Maumun ̓Abdul Gajum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Maumun ̓Abdul Gajum
Maumoon-Abdul-Gayoom.jpg
Data i miejsce urodzenia 29 grudnia 1937
Male
Malediwy Prezydent Malediwów
Przynależność polityczna Partia Dhivehi Rayyithunge
Okres urzędowania od 11 listopada 1978
do 11 listopada 2008
Poprzednik Ibrahim Nasir
Następca Mohamed Nasheed
Odznaczenia
Wielki Mistrz Orderu Izzuddina (Malediwy) Wielki Mistrz Orderu Ghaziego (Malediwy) Wielki Order Mugunghwa (Korea Południowa) Krzyż Wielki Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Maumun ̓Abdul Gajum (ur. 29 grudnia 1937 w Male) – maledwiski polityk, prezydent Malediwów od 11 listopada 1978 do 11 listopada 2008.

Młodość i edukacja[edytuj | edytuj kod]

Maumun ̓Abdul Gajum jest synem Abdula Gajuma. Jego ojciec ze związków z ośmioma żonami miał 25 dzieci, spośród których Muamoon był dziesiątym. Matka Gajuma zmarła podczas studiów syna w Egipcie.

Gajum większość swojego dzieciństwa spędził w Egipcie. Wchodził w skład grupy 15 uczniów, wybranych przez prezydenta Mohameda Amina Didi do odbywania edukacji zagranicą. Dlatego też w wieku 10 lat, we wrześniu 1947 Gajum opuścił Malediwy, by udać się do szkół w Egipcie. W trakcie podróży do Afryki, zatrzymał się na Cejlonie i z powodu wzrostu napięć w Egipcie oraz wybuchu wojny izraelsko-arabskiej w 1948 został tam ponad dwa lata. W tym czasie ukończył Royal College w Kolombo.

W marcu 1950 wyruszył z Kolombo do Egiptu, gdzie kształcił się na muzułmańskim Uniwersytecie Al-Azhar. Przez sześć miesięcy uczył się języka arabskiego, co pozwoliło mu studiować szariat i prawo cywilne. W 1966 uzyskał stopień licencjacki z dziedziny prawa szariatu i praw cywilnego, a w późniejszym czasie tytuł magistra. Dyplom ukończenia uczelni odbierał od prezydenta Nassera. Gajum ukończył również kurs języka angielskiego na Uniwersytecie Amerykańskim w Kairze.

Po zakończeniu studiów, w latach 1967-1969 pracował jako wykładowca na Uniwersytecie Kairskim, a później na Uniwersytecie Ahmadu Bello w Zarii w Nigerii.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

W 1971 Maumoon Abdul Gajum powrócił na Malediwy i rozpoczął pracę jako nauczyciel języka angielskiego, islamu i arytmetyki w Aminiyya School. W 1972 został mianowany menedżerem rządowego Departamentu Transportu Morskiego.

W marcu 1973 Gajum został umieszczony w areszcie domowym za krytykę polityki prezydenta Ibrahima Nasira. W wyniku procesu, w maju 1973 został skazany na cztery lata wygnania. 21 maja 1973 został przetransportowany na wyspę Makunudhoo w archipelagu Atol Haa Dhaalu. Po pięciu miesiącach uwięzienia, został zwolniony w październiku 1973 w wyniku amnestii prezydenta Nasira przed wyborami prezydenckimi.

W 1974 Gajum został mianowany podsekretarzem, a następnie dyrektorem w Departamencie Telekomunikacji. W lipcu 1974 został ponownie aresztowany za krytykę władzy prezydenta Nasira. Tym razem był przetrzymywany w karcelu w więzieniu w Male. Po 50 dniach w celi został uwolniony we wrześniu 1974.

W tym samym roku został mianowany podsekretarzem w biurze premiera Ahmeda Zakiego. W marcu 1975 urząd premiera na Malediwach został zniesiony przez prezydenta Nasira i tym samym Gajum stracił swoją posadę. Jednakże zaraz potem Gajum objął funkcję zastępcy ambasadora Malediwów na Sri Lance. W 1975 przez dwa miesiące był członkiem delegacji Malediwów przy ONZ.

Po powrocie do kraju zajmował stanowiska podsekretarza stanu w Departamencie Spraw Zewnętrznych oraz wiceministra transportu. Od września 1976 do stycznia 1977 był stałym przedstawicielem Malediwów przy ONZ w Nowym Jorku. Od marca 1977 do listopada 1978 zajmował stanowisko ministra transportu w gabinecie prezydenta Nasira.

Prezydent[edytuj | edytuj kod]

W czerwcu 1978 Majis Malediwów (parlament) w drugim głosowaniu wybrało Maumoona Abdula Gajuma kandydatem na urząd prezydenta. W wyborach prezydenckich w listopadzie 1978, które miały charakter plebiscytu (tylko jeden kandydat – Gajum), Gajum został wybrany szefem państwa, uzyskując 93% głosów poparcia. Urząd objął 11 listopada 1978. W swą pierwszą zagraniczną podróż prezydent wyruszył we wrześniu 1979 do Libii.

Odtąd każde wybory prezydenckie na Malediwach miały charakter plebiscytu, z jednym kandydatem (Gajumem) wybieranym przez parlament. W wyborach w 1983 Gajum zdobył 95,6% głosów poparcia, w 1988 – 96,4%, w 1993 – 92,8%, w 1998 – 90,9%. 17 października 2003 uzyskał elekcję na szóstą kadencję z rzędu z poparciem 90,3% głosów.

