Mimoza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mimoza
Morfologia (Mimosa pudica)
Morfologia (Mimosa pudica)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Podrodzina mimozowe
Rodzaj mimoza
Nazwa systematyczna
Mimosa L.
Sp. Pl. 1: 516. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Mimosa spegazzini
Mimosa diplotricha

Mimoza, czułek (Mimosa) – rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się niezwykłą czułością na dotyk. W momencie dotyku roślina reaguje zamykaniem (składaniem) liści (ruchy sejsmonastyczne). Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie a ogonek wiotczeje i zwisa, tak samo roślina reaguje na brak światła słonecznego (czyli w nocy). Mechanizm tego ruchu polega na zmianach turgoru w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Poduszeczki są zlokalizowane u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia i składają się ze zdrewniałej, sztywnej osi osadzonej u podstawy tkanki miękiszowej. Ruch tej osi silnie podrażnia utwory czuciowe, znajdujące się po dolnej stronie poduszeczek. Sygnał przenoszony jest prawdopodobnie przez aminokwasy[2]. W efekcie następuje regulacja ilości wody w wakuolach komórek liścia – po dotknięciu woda jest wydalana z komórek przez co tracą one turgor i liście wiotczeją.

Taka reakcja na bodziec występuje u wielu gatunków z rodzaju Mimosa, ale najkrótszy czas reakcji na bodziec wykazują liście mimozy wstydliwej – nawet 0,08 sek. Po ustąpieniu bodźca powrót do położenia wyjściowego zajmuje 15–20 min.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja według APweb (2001...) – aktualizowany system APG II

Jeden z rodzajów podrodziny mimozowych Mimosaceae w rodzinie bobowatych Fabaceae s.l.[1]. W obrębie mimozowych należy do plemienia Mimoseae[3].

Pozycja rodzaju w systemie Revala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina mimozowate (Mimosaceae R. Br. in Flinders), podrodzina Mimosoideae (R. Br.) DC., plemię Mimosieae Bronn, podplemię Mimosinaee Benth., rodzaj mimoza (Mimosa L.)[4]

Wybrane gatunki

Obecność w kulturze i symbolice[edytuj | edytuj kod]

W powszechnej tradycji mimoza symbolizuje wrażliwość i wstydliwość[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2009-09-23].
  2. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998. ISBN 83-7079-778-4.
  3. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
  4. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Mimosa według Reveala
  5. Leksykon symboli. Warszawa: ROK Corporation, 1991. ISBN 83-85344-23-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Hejnowicz: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Organy wegetatywne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13825-4.