Mięsak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mięsaki
Sarcoma
Obraz histologiczny mięsaka prążkowanokomórkowego
Obraz histologiczny mięsaka prążkowanokomórkowego
ICD-10 C49
Nowotwór złośliwy tkanki łącznej i innych tkanek miękkich
ICD-10 C40
Nowotwór złośliwy kości i chrząstki stawowej kończyn
ICD-10 C41
Nowotwór złośliwy kości i chrząstki stawowej o innym i nieokreślonym

umiejscowieniu

Tłuszczakomięsak
Kostniakomięsak
Mięsak naczyniowy śledziony u psa

Mięsak (łac. sarcoma) jest to heterogenna grupa nowotworów złośliwych pochodzenia nienabłonkowego wywodzących się z tkanki łącznej z wyłączeniem układu siateczkowo-śródbłonkowego, neurogleju oraz zrębu narządów wewnętrznych. Grupa obejmuje nowotwory tkanek miękkich, do których zalicza się nienabłonkowe tkanki pozaszkieletowe, oraz nowotwory tkanki kostnej i chrzęstnej. Mięsaki charakteryzuje lokalnie agresywny, naciekający i niszczący wzrost, tendencja do wznowy i zdolność do tworzenia przerzutów. Są klasyfikowane według linii różnicowania do podobnych dojrzałych tkanek[1]. Wyróżnia się ponad 50 różnych typów mięsaków u ludzi[2][3].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Etiologia mięsaków jest nieznana, aczkolwiek przypuszcza się że mięsaki mogą być wywoływane przez wirusy, np.: HIV, substancje chemiczne, np. pochodne benzenu, smoły pogazowej, smoły powęglowej itp., urazy mechaniczne i termiczne.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Mięsaki u ludzi są rzadkimi nowotworami, stanowią one tylko 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, ale u dzieci są znacząco częstszą grupą nowotworów stanowiąc aż 20% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci[3][2]. Większość mięsaków jest zlokalizowana w tkankach miękkich, tylko 10% mięsaków jest zlokalizowane w kościach i tkance chrzęstnej. Poszczególne typy mięsaków wykazują geograficzne i rasowe zróżnicowanie częstości występowania[3]. Mięsaki częściej występują u mężczyzn, jednak epidemiologia znacząco się różni pomiędzy poszczególnymi typami histologicznymi nowotworów, a także w różnych kategoriach wiekowych[1].

Zapadalność na świecie na mięsaki waha się w przedziale 1,8-5,0/100 000[4]. Szacuje się, że w Polsce zapadalność na mięsaki tkanek miękkich u dorosłych wynosi około 1,5–2/100 000, czyli poniżej nowych 1000 przypadków rocznie[5][6]. Zapadalność znacząco rośnie z wiekiem[1].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Guzy ze względu na znaczne zróżnicowanie i odmienne lokalizacje wykazują odmienny obraz kliniczny. Nowotwór często objawia się obecnością guzowatej zmiany, której obecność może powodować objawy wynikające z ucisku lub uszkodzenia sąsiednich struktur. Guzy obecne w głębokich tkankach miękkich czy przestrzeni zaotrzewnowej są późno rozpoznawane[7].

Zaleca się konieczność wykluczenia mięsaka w każdym przypadku guza o następujących cechach klinicznych[2]:

  • guz wielkości przekracząjącej 5 cm
  • zmiany wielkości guza
  • głęboka lokalizacja zmiany
  • bolesność guza

Najważniejszą cechą kliniczną w ocenie ryzyka złośliwości jest wielkość zmiany[2].

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

Diagnostyka jest oparta o badania obrazowe, z których największą rolę pełni rezonans magnetyczny oraz tomografia komputerowa, a także biopsja cienkoigłowa oraz otwarta biopsja[7].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu największą rolę pełni chirurgiczna resekcja zmiany. Istotne jest wycięcie guza w jednym bloku tkankowym wraz z odpowiednim przedziałem mięśniowym. Nieoperacyjne zmiany są leczone radioterapią oraz chemioterapią[8].

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Rokowanie jest uzależnione od typu histopatologicznego guza, jego wielkości i możliwości radykalnego wycięcia[8].

Klasyfikacja[edytuj | edytuj kod]

W zależności od tkanki, z której się wywodzą, mięsaki dzielimy na:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Goldblum, Weiss i Folpe 2013 ↓, s. 1.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 R. Grimer, I. Judson, D. Peake, B. Seddon. Guidelines for the management of soft tissue sarcomas. „Sarcoma”. 2010, s. 506182, 2010. DOI: 10.1155/2010/506182. PMID: 20634933. 
  3. 3,0 3,1 3,2 Z. Burningham, M. Hashibe, L. Spector, JD. Schiffman. The epidemiology of sarcoma.. „Clin Sarcoma Res”. 2 (1), s. 14, 2012. DOI: 10.1186/2045-3329-2-14. PMID: 23036164. 
  4. C. Wibmer, A. Leithner, N. Zielonke, M. Sperl i inni. Increasing incidence rates of soft tissue sarcomas? A population-based epidemiologic study and literature review. „Ann Oncol”. 21 (5), s. 1106-11, May 2010. DOI: 10.1093/annonc/mdp415. PMID: 19858086. 
  5. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2011 roku. . 
  6. PiotrP. Rutkowski PiotrP., KrzysztofK. Krzemieniecki KrzysztofK., Mięsaki tkanek miękkich u dorosłych.
  7. 7,0 7,1 Kordek 2007 ↓, s. 308.
  8. 8,0 8,1 Kordek 2007 ↓, s. 309.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Radzisław Kordek: Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: Via Medica, 2007, s. 306-309. ISBN 978-83-7555-016-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.