Krioterapia

Krioterapia (z stgr. κρυο krýos – zimny + stgr. θεραπεια therapeía – leczenie) – w medycynie, forma zimnolecznictwa z zastosowaniem temperatur poniżej 0 °C.

Rodzaje

Wyróżnia się krioterapię miejscową (zwaną inaczej kriodestrukcją) oraz krioterapię ogólną.

Krioterapia miejscowa

Zestaw do krioterapii miejscowej z użyciem par ciekłego azotu.

Krioterapia miejscowa polega na przyłożeniu przy pomocy specjalnego aplikatora bardzo niskiej temperatury, która dostarczana jest do miejsca zmienionego chorobowo. Zabieg zamrażania i rozmrażania powtarza się w jednym cyklu kilkakrotnie. Doprowadza to do zamarzania zawartości komórek, pękania błon biologicznych i w konsekwencji destrukcji tkanki. Krioterapia miejscowa stosowana jest do leczenia:

• zmian skórnych łagodnych i złośliwych (np. brodawki skórne, choroba Bowena)
• zmian powstałych na błonach śluzowych (np. leukoplakia, pachydermia, kłykciny kończyste)
• destrukcji zmian łagodnych i nowotworowych w obrębie jamy brzusznej, zwłaszcza wątroby (np. naczyniak)

Krioterapia ogólna

Krioterapia ogólna polega na poddaniu całego ciała przez krótki czas (do 3 minut) działaniu bardzo niskich temperatur (od -160 do -100 °C). W odróżnieniu od krioterapii miejscowej, prawidłowo stosowana krioterapia ogólna nie niszczy tkanek. Zabieg ten jest również nazywany kriostymulacją, ponieważ celem zabiegu jest dostarczenie organizmowi stresu fizjologicznego.

Literatura potwierdzająca skuteczność krioterapii w leczeniu konkretnych schorzeń jest skąpa. Podczas badań nad skutecznością krioterapii w leczeniu zapalnych chorób reumatycznych 20% pacjentów było zmuszonych przerwać zabiegi z powodu niepożądanych efektów ubocznych.

Metody

• krioablacja
• kriokoagulacja

Wskazania

Krioterapię można stosować m.in. w takich przypadkach jak:

• zapalenia stawów (reumatoidalne, młodzieńcze przewlekłe, reaktywne, łuszczycowe, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa)
• zmiany zapalne stawów o podłożu metabolicznym (np. dna moczanowa)
• przewlekłe zapalenie kręgosłupa szyjnego
• zespół bolesnego barku
• zapalenie okołostawowe ścięgien, torebki stawowej i mięśni
• zespół fibromialgii (choroby reumatyczne tkanek miękkich)
• zwichnięcie i skręcenie urazowe stawów
• uszkodzenie łąkotki
• naderwanie ścięgien i mięśni
• zwalczanie przewlekłego i patologicznego bólu (metoda zachowawcza)
• zwalczanie odruchowej i ośrodkowej spastyczności mięśni w procesie rehabilitacji neurologicznej
• ostre i zadawnione urazy sportowe i pooperacyjne

oraz dla odnowy biologicznej

• u przemęczonych fizycznie i psychicznie osób dorosłych
• u sportowców wyczynowych
• zespoły bólu mięśniowo-powięziowego

Przeciwwskazania

• krioglobulinemia
• kriofibrynogemia
• agammaglobulinemia
• nocna napadowa hemoglobinuria
• ropno-zgorzelinowe zmiany na skórze
• neuropatie układu współczulnego
• Niedoczynność tarczycy
• znaczna niedokrwistość
• stosowanie niektórych leków (neuroleptyki, alkohol)
• wyniszczenie i wychłodzenie organizmu
• schorzenia mięśnia sercowego lub aparatu zastawkowego serca w okresie niewydolności krążenia
• przecieki żylno-tętnicze w płucach
• ciężkie postacie dusznicy bolesnej wysiłkowej i dusznicy bolesnej spontanicznej
• różnego pochodzenia ostre schorzenia dróg oddechowych
• miejscowe zaburzenia ukrwienia
• zaawansowana miażdżyca
• choroba nowotworowa
• zespół Prinzmetala
• obecność miejscowych odmrożeń
• uszkodzenia skóry
• nadciśnienie tętnicze znacznego stopnia
• klaustrofobia
• wiek powyżej 65 lat
• zaburzenia rytmu serca przy jego częstości wyższej od 100/min.
• przebyte zakrzepy żylne i zatory tętnic obwodowych
• pokrzywka na zimno
• zespół Raynauda

Linki zewnętrzne

• PORADY WIDEO Krioterapia w walce z kurzajkami. ekspertradzi.tv, 2012-01-03. [dostęp 2012-01-16].

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.