Magnituda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy parametru opisującego trzęsienia ziemi. Zobacz też: magnitudo, jednostka wielkości gwiazdowej w astronomii.

Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus[1], ang. moment magnitude scale (skrót MMS; MW lub M)) – liczbowa miara wielkości trzęsienia ziemi, oparta na wielkości wydzielonej energii[2]. Jest to miara wielkości trzęsienia ziemi, bazująca na danych instrumentalnych opracowana w 1935 r. przez Ch. F. Richtera do sklasyfikowania lokalnych wstrząsów kalifornijskich[3]. Opracowana przez niego „skala magnitud” została później nazwana skalą Richtera.

Obliczanie magnitudy[edytuj | edytuj kod]

Wielkość ta jest definiowana jako logarytm dziesiętny maksymalnej amplitudy znormalizowanego zapisu fali sejsmicznej, przez sejsmograf Wooda-Andersona, w odległości 100 km od epicentrum[4]. Taka metoda umożliwia łatwe porównywanie wstrząsów sejsmicznych w różnych miejscach kuli ziemskiej.

W 1978 r. japoński geofizyk, Hirō Kanamori, zmodyfikował sposób obliczania magnitudy, opracowany przez Richtera tak aby nadawała się ona do określania energii najsilniejszych wstrząsów i nie była zależna od przestarzałego sejsmografu[2][5].

Obecnie magnituda obliczana jest na podstawie wartości momentu sejsmicznego, lecz w przedziale mierzonym przez skalę Richtera jest z nią porównywalna.

Magnitudę oblicza się według wzorów w oparciu o dane uzyskane z zapisu wstrząsu takie jak: amplituda ruchu gruntu, okres fali, odległooć epicentralna oraz głębokość ogniska. Magnitudę wyznacza się z fal podłużnych (P), poprzecznych (S) - Mb, powierzchniowych (L) - MS oraz z momentu sejsmicznego - Mw. Moment sejsmiczny jest iloczynem wielkości przesunięcia, rozmiarów ogniska i sztywności (wytrzymałości) skał w których doszło do wstrząsu[3].

M_\mathrm{w} = {\frac{2}{3}}\log_{10}(M_0) - 6.0,

Wzrost magnitudy o jednostkę oznacza statystycznie 30 razy większą energię. Energia fal sejsmicznych to jedynie część całkowitej energii trzęsienia ziemi. Reszta energii rozprasza się w postaci ciepła, powoduje trwałe deformacje skał[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Władysław Kopaliński, "Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych", www.slownik-online.pl
  2. 2,0 2,1 Thomas C. Hanks, Hiroo Kanamori. Moment magnitude scale. „Journal of Geophysical Research”. 84 (B5), s. 2348–50, May 1979. doi:10.1029/JB084iB05p02348. Bibcode1979JGR....84.2348H (ang.). [dostęp 31-08-2014]. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Intensywność, Magnituda, Energia. Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk, Zakład Sejsmologii i Fizyki Wnętrza Ziemi. [dostęp 31-08-2014]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-26)].
  4. Encyklopedia Gazety Wyborczej. T. 1. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008. ISBN 83-89651-35-1.
  5. Hiroo Kanamori. Quantification of Earthquakes. „Nature”. 278, s. 411 - 414, February 1978. doi:10.1038/271411a0 (ang.). [dostęp 31-08-2014].