Maja (religie Wschodu)

Maja (Dewanagari: माया trl. māyā) – samo słowo oznacza coś, czego nie ma; w wedyzmie jest to nadprzyrodzona, iluzoryczna moc bóstwa w formie Dewi; manifestacja boskiej energii; w wedancie i buddyzmie ułuda zasłaniająca rzeczywistość. Maja bywa utożsamiana z Kali, Durgą itp.

Maja w filozofii

W filozofii adwajtawedanta oraz w buddyzmie, maja jest iluzją, namacalną i mentalną rzeczywistością codziennie absorbującą świadomość żywych istot, zakrywającą przed nimi prawdę na temat tożsamości i ich związku z Brahmanem. Koncepcja mai pochodzi z Upaniszadów.

Wg hinduizmu maja oddziałuje głównie poprzez tzw. fałszywe ego (ahamkara), czyli utożsamianie się z materialnym ciałem, oraz poprzez przywiązanie do posiadanych rzeczy (mameti). Pokonanie wpływu mai jest konieczne do wyjścia z cyklu sansary i osiągnięcia wyzwolenia (mokszy).

Mahamaja

Mahamaja (wielka Maja) ma moc utrzymywania żywych istot w złudzeniu, a także wyzwolenia ich z ułudy. Mahamaja składa się z trzech sił natury materialnej - gun. W dziele Dewimahatmjam Mahamaja opisywana jest jako ta, która zakrywa oczy Wisznu podczas joganidry (boskiego snu) w czasie, gdy całe stworzenie wtopione zostało w jego ciało.

Jogamaja

Jogamaja jest wewnętrzną mocą Wisznu, który okrywając się tą energią nie pozwala, aby każdy mógł go ujrzeć i nie każdemu może on zostać objawiony.

Wisznu stwarzając i utrzymując maję i jogamaję rozszerza się także w w niezliczone ekspansje, z których pierwsze nazywane są wisznu-tattwa a wtórne-żywymi istotami.

Maja w buddyzmie

Māyā (Mahāmāyā lub Māyādevi) to imię matki Sidhatthy Gautamy, późniejszego Buddy, żona króla Suddhodany Gautamy, z rodu Śakjów.

Linki zewnętrzne

• Śrila A. C. Bhaktivedanta Swami, Bhagavad-Gita taka jaką jest (pol.)
• Bhagavad-Gita o maji (ang.)