Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
| Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa | |||
| spondylitis ankylopoetica | |||
|
|||
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (w skrócie ZZSK, synonimy: choroba Bechterewa, choroba Marie-Strümplla-Bechterewa, łac. spondylitis ankylopoetica, spondyloarthritis ankylopoetica, ang. ankylosing spondylitis) – przewlekła, postępująca choroba tkanki łącznej, o podłożu autoimmunologicznym, obejmująca drobne stawy międzykręgowe, więzadła międzykręgowe oraz stawy krzyżowo-biodrowe, prowadząca do ich stopniowego usztywniania.
Spis treści |
[edytuj] Objawy i przebieg
Choroba występuje częściej u mężczyzn (2-3 razy[1]) w wieku młodym i średnim. Choroba rozpoczyna się powoli i stopniowo postępuje.
Najczęstsze objawy stawowe to:
- ból dolnego odcinka pleców lub w okolicy pośladków, zwykle symetryczny, nasilający się w godzinach nocnych, zmniejszający się po aktywności fizycznej i narastający w unieruchomieniu
- stopniowo postępujące dolegliwości bólowe w innych odcinkach kręgosłupa, piersiowym i szyjnym
- zajęcie stawów proksymalnych (około 25%), zwykle większych stawów, rzadko drobnych
- ból pięt (około 40%)
- ból i sztywność w okolicy żeber
Chory przybiera charakterystyczną postawę - lekko pochyloną do przodu, chodzi patrząc w ziemię, oglądając się za siebie obraca całe ciało.
Objawy pozastawowe:
- zapalenie tęczówki, zapalenie błony naczyniowej oka
- zapalenie aorty wstępującej
- niedomykalność zastawki mitralnej
- niedomykalność zastawki aortalnej
- zapalenie prostaty
- zwłóknienie płuc
- amyloidoza
- zapalenie jelit
[edytuj] Rozpoznanie
Rozpoznanie ZZSK opiera się obecnie na zmodyfikowanych kryteriach nowojorskich[2].
[edytuj] Kryteria kliniczne
- ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej utrzymujący się przez ≥3 miesiące, zmniejszający się po ćwiczeniach, nieustępujący w spoczynku
- ograniczenie ruchomości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa
- zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej
[edytuj] Kryterium radiologiczne
- obustronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 2-4 stopnia lub jednostronne 3-4 stopnia
Rozpoznanie ZZSK jest pewne, gdy spełnione jest kryterium radiologiczne i przynajmniej jedno kryterium kliniczne. O rozpoznaniu prawdopodobnym mówimy, gdy spełnione są 3 kryteria kliniczne lub tylko kryterium radiologiczne[1].
[edytuj] Różnicowanie
- ból dolnego odcinka pleców pochodzenia mechanicznego
- reumatoidalne zapalenie stawów
- dyskopatie
- fibromialgia
- zmiany nowotworowe
- reaktywne zapalenia stawów
- choroba Scheuermanna
- łuszczycowe zapalenie stawów
- zapalenia stawów towarzyszące przewlekłym zapaleniom jelit
- choroby zakaźne (gruźlica, bruceloza)
- stany zapalne w obrębie miednicy małej
- choroby metaboliczne kości
- rozsiana samoistna hiperostoza szkieletu.
[edytuj] Leczenie
Leczenie choroby jest mało skuteczne, powinno się odbywać pod ścisłą kontrolą lekarza reumatologa.
Odbywa się najczęściej z użyciem:
- leków przeciwzapalnych
- leków immunosupresyjnych
- balneoterapii
- gimnastyki leczniczej
- leczenia ognisk zapalnych w zębach i migdałkach.
Podejmowano próby leczenia ZZSK przy pomocy bisfosfonianów i talidomidu.
[edytuj] Historia
Przypuszczalnie pierwszy opis choroby pozostawił brytyjski lekarz Bernard O’Connor w 1695. Obraz kliniczny ze zmianami kostnymi powiązał już Benjamin Brodie w 1850. W latach 90. XIX wieku swoje opisy przypadków przedstawili Władimir Biechtieriew, Pierre Marie i Adolf von Strümpell, od których wzięły się eponimiczne nazwy schorzenia[3].
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Andrzej Szczeklik (red.) Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005. ISBN 83-7430-031-0.
- ↑ S.van der Linden, H.A. Valkenburg, A. Cats: Evaluation of diagnostic criteria for ankylosing spondylitis. A proposal for modification of the New York criteria. Arthritis Rheum. 27(4), 361-368 (1984).
- ↑ Bekhterev's disease w bazie Who Named It (ang.)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Peh W. Ankylosing Spondylitis eMedicine (ang.)
- SPONDYLOARTHROPATHY, SUSCEPTIBILITY TO, 1; SPDA1 w bazie Online Mendelian Inheritance in Man (ang.)
