Loża wolnomularska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Loża wolnomularska – podstawowa jednostka organizacyjna wolnomularstwa jak i miejsce spotkań wolnomularzy. Na jej czele stoi Czcigodny Mistrz oraz grupa oficerów lożowych. Dla powołania loży potrzeba przynajmniej siedmiu mistrzów wolnomularskich oraz zgody władz obediencji.

Loża wolnomularska jest pomieszczeniem zbudowanym na planie kwadratu, zorientowanym zgodnie z głównymi kierunkami geograficznymi, z najważniejszym - Wschodem.

Loże działają w różnych obrządkach, rytach. Stowarzyszenia kilku lóż tworzą obediencję. Każda loża posiada duży stopień autonomii.

Rytualne prace loży odbywają się w wolnomularskiej świątyni. W przeciwieństwie do pomieszczenia/budowli religijnej, ta jest świecka, filozoficzna i filantropijna.

Poza samym rytuałem, istotnym elementem prac lożowych są tzw. deski, czyli referaty, które następnie są dyskutowane. W pracach lożowych bardzo ważne znaczenie ma również muzyka.

Oficerowie lożowi[edytuj | edytuj kod]

W lożach wolnomularskich wyznaczeni (bądź wybrani) masoni pełnią specyficzne funkcje zwane oficerskimi (spotyka się także określenie "urzędnik"). Wiążą się z nimi rozliczne uprawnienia i obowiązki. Różne odłamy masonerii w różny sposób określają liczbę i nazwy oficerów, choć najważniejsze urzędy są wspólne dla wszystkich obediencji. Istnienie większości stanowisk oficerskich jest uświęcona długoletnią tradycją i znajduje umocowanie w podstawowym dokumencie wolnomularskim - Konstytucji Andersona (spisana na początku XVIII wieku). Niektóre (zwłaszcza te najważniejsze) pochodzą jeszcze z czasów wolnomularstwa operatywnego (cechowego) - wzmianki o nich można spotkać w statutach z XIV i XV wieku (np. Statuty Schowe'a).

Najważniejsze są trzy urzędy: Czcigodnego Mistrza oraz dwóch Dozorców (bez obecności tych oficerów loża nie może powstać ani pracować). Są one określane jako Trzy Oficerskie Światła Loży. Stopień niżej znajdują się Mówca i Sekretarz

  • Czcigodny Mistrz (ang. Honourable Master) - przewodniczący loży, najważniejsza postać lożowa, w większości obediencji po wyborze (tzw.instalacji) Czcigodny Mistrz wskazuje oficerów, z którymi chciałby pracować podczas swojej kadencji. Wskazanie musi jednak zostać potwierdzone przez głosowanie (zazwyczaj tajne) przeprowadzane pośród tych wolnomularzy z loży, którzy mają stopień mistrzowski
  • Dozorcy (ang. Warden, Pierwszy i Drugi, czasem nazywany Starszym i Młodszym) - oficerowie loży, którzy w hierarchii wolnomularskiej zajmują miejsce po Czcigodnym. Pierwszy Dozorca opiekuje się wolnomularzami - Kolumna Południowej, Drugi Dozorca - Kolumna Północnej). Pierwszy Dozorca jako jedyna osoba w loży może (czasowo) zastąpić Czcigodnego Mistrza
  • Mówca (ang. Speaker) - strażnik konstytucji i przepisów ogólnych, do obowiązków Mówcy należy zgłaszanie wniosków do głosowania
  • Sekretarz (ang. Secretary) - zajmuje się prowadzeniem zapisów lożowych
  • Odźwierny (ang. Tyler) - wolnomularz czuwający nad bezpieczeństwem prac loży
  • Jałmużnik (ang. Almoner) - zajmuje się zbieraniem funduszy na cele charytatywne, odpowiada przed Skarbnikiem
  • Skarbnik (ang. Treasurer) - sprawuje pieczę nad finansami loży
  • Wielki Ekspert (ang. Expert) - czuwa nad rozstrzygnięciami rytualnymi
  • Mistrz Ceremonii (ang. Master of Ceremony) - prowadzi sprawy bieżące dotyczące rytuału
  • Mistrz Harmonii (ang. Master of Harmony) - zajmuje się muzyką lożową, inicjuje śpiewy etc.

W wolnomularstwie anglosaskim spotyka się jeszcze innych oficerów - np. dziekanów (Dean).

Zasady przyjmowania do lóż[edytuj | edytuj kod]

Większość lóż przyjmuje na nowych adeptów osoby mające minimum 18-25 lat (zależnie od obediencji), które nie były karane sądownie i posiadają w swoim środowisku dobrą opinię. Tradycyjnie do loży można było być przyjętym z rekomendacji należących do niej wcześniej braci, obecnie jednak niektóre obediencje zachęcają do samodzielnego zgłaszania się do lóż. Kandydaci są jednak selekcjonowani przez mistrzów lóż, według im tylko znanych kryteriów i wiele kandydatur jest odrzucanych na wstępie lub po tzw. przesłuchaniu "pod opaską", w trakcie którego bracia z loży mogą zadać kandydatowi dowolne pytanie.

Niektóre loże oficjalnie publikują zasady rządzące procesem aplikacji[1].

Kandydat do Wielkiej Loży Narodowej Polski (wolnomularstwo odłamu konserwatywnego) musi być mężczyzną i zgodnie z tradycją zadeklarować wiarę w Wielkiego Budowniczego Wszechświata.

Wielki Wschód Polski (wolnomularstwo liberalne) nie wymaga od kandydatów nawet wiary w Wielkiego Budowniczego Wszechświata, przyjmuje także agnostyków i ateistów.

