Fidesz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fidesz – Magyar Polgári Szövetség
Fidesz logo.png
Skrót Fidesz
Lider Viktor Orbán
Data założenia 30 marca 1988
Adres siedziby 1088 Budapeszt, VIII. Szentkirályi utca 18.
Deklarowana
ideologia polityczna
narodowy konserwatyzm[1]
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa
Obecni posłowie
117 / 199
Obecni eurodeputowani
12 / 21
http://www.fidesz.hu/

Fidesz – Magyar Polgári Szövetség (pol. Fidesz – Węgierska Unia Obywatelska, wym. [ˈfidɛs][2]), dawnej Fidesz – Magyar Polgári Párt (pol. Fidesz – Węgierska Partia Obywatelska). Fidesz to skrótowiec nazwy Fiatal Demokraták Szövetsége (pol. Związek Młodych Demokratów) – narodowa, konserwatywna i umiarkowanie eurosceptyczna partia polityczna działająca na Węgrzech[3]. Brzmienie skrótowca fidesz jest także identyczne z łacińskim słowem fides, oznaczającym pewność, wiarygodność.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fidesz został założony 30 marca 1988 r. przez grupę studentów i intelektualistów jako niezależna organizacja młodzieżowa. Program i statut organizacji przyjęto podczas I kongresu w październiku i listopadzie. Wtedy też powołano władze organizacji. Rok później podczas II kongresu większość delegatów zdecydowała, że ich ugrupowanie weźmie udział w wolnych wyborach parlamentarnych. Za swój symbol partia przyjęła pomarańczę, symbolizującą zmianę pokoleniową w węgierskiej polityce. W wyborach 25 marca i 8 kwietnia 1990 r. Fidesz uzyskał ok. 9% głosów i 22 mandaty. Partia była podzielona. Wyraźnie zaznaczały swoją obecność dwie frakcje. Pierwsza uważała, że można i warto zbudować koalicję z postkomunistami, druga, radykalna i o bardziej liberalnych poglądach, kierowana przez Viktora Orbána wykluczała jakąkolwiek współpracę z postkomunistami. W wyniku tego podziału doszło do rozłamu: dwaj wiceprzewodniczący i współzałożyciele partii Gabor Fodor i Péter Molnár opuścili Fidesz w 1993 r. i zrezygnowali z członkostwa wraz z ok. 500. innymi członkami – w większości przypadków przechodząc do Związku Wolnych Demokratów. W następnych wyborach, w maju 1994 na Fidesz zagłosowało 7 procent wyborców, co dało partii 20 mandatów.

W kolejnych wyborach, w maju 1998 r. Fidesz zdobył 29% poparcia i największą ilość mandatów. Wieloletni działacz partii Viktor Orbán został premierem. Rząd V. Orbana zakończyło zwycięstwo w wyborach 2002 roku Węgierskiej Partii Socjalistycznej, która utworzyła rząd wspólnie ze Związkiem Wolnych Demokratów.

Na początku 2003 podjęto gruntowną reformę partii: na kongresie w maju 2003 r zmieniono statut i nazwę partii. Odtąd nazywa się ona Fidesz – Magyar Polgári Szövetség. Zmiany te były elementem przygotowań do wyborów do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2004 r. Wybory te partia zdecydowanie wygrała, zdobywając 47,4% głosów. W 2006 roku partia ponownie przegrała wybory parlamentarne z Węgierską Partią Socjalistyczną, jednak kilka miesięcy później z powodu antyrządowych zamieszek poparcie dla Fideszu zaczęło rosnąć. W kolejnych wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 roku Fidesz również zdecydowanie wygrał odnosząc jeszcze lepszy wynik niż pięć lat temu zdobywając 56,36% głosów.

Partia wygrała wybory parlamentarne 6 kwietnia 2014 roku ponownie uzyskując większość kwalifikowaną oraz wybory samorządowe, które odbyły się 12 października 2014 roku. W największych miastach partia zdobyła 22 z 23 mandatów burmistrzowskich (w tym m.in. w stołecznym Budapeszcie)[4]. Viktor Orbán w wyniku wygranej z 6 kwietnia 2014 r. utworzył swój trzeci rząd.

Przypisy

  1. Dr Vít Hloušek, Dr Lubomír Kopecek (2013). Origin, Ideology and Transformation of Political Parties: East-Central and Western Europe Compared. Ashgate Publishing. ps. 177.
  2. Fidesz – wymowa węgierska
  3. http://www.policysolutions.hu/userfiles/elemzesek/Euroszkepticizmus%20Magyarorsz%C3%A1gon.pdf
  4. Fidesz wygrywa. 22 burmistrzów w 23 największych miastach Węgier (pol.). PAP. [dostęp 2014-10-14].