Moses Mendelssohn
Moses (Mojżesz) Mendelssohn (ur. 6 września 1729 w Dessau, zm. 4 stycznia 1786 w Berlinie)[1] – filozof żydowski i niemiecki, pisarz, językoznawca, pierwszy propagator zrównania praw Żydów z ludnością nieżydowską w krajach niemieckich, przyjaciel Gottholda Ephraima Lessinga. Prekursor i przedstawiciel ruchu oświecenia żydowskiego w Europie (haskali). Dla jednych był trzecim Mojżeszem w historii (po Mojżeszu biblijnym i Mojżeszu Majmonidesie) od którego miała się otworzyć nowa epoka w historii Żydów. Inni widzieli w nim tego, który doprowadził do asymilacji Żydów i stracenia przez nich tożsamości, a także zatracenia tradycyjnych wartości judaizmu. Był dziadkiem Feliksa Medelssohna-Bartholdyego.
Naukę rozpoczął w wieku trzech lat, jako sześciolatek znał już język hebrajski. W 1743 roku wyruszył do Berlina, do swojego nauczyciela, rabina Dawida Hirsch Fränkla[2].
W 1771 roku zostało jego członkowstwo w Pruskiej Akademii Nauk odrzucone przez pruskiego króla Fryderyka II z powodu wcześniejszej oceny zbioru poezji władcy dokonanej przez Mendelssohna w 1760 roku, w której filozof krytykował niechęć króla do ojczystego języka i publikację w języku francuskim[3]. W 1774 roku protestował przeciwko ustanowieniu kantonów szwajcarskich, które to miały zabraniać Żydom z terenu Szwajcarii posiadanie dzieci. Dokonał też tłumaczenia, wbrew wielu ortodoksyjnym Żydom, na język niemiecki i wydał świętą księgę Żydów – Torę – a za jego życia ukazały się 3 wydania.
Gotthold Ephraim Lessing (pisarz, dramaturg i myśliciel) będąc jednym z najwybitniejszych przedstawicieli niemieckiego oświecenia uwiecznił w roku 1778 Mosesa Mendelssohna w swym poemacie „Natan mędrzec” (Nathan der Weise). Tak przynajmiej się sądzi, i bardzo możliwe, że też tak było, lecz ani Mendelssohn ani Lessing nigdy o tej ewentualności nie wspominali.
Rodzina [edytuj]
| 4. brak danych | ||||||
| 2. Mendel Heymann zm. 1766 | ||||||
| 5. brak danych | ||||||
| 1. Moses Mendelssohn zm. 4 stycznia 1786 | ||||||
| 6. brak danych | ||||||
| 3. brak danych | ||||||
| 7. brak danych | ||||||
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Salomon Spitzer: Mojżesz Mendelssohn. Kraków: 1886, s. 5-6, 39.
- ↑ Salomon Spitzer: Mojżesz Mendelssohn. Kraków: 1886, s. 6, 10.
- ↑ Salomon Spitzer: Mojżesz Mendelssohn. Kraków: 1886, s. 22, 28.
