries
zamek błyskawiczny zip fastener zipper
spodnie trousers pants
podkoszulek vest undershirt
kamizelka waistcoat vest
sąsiad neighbour neighbor
organizować organise organize
analizować analyse analyze
katalog catalogue catalog
aneks annexe annex
anemia anaemia anemia
opona tyre tire
środek, centrum centre center
teatr theatre theater
pług plough plow
pączek doughnut donut
czek cheque check
krawężnik kerb curb
przeciąg draught draft
piżama pyjamas pajamas
kolor colour color
port harbour harbor
zachowanie behaviour behavior
honor honour honor
anestezjolog anesthesiologist anesthetist
szary grey gray
chipsy crisps chips
aluminium/glin aluminium aluminum
pasmanteria haberdashery dry goods
grilować w piekarniku to grill to broil
grzywka fringe bangs
parter ground floor first floor
pierwsze piętro first floor second floor
ubezpieczenie na życie life assurance life insurance
plaster opatrunkowy plaster Band-Aid
Ostatki Pancake Day Shrove Tuesday
gumka do ścierania rubber eraser
ogród na tyłach domu back garden backyard
ulubiony favourite favorite
samolot aeroplane (plane) airplane (plane)
cmentarz cemetery cementery, graveyard
złomowisko scrap-heap junkyard
poczta głosowa machine voicemail
latarka torch flashlight
tel. komórkowy mobile (phone) cell (phone)
pendrive pendrive flash drive
szkoła podstawowa primary school (junior school) elementary school (grade school)

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]