Zgodnie z tradycją wolnomularstwa regularnego, Wielka Loża Narodowa Polski przyjmuje do lóż wyłącznie mężczyzn. Z kolei adogmatyczny Wielki Wschód Polski jest organizacją mieszaną, inicjujących zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Kobieta wolnomularzem może także zostać przyjęta w lożach polskich, będących częścią Wielkiego Wschodu Francji (loża Prometea), w stowarzyszeniu Le Droit Humain oraz w wolnomularstwie ezoterycznym Memphis-Misraim.

Polskie loże[edytuj | edytuj kod]

Polskie loże Wielkiej Loży Narodowej Polski[edytuj | edytuj kod]

  • Loża Matka Kopernik – Warszawa
  • Walerian Łukasiński – Warszawa
  • Przesąd Zwyciężony – Kraków
  • La France (francuskojęzyczna) – Warszawa
  • Świątynia Hymnu Jedności – Poznań
  • Eugenia Pod Ukoronowanym Lwem – Gdańsk
  • Pod Szczęśliwą Gwiazdą – Warszawa
  • Iwan Łuckiewicz (białoruskojęzyczna) - Warszawa
  • Silesia - Legnica
  • Wolność Odzyskana - Lublin

Polskie loże Wielkiego Wschodu Polski[edytuj | edytuj kod]

  • Loża Matka Wolność Przywrócona - Warszawa
  • Europa - Warszawa
  • Trzech Braci - Warszawa
  • Nadzieja - Warszawa
  • Cezary Leżeński - Warszawa
  • Galileusz - Bydgoszcz
  • trójkąt (loża w organizacji) Heweliusz - Gdańsk

Polskie loże Wielkiego Wschodu Francji[edytuj | edytuj kod]

  • Gabriel Narutowicz - Kraków
  • Ignacy Paderewski - Poznań

Polskie loże "Le Droit Humain"[edytuj | edytuj kod]

strona internetowa : Le droit Humain w Polsce

  • Loża Matka Pierre et Marie Curie - Warszawa
  • Orzeł Biały - Katowice,
  • Pod Ulem - Toruń,
  • Rencontre Fraternelle (francuskojęzyczna) - Warszawa
  • Konstytucja 3 Maja - Warszawa
  • Braterstwo pod Wawelem - Kraków
  • Spirala (loża doskonalenia, stopnie 4-14)
  • Feniks (loża kapitularna, stopnie 15-18)

Polskie loże Rady Najwyższej RSDU[edytuj | edytuj kod]

(Wielkich Suwerennych Inspektorów Generalnych 33 i Ostatniego Stopnia Rytu Dawnego Uznanego Wolnych i Przyjętych Mularzy Polski)

  • Loża Doskonalenia "Jan Józef Lipski" - Warszawa
  • Loża Doskonalenia "Góra Wawel" - Kraków
  • Loża Doskonalenia "Miłość i Wierność" - Poznań
  • Loża Doskonalenia "Temple de Isis" (francuskojęzyczna) - Warszawa
  • Kapituła Różokrzyżowców "Tadeusz Gliwic" - Warszawa
  • Kapituła Różokrzyżowców "Andrzej Strug" - Poznań
  • Kapituła Różokrzyżowców "Jerzy Langrod" - Kraków
  • Areopag Wielkich Wybranych Kawalerów Kadosz "ORDO AB CHAO" - Warszawa
  • Konsystorz Wielkich Kawalerów Tajemnicy Królewskiej "Polonia" - Warszawa

Polskie loże Wielkiej Loży Żeńskiej Francji[edytuj | edytuj kod]

Polskie loże niezależne[edytuj | edytuj kod]

Niektóre wydarzenia z działalności lóż polskich[edytuj | edytuj kod]

  • 1717 - powołanie Wielkiej Loży Narodowej Londynu, uznawane za początek światowego wolnomularstwa spekulatywnego.
    • 1721 – powstaje Czerwone Bractwo, początki masonerii na terenie Rzeczypospolitej
    • 1773 - Pierwsza Loża Masońska na Górnym Śląsku, Nysa.
    • 1781 – konstytuuje się Wielka Loża Narodowa Wielkiego Wschodu Polski, która wzoruje się na konstytucji Jamesa Andersona
    • 1821 – wydany przez Aleksandra I zakaz działalności wolnomularstwa na terenie całego Cesarstwa.
    • 1878 - utworzona zostaje loża w Chorzowie.
    • 1920 – powstanie Wielkiej Loży Narodowej „Polacy Zjednoczeni”
    • 1921 – powstanie Bund deutscher Freimaurerlogen in Polen.
    • 1925 – utworzenie pierwszej placówki Zakonu Wolnomularstwa Zjednoczonego „Le Droit Humain” w Polsce.
    • 1935 – utworzenie w Warszawie Wielkiej Świątyni Mistycznej Polski podległej Zakonowi Masońskiemu Wschodniego Obrządku Dawnego i Pierwotnego Memphis-Misraïm.
    • 1938 – dekretem prezydenta RP Ignacego Mościckiego następuje rozwiązanie wszystkich stowarzyszeń masońskich w Polsce
    • 1961 – powołanie w Warszawie loży "Kopernik", która działa w konspiracji
    • 1991 - Wielka Loża Narodowa Polska zostaje wpisana jako stowarzyszenie do rejestru Sądu Wojewódzkiego w Warszawie.
    • 1997 – powołanie Wielkiego Wschodu Polski
    • 2000 – powstanie loży „Prometea” związanej z Grande Loge Féminine de France.
    • 2013 - powstanie trójkąta wolnomularskiego Jan i Elżbieta Heweliusz na Wschodzie Gdańska (Wielki Wschód Polski)
    • 2013 - wystąpienie loży Kultura z Wielkiego Wschodu Polski
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons