Nadchloran litu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nadchloran litu
Nadchloran litu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny LiClO4
Masa molowa 106,39 g/mol
Wygląd białe kryształy
Identyfikacja
Numer CAS 7791-03-9
PubChem 151488[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Nadchloran litu, LiClO4nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu nadchlorowego. Jest to biała, krystaliczna substancja, dobrze rozpuszczalna w wielu rozpuszczalnikach. Istnieje zarówno w formie bezwodnej, jak i uwodnionej.

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

Nadchloran litu jest używany jako źródło tlenu w chemicznych generatorach tlenu. Rozkłada się w temperaturze około 400 °C dając chlorek litu i tlen, który stanowi ponad 60% masy związku. Posiada najwyższy współczynnik zawartości tlenu do masy i tlenu do objętości spośród wszystkich nadchloranów, z wyjątkiem dinadchloranu berylu (który jest drogi i silnie toksyczny), co czyni go szczególnie korzystnym w zastosowaniach w aeronautyce. Ze względu na stosunkowo wysoki koszt litu i wysoką higroskopijność soli, częściej korzysta się w tych zastosowaniach z nadchloranu amonu.

LiClO4LiClO3 + LiCl + O2
LiClO3 → 2LiCl + 3O2

Ogólnie:

LiClO4 → LiCl + 2O2

LiClO4 jest łatwo rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych, takich jak eter dietylowy. Takie roztwory są używane w reakcjach Dielsa-Aldera, gdzie przyjmuje się, że kwas Lewisa Li+ wiąże się z zasadowym (wg Lewisa) obszarem dienofila, w skutek czego przyspieszają reakcję[4].

Stężone roztwory nadchloranu litu (4,5 mol/dm³) są używane jako czynniki chaotropowe w denaturacji białek.

Nadchloran litu używany jest także jako kokatalizator sprzęganiu α,β-nienasyconych karbonyli z aldehydami, znanym pod nazwą reakcji Baylisa-Hillmana[1].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Nadchloran litu może być wytwarzany poprzez reakcję nadchloranu sodu z chlorkiem litu. Może być także przygotowany poprzez elektrolizę chloranu litu (LiClO3) przy 200 mA/cm², w temperaturze 20 °C.

Zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Nadchlorany często tworzą mieszaniny wybuchowe ze związkami organicznymi. Należy także unikać ogrzewania i kontaktu z otwartym źródłem ognia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Nadchloran litu (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-05-05].
  2. Nadchloran litu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-05-05].
  3. Nadchloran litu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. Leo A. Paquette: Encyclopedia of reagents for organic synthesis. Hoboken: Wiley, 2009. ISBN 9780470017548. (ang.)