Niedoczynność tarczycy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Niedoczynność tarczycy
Hypothyroidismus
ICD-10 E01
Niedoczynność tarczycy z powodu niedoboru jodu i pokrewnych przyczyn
E01.0 Rozlane (endemiczne) wole z powodu niedoboru jodu
E01.1 Wieloguzkowe (endemiczne) wole z powodu niedoboru jodu
E01.2 Wole z powodu niedoboru jodu (endemiczne), nie określone
E01.8 Inne choroby tarczycy z powodu niedoboru jodu i pokrewnych przyczyn
ICD-10 E02
Subkliniczna postać niedoczynności tarczycy z powodu niedoboru jodu
ICD-10 E03
Inne postacie niedoczynności tarczycy
E03.0 Wrodzona niedoczynność tarczycy z wolem rozlanym
E03.1 Wrodzona niedoczynność tarczycy bez wola
E03.2 Niedoczynność tarczycy w wyniku zastosowanego leczenia lub innych egzogennych substancji
E03.3 Niedoczynność tarczycy po przebytej infekcji
E03.4 Zanik tarczycy (nabyty)
E03.5 Śpiączka w obrzęku śluzowatym
E03.8 Inne określone postacie niedoczynności tarczycy
E03.9 Niedoczynność tarczycy, nie określona

Niedoczynność tarczycy (łac. hypothyreosis, hypothyroidismus, ang. hypothyroidism) – choroba ludzi i innych zwierząt spowodowana niedoborem hormonów tarczycy, prowadzącym do spowolnienia procesów metabolicznych.

Niedoczynność tarczycy u ludzi[edytuj | edytuj kod]

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Niedoczynność tarczycy dotyka 1-6% osób w wieku do 60 roku życia, częstość rośnie wraz z wiekiem. Występuje około 5 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja choroby ze względu na przyczynę:

  • niedoczynność pierwotna – spowodowana uszkodzeniem gruczołu tarczowego
  • niedoczynność wtórna – będąca skutkiem niedoboru TSH (hormon tyreotropowy) wydzielanego przez przysadkę; rzadko jako choroba izolowana, zwykle jako element zespołu niedoczynności przysadki
  • niedoczynność trzeciorzędowa – wynikająca z niedostatku tyreoliberyny (TRH), wytwarzanej przez komórki podwzgórza
    • guzy podwzgórza lub okolicy
    • urazy głowy z przerwaniem ciągłości szypuły przysadki

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Niedoczynności tarczycy towarzyszą często subtelnie wyrażone objawy podmiotowe powiązane ze spowolnionym tempem reakcji katabolicznych:

  • zwiększenie masy ciała
  • uczucie zmęczenia, osłabienie, senność, trudności w koncentracji, zaburzenia pamięci, stany depresyjne
  • łatwe marznięcie, uczucie chłodu
  • przewlekłe zaparcia (spowolnienie perystaltyki)
  • sucha, zimna, blada, nadmiernie rogowaciejąca skóra (objaw brudnych kolan) – jako wyraz zmniejszonego przepływu krwi i zahamowania czynności gruczołów łojowych i potowych
  • obrzęki podskórne (tzw. obrzęk śluzowaty) – skutek nagromadzenia glikozaminoglikanów (kwas hialuronowy), zatrzymujących wodę, których syntezę normalnie hamuje T3 (dotyczą twarzy, zwłaszcza powiek)
  • łamliwe włosy, czasem przerzedzenie brwi
  • zmieniony głos (pogrubienie strun głosowych)
  • bradykardia zatokowa
  • ściszone tony i powiększona sylwetka serca (płyn w worku osierdziowym – obrzęk śródmiąższowy)
  • nieregularne miesiączkowanie

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

Trójjodotyronina – T3 – najaktywniejszy hormon tarczycy

O rozpoznaniu niewydolności tarczycy decyduje całokształt obrazu klinicznego oraz wynik badań hormonalnych – TSH, fT3 i fT4, ewentualnie inne badania w poszukiwaniu przyczyny choroby (jak USG tarczycy czy poziom przeciwciała anty-TPO).

W niewydolności pierwotnej stężenie TSH jest podwyższone, we wtórnej i trzeciorzędowej – obniżone. Stężenie fT4 (zwykle także fT3) jest obniżone.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Obowiązuje suplementacja L-tyroksyny (L-T4) w indywidualnie dobranej dawce dobowej, rozpoczynając od dawek małych. Leczenie jest długotrwałe, zwykle dożywotnie.

Niedoczynność tarczycy u innych zwierząt[edytuj | edytuj kod]

Objawy:

  • łysienie (na zadzie i szyi, zazwyczaj obustronne)
  • ściemnienie skóry
  • apatia[potrzebne źródło]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.