Muzeum Czynu Niepodległościowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Aleja 3 Maja 7, 30-063 Kraków
Data założenia 6 sierpnia 1922
Zakres zbiorów walka Polaków o niepodległość w latach 1863-1989
Dyrektor mgr Zofia Korczyńska, VC
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie
Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie
Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie
Ziemia 50°03′37,6920″N 19°55′14,5560″E/50,060470 19,920710Na mapach: 50°03′37,6920″N 19°55′14,5560″E/50,060470 19,920710
Chorągiew Rzeczypospolitej, którą nakryta była trumna Marszałka Józefa Piłsudskiego podczas pogrzebu. fot. Tomasz K. Żurawski
Ekspozycja na korytarzu na 3 piętrze Muzeum, poświęcona oficerom WP w II RP. fot. Tomasz K. Żurawski
Ołtarz z kościoła garnizonowego pw. św. Agnieszki w Krakowie fot. Tomasz K. Żurawski
Pistolety maszynowe Sten i MP 40 oraz pistolet Mauser w sali poświęconej II w.ś. i „D-day” fot. Tomasz K. Żurawski
Aula im. Marszałka Śmigłego-Rydza, gdzie organizowane są konferencje naukowe. Na ścianie fotografie komendantów naczelnych Związku Legionistów Polskich. fot. Tomasz K. Żurawski

Muzeum Czynu Niepodległościowegomuzeum mieszczące się w Domu im. Józefa Piłsudskiego w krakowskich Oleandrach, w miejscu z którego 6 sierpnia 1914 wyruszyła na tereny zaboru rosyjskiego Pierwsza Kompania Kadrowa Józefa Piłsudskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Powołane zostało do życia uchwałą Pierwszego Zjazdu Legionowego 6 sierpnia 1922 roku. Uroczyste otwarcie Domu nastąpiło w 1934 roku. Od tego momentu rozpoczęło się gromadzenie w salach pamiątek związanych z Czynem Niepodległościowym. W 1936 W sali „Kadrówki” wyeksponowano pierwszy zbiór pamiątek po Legionistach natomiast w sali „Honorowej” urny, z których ziemia została złożona w Kopcu Józefa Piłsudskiego na Sowińcu.

6 sierpnia 1939, w rocznicę Czynu Zbrojnego Legionów, po uroczystościach na Krakowskich Błoniach, Muzeum zwiedził Marszałek Polski Edward Śmigły-Rydz.

W dalszym rozwoju Muzeum przeszkodził wybuch II wojny światowej. Wówczas Dom im. Józefa Piłsudskiego został odebrany Związkowi Legionistów Polskich, a sam Związek zdelegalizowany. Do momentu wkroczenia wojsk niemieckich do Krakowa wszystkie eksponaty zostały usunięte z Muzeum i ukryte w kościołach, klasztorach i prywatnych mieszkaniach. Mimo tego, że oficjalnie Muzeum nie istniało, eksponaty były w dalszym ciągu gromadzone.

Podczas XLV Zjazdu Legionistów oraz ich rodzin, w obecności ówczesnego metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły, poinformowano zebranych o działalności Muzeum od dnia wybuchu II wojny światowej. Delegaci w uchwale zobowiązali się do dalszego gromadzenia, poszukiwania i ochrony pamiątek po legionistach oraz przekazywania ich do Muzeum, jednakże o zwrocie siedziby w dalszym ciągu nie było mowy. Dopiero wydarzenia związane z „Solidarnością” zapaliły światełko nadziei dla Muzeum. Jednakże wprowadzenia stanu wojennego ponownie pokrzyżowało wszystkie plany władz Muzeum.

Zjazd Legionistów obradujący we wrześniu 1989 roku zobowiązał ówczesnego komendanta naczelnego Związku Legionistów Polskich, legionistę pułkownika Stefana Migdała do prawnego sfinalizowania spraw Muzeum. W porozumieniu z minister Kultury i Sztuki Izabellą Cywińską opracowany został Statut Muzeum. 30 kwietnia 1990 roku na stanowisko dyrektora Muzeum Czynu Niepodległościowego powołana została Zofia Korczyńska, zasłużona działaczka opozycji niepodległościowej, kawaler orderu Virtuti Civili. Powołana została również Rada Muzeum z legionistą majorem Władysławem Ochońskim.

Dom im. Józefa Piłsudskiego powrócił w posiadanie Związku Legionistów Polskich 1 stycznia 1991 roku. 3 sierpnia tegoż roku, w 69 lat od powołania do życia Muzeum, jego ekspozycja stała została ponownie otwarta.

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

Aktualnie Zbiory Muzeum zajmują około 90% powierzchni użytkowej Domu im. Józefa Piłsudskiego.

Ekspozycje w głównych salach:

  1. Sala „Kadrówki” – Ekspozycja poświęcona Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu
  2. Sala „Honorowa” – Ekspozycja poświęcona Marszałkowi Edwardowi Śmigłemu-Rydzowi, jedyna na świecie ekspozycja poświęcona wyłącznie jego Osobie.
  3. Sala im. ks. bp. gen. Władysława Bandurskiego – Ekspozycja poświęcona duszpasterstwu wojskowemu, najbogatsza ekspozycja poświęcona temu zagadnieniu w Polsce
  4. Sala im. dr. Stanisława Korczyńskiego – Ekspozycja poświęcona II wojnie światowej, Polskim Siłom Zbrojnym biorącym w niej udział a także „D-day”.
  5. Sala „Sztandarowa” – Zgromadzone są w niej oryginalne sztandary Legionowe a także oddziałów Związku Legionistów Polskich oraz Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny.
  6. Sala im. gen. Tadeusza Kasprzyckiego – Pamiątki po Legionistach oraz eksponaty związane z Czynem Bojowym Legionów Polskich podczas I wojny światowej.
  7. Sala im. gen. Emila „Nila” Fieldorfa – Ekspozycja dotycząca Polskiego Państwa Podziemnego
  8. Sala „Solidarność” z ekspozycją poświęconą opozycji politycznej w latach PRL oraz Stanowi Wojennemu
  9. Sala im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego – Ekspozycja poświęcona historii Kopca Józefa Piłsudskiego na Sowińcu.

Ponadto w Muzeum znajdują się inne, mniejsze ekspozycje. Wśród nich między innymi:

Na korytarzach Muzeum eksponowane są także liczne mundury oraz elementy wyposażenia żołnierzy i oficerów. Muzeum Czynu Niepodległościowego posiada również liczny księgozbiór.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Oczywiście budowa ekspozycji Muzeum Czynu Niepodległościowego nie jest jeszcze ukończona. Muzeum w dalszym ciągu gromadzi, zabezpiecza i udostępnia nowe eksponaty.

W budynku Muzeum mają swoją siedzibę liczne organizacje:

Organizowane są tu także konferencje naukowe i wykłady. Tu również 12 maja każdego roku, w rocznicę śmierci Marszałka Józefa Piłsudskiego, odbywa się Ogólnopolski Zjazd Szkół noszących imię Józefa Piłsudskiego oraz identyfikujących się z Ideą Niepodległościową.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Materiały Komendy Naczelnej Związku Legionistów Polskich
  • „Legion” – Czasopismo Związku Legionistów Polskich, sierpień 2002 r.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]