Amper

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jednostki miary. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
amper (A)
Układ SI
Wymiar [\mbox{A}]
Jednostka natężenia prądu elektrycznego
siły magnetomotorycznej
napięcia magnetycznego
Typowe symbole wielkości I, j, Θ
w jednostkach SI podstawowa
w jednostkach em-CGS \mathrm{1\,A = 0{,}1\,Bi}
Źródło nazwy André Marie Ampère

Amperjednostka natężenia prądu elektrycznego (nazywane też po prostu prądem elektrycznym[1]). Jest jednostką podstawową w układzie SI i układzie MKSA oznaczaną w obu układach symbolem A[2].

Aktualnie obowiązująca definicja[edytuj | edytuj kod]

"1 amper to niezmieniający się prąd elektryczny, który płynąc w dwóch równoległych, prostoliniowych, nieskończenie długich przewodach o znikomo małym przekroju kołowym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m od siebie, spowodowałby wzajemne oddziaływanie przewodów na siebie z siłą równą 2·10-7 N na każdy metr długości przewodu[1]"

Do definicyjnego wyznaczenia jednostki służy waga prądowa. Dokładnością ustępuje jednak kalibratorom prądu i w praktyce jest przez nie wyparta[3].

W układzie miar CGS odpowiednikiem ampera jest biot (Bi).

1 biot = 10 amperów

Jeśli przepływający przez dany przekrój prąd ma natężenie 1 A, oznacza to, że w ciągu 1 s przepływa 1 C ładunku, czyli:

\mathrm{1\,A=\frac{1\,C}{1\,s}}

Przykłady powiązań ampera, wynikających z praw lub definicji, z innymi jednostkami - V, Ω, W, F, J, C, s:

\mathrm{1\,A=\frac{1\,V}{1\,\Omega}}=\mathrm{\frac{1\,W}{1\,V}}=\mathrm{\frac{1\,F\cdot 1\,V}{1\,s}}=\mathrm{\frac{1\,J}{1\,C\cdot 1\,\Omega}}=\mathrm{\sqrt \frac{1\,W}{1\,\Omega}}

Nazwa amper pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka André Marie Ampère'a.

Przedrostki SI[edytuj | edytuj kod]

Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (wyróżniono najczęściej używane)[4]:

Wielokrotności Podwielokrotności
Mnożnik Nazwa Symbol Mnożnik Nazwa Symbol
100 amper A      
10¹ dekaamper daA 10–1 decyamper dA
10² hektoamper hA 10–2 centyamper cA
10³ kiloamper kA 10–3 miliamper mA
106 megaamper MA 10–6 mikroamper µA
109 gigaamper GA 10–9 nanoamper nA
1012 teraamper TA 10–12 pikoamper pA
1015 petaamper PA 10–15 femtoamper fA
1018 eksaamper EA 10–18 attoamper aA
1021 zettaamper ZA 10–21 zeptoamper zA
1024 jottaamper YA 10–24 joktoamper yA

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło amper w Wikisłowniku

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638)
  2. Podstawy Elektrotechniki. W: Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. dr inż. Bolesława Konarskiego: Poradnik inżyniera elektryka. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1968, s. 224-225. (pol.)
  3. Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej Siedlecki: Metrologia elektryczna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2003, s. 74-76. ISBN 83-204-2826-2. (pol.)
  4. Załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638)