Kowal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zawodu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kowal podkuwający konia przedstawiony na XVIII wiecznym rysunku Jana Norblina

Kowalrzemieślnik zajmujący się kowalstwem. Zawód polegający na tworzeniu (wykuwaniu) przedmiotów z metalu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kowale zajmowali się wyrobem przedmiotów użytkowych z metalu jak kociołków, podków, gwoździ, narzędzi, a także broni białej. Zajmowali się również podkuwaniem (podkuwacz) oraz pielęgnacją końskich kopyt. Zawód był bardzo rozpowszechniony w przeszłości i w każdej wsi znajdowała się kuźnia. Wraz z postępującą industrializacją procesów wytwarzania przedmiotów coraz bardziej tracił na znaczeniu i z czasem prawie kompletnie przestał być praktykowany.

Jan Długosz w swojej kronice jako zamiłowanego kowala opisał Kazimierza, księcia mazowieckiego, który „do rzemiosła kowalskiego taką miał z przyrodzenia chęć i skłonność, iż często niem się zabawiając, strzały, siekiery, miecze i inne narzędzia ręką własną wyrabiał.“[1]

Kowalstwo artystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przykład artystycznej pracy kowalskiej

Obecnie obserwuje się odrodzenie tego zawodu w wyniku mody na ręcznie kute elementy dekoracyjne stosowane w budownictwie[2]. Ręczna metoda pracy kowala umożliwia wytwarzanie na zamówienie zindywidualizowanych form i przedmiotów z metalu o oryginalnej i niepowtarzalnej formie. Najczęściej spotykane wyroby kowala artystycznego to:

Warsztat[edytuj | edytuj kod]

Kowal pracuje w warsztacie zwanym kuźnią.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska ilustrowana (Tom II, hasła: „Kowalstwo”), Wiedza Powszechna, Warszawa, 1978.
  2. Bogusław Kopydłowski „Polskie kowalstwo architektoniczne”, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1958.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bogusław Kopydłowski „Polskie kowalstwo architektoniczne”, Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1958.
  • R. Reinfuss, „Ludowe kowalstwo artystyczne”, Wyd PAN Ossolineum Wrocław 1983.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]