Prezydent pełni równocześnie funkcję szefa państwa i szefa rządu oraz dowódcy sił zbrojnych. Gajum stoi również na czele Dhivehi Rayyithunge Party (Malediwska Partia Ludowa). Jest żonaty i ma czworo dzieci.

8 stycznia 2008 na wyspie Hoarafushi miała miejsce nieudana próba zamachu na prezydenta Gajuma. Młody mężczyzna usiłował dźgnąć prezydenta nożem, zawiniętym w flagę narodową jednak został powstrzymany przez 15-letniego skauta[1].

Czarny Piątek i zamieszki społeczne[edytuj | edytuj kod]

Maumonn Abdul Gajum krytykowany jest w kraju przez część społeczeństwa za autokratyczne rządy i nepotyzm. Jego krewni zajmują bowiem liczne posady w administracji państwowej.

W odpowiedzi na autorytarne rządy prezydenta na Malediwach zaczęły powstawać opozycyjne organizacje społeczne, które jednak nie mogły legalnie funkcjonować w kraju. W 2003 na Sri Lance opozycyjni uchodźcy, na czele Mohamedem Nasheedem, powołali do życia Malediwską Partię Ludową (dopiero od 2005 legalnie działającą na Malediwach).

W piątek 13 sierpnia 2004 na Malediwach doszło do wielkiej, niezaplanowanej i spontanicznie zorganizowanej demonstracji pokojowej. Demonstranci domagali się uwolnienia, zatrzymanych kilka dni wcześniej działaczy Malediwskiej Partii Demokratycznej. Z czasem pojawiły się także okrzyki z żądaniem ustąpienia prezydenta Gajuma. Administracja przeciw protestującym skierowała służby bezpieczeństwa, uzbrojone w pałki i gaz łzawiący. W wyniku brutalnej akcji pacyfikacyjnej rannych zostało kilkadziesiąt osób. Prezydent Gajum jeszcze tego samego dnia wprowadził w kraju stan wyjątkowy[2]. Doszło do licznych aresztowań zwolenników i działaczy Malediwskiej Partii Demokratycznej. Więźniowie polityczni zostali wypuszczeniu dopiero po ułaskawieniu ich przez prezydenta, które Gajum ogłosił po tragicznych w skutkach tsunami w grudniu 2004.

Rok później, 12 sierpnia 2005, w celu uczczenia rocznicy Czarnego Piątku, Mohamed Nasheed z grupką innych działaczy Malediwskiej Partii Demokratycznej, urządził protest na Placu Republikańskim w Male. Po kilku godzinach protestujący zostali siłą usunięci z placu i uwięzieni w siedzibie służb bezpieczeństwa. W odpowiedzi na to, w stolicy wybuchły trzydniowe zamieszki, spacyfikowane ostatecznie przez siły wojskowe[3].

Zmiany konstytucyjne i porażka wyborcza w 2008[edytuj | edytuj kod]

Prezydent Gayoom w 2007 roku.

Ze względu na coraz częstsze protesty społeczne i głosy domagające się demokratyzacji kraju, prezydent Gajum postanowił zorganizować 18 sierpnia 2007 referendum na temat systemu rządów na Malediwach. Wyborcy mieli dokonać wyboru pomiędzy dotychczasowym systemem prezydenckim, preferowanym przez Gajuma, a systemem parlamentarnym, popieranym przez opozycję. Według oficjalnych wyników, 62% wyborców opowiedziało się za prezydencką formą sprawowania władzy[4].

7 sierpnia 2008 prezydent Gajum podpisał nową konstytucję, uchwaloną wcześniej przez parlament[5]. Nowa konstytucja wprowadzała po raz pierwszy wielopartyjne wybory prezydenckie[6].

Pierwsze demokratyczne wybory prezydenckie na Malediwach odbyły się 8 października 2008. Prezydent Gajum od początku wyrażał zamiar wzięcia udziału w nich. W pierwszej turze głosowania zmierzył się z 5 innymi kandydatami. Wybory w pierwszej turze głosowania wygrał prezydent Gajum, zdobywając 40,3 głosów poparcia, przed Mohamedem Nasheedem, który zdobył 24,9% głosów[7].

Jednak zaraz po pierwszej turze głosowania wszyscy pozostali kandydaci opozycji przekazali swoje poparcie na rzecz jego rywala[8]. W drugiej turze wyborów, która miała miejsce 28 października 2008, Gajum przegrał z Mohamedem Nasheedem, stosunkiem głosów 45,3% do 53,65%[9][10].

Przypisy

  1. Boy Scout foils attack on Maldives president (ang.). cnn.com, 8 stycznia 2008. [dostęp 2013-06-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-11)].
  2. State of emergency for Maldives, BBC News, 14 sierpnia 2004.
  3. CIVIL UNREST IN MALDIVES – DEMOCRACY PROTESTORS INJURED FOLLOWING POLICE BATON CHARGES, Minivan News, 15 sierpnia 2005.
  4. Maldivian president wins referendum on political system, People’s Daily Online, 21 sierpnia 2007.
  5. Maldives to hold multi-party polls before October, Reuters, 20 kwietnia 2008.
  6. Maldives adopt new constitution, BBC News, 7 sierpnia 2008.
  7. Maldives poll goes to second round, Al Jazeera English, 9 października 2008.
  8. Anni Says Whole Opposition Is Behind Him, Minivan News, 10 października 2008.
  9. Former prisoner Mohamed Nasheed wins Maldives election, Telegraph.co.uk, 29 października 2008.
  10. Maldives president admits defeat, BBC News, 29 października 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]