László Tőkés

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
László Tőkés
Tőkés László 2007.JPG
Data i miejsce urodzenia 1 kwietnia 1952
Kluż-Napoka
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

László Tőkés (ur. 1 kwietnia 1952 w Klużu-Napoce) – rumuński duchowny narodowości węgierskiej, biskup Kościoła Ewangelicko-Reformowanego z Siedmiogrodu, represjonowany jako opozycjonista w czasach rządów Nicolae Ceauşescu w Rumuńskiej Republice Ludowej. Poseł do Parlamentu Europejskiego VI, VII i VIII kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Działalność do 1990[edytuj | edytuj kod]

Ukończył w 1975 studia w Teologicznym Instytucie Protestanckim w Klużu. Służył początkowo jako duchowny w Braszowie i Dej.

W 1986 jako pastor trafił do Timişoary. W 1989 był jedną z pierwszych osób, które wypowiadały się przeciw likwidacji siedmiogrodzkich wsi, w przeważającej mierze zamieszkanych przez Węgrów. Spotkało się to z reakcją władz kościelnych i państwowych. W jego obronie wystąpił wówczas Lech Wałęsa, publikując specjalny list. Po stronie László Tőkésa opowiedzieli się również wierni. Od 1 grudnia mieszkanie i kościół pastora znajdowały się pod ścisłym nadzorem wojska i funkcjonariuszy Securitate.

W okolicy rozpoczęły się demonstracje niezadowolonej ludności. 15 grudnia zebrało się ok. 1500 osób. Przybyła również delegacja władz, pastorowi obiecano wsparcie materialne i pomoc w opiece nad ciężarną żoną. 16 grudnia rosnąca grupa manifestantów zażądała pisemnej gwarancji o nieprzenoszeniu László Tőkésa. Jednocześnie wzrastała liczba demonstrantów rumuńskich, głoszących hasła antykomunistyczne. W rezultacie doszło do interwencji ze strony funkcjonariuszy milicji, 17 grudnia duchownego aresztowano i wywieziono do miejscowości Menyő. Wydarzenia te stały się jednym z pierwszych elementów rewolucji w Rumunii.

Działalność po przemianach[edytuj | edytuj kod]

Po 1990 László Tőkés został biskupem diecezji Oradea Mare i wszedł w skład Tymczasowego Komitetu Ocalenia Narodowego. Wybrano go także na jednego z przewodniczących Synodu Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Rumunii. Od 1992 pełni funkcję członka honorowego Senatu Europejskiego, a od 1997 członka prezydium Światowego Kongresu Węgierskich Ewangelików.

W marcu 2001 na zaproszenie Kościoła Ewangelicko-Reformowanego i Węgierskiego Instytutu Kultury odwiedził Polskę, gdzie spotkał się z przedstawicielami władz państwowych i kościelnych, a także wygłosił wykład na Uniwersytecie Warszawskim zatytułowany Węgrzy i Rumuni w 1989[1].

W 2007 László Tőkés jako niezależny wziął udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Po uzyskaniu mandatu zasiadał we frakcji zielonych i regionalistów. W wyborach w 2009 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję z ramienia centroprawicowej Węgierskiej Unii Demokratycznej w Rumunii. W VII kadencji PE przystąpił do grupy Europejskiej Partii Ludowej, Komisji Kultury i Edukacji, Podkomisji Praw Człowieka oraz Delegacji do spraw stosunków z Albanią, Bośnią i Hercegowiną, Serbią, Czarnogórą i Kosowem. W 2014 przyjął propozycję kandydowania w wyborach europejskich na Węgrzech z listy koalicji Fidesz-KDNP, uzyskując mandat eurodeputowanego VIII kadencji[2].

Przypisy

  1. Kronika religijna. "Tygodnik Powszechny", 13 marca 2001. [dostęp 2014-05-31].
  2. Az Európai Parlament 21 plusz 5 magyarja (węg.). mno.hu, 26 maja 2014. [dostęp 2014-05-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]