Nadczynność tarczycy
| Nadczynność tarczycy | |||
| Hyperthyreosis | |||
|
|||
Nadczynność tarczycy, hipertyreoza (łac. hyperthyreosis lub hyperthyreoidismus) – stan chorobowy będący wynikiem nadmiernej produkcji hormonów tarczycy. Rzadziej nadczynność tarczycy powstaje na skutek leczenia nadmiernymi dawkami hormonów tarczycy, zaburzeń w ich obwodowym metabolizmie lub upośledzonej czynności wiążących je receptorów.
Spis treści |
Rodzaje nadczynności tarczycy [edytuj]
Choroba Gravesa-Basedowa [edytuj]
Choroba z grupy chorób autoimmunologicznych. Organizm zaczyna produkować immunoglobuliny klasy IgG, które – naśladując fizjologiczne działanie hormonu tyreotropowego przysadki (TSH) – pobudzają tarczycę do produkcji hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny. Obecność wymienionych przeciwciał i nadmiar hormonów tarczycy we krwi powoduje wystąpienie objawów klinicznych. Cechami charakterystycznymi towarzyszącymi chorobie jest obecność wola miąższowego i zmiany oczne tzw. orbitopatia tarczycowa (oftalmopatia). Choroba Gravesa-Basedowa jest najczęstszą postacią nadczynności tarczycy występującą u dzieci[1].
Wole guzkowe toksyczne (choroba Plummera) [edytuj]
Spowodowane są powstaniem w miąższu tarczycy guzka lub guzków, które produkują hormony tarczycy, jednakże są autonomiczne, czyli nie podlegają fizjologicznej kontroli sprzężenia zwrotnego zależnego od TSH. Guzki prawie zawsze są łagodne, jednakże w wyniku długotrwałego przebiegu mogą ulec przemianie złośliwej. Nigdy nie występują zmiany oczne pod postacią oftalmopatii.
Inne rzadkie przyczyny [edytuj]
- nadczynność w przebiegu wole Hashimoto
- guzy przysadki mózgowej wydzielające TSH
- guzy trofoblastu
- spożywanie nadmiernych ilości jodu (Jod-Basedow)
- zażywanie nadmiernych dawek hormonów tarczycy (Thyreotoxicosis factitia)
- ciąża w 3. trymestrze – pobudzanie receptora dla TSH przez hCG z powodu ich znacznego podobieństwa
Objawy chorobowe [edytuj]
Są różnorakie i mogą przyjmować poniższą postać jako izolowany objaw, bądź grupa objawów:
- wzmożona pobudliwość nerwowa (nadpobudliwość)
- zwiększona potliwość
- nietolerancja gorąca
- kołatania serca i tachykardia
- duszność
- uczucie osłabienia (często uczucie zmęczenia podczas chodzenia po schodach)
- ogólna niechęć do wysiłków fizycznych i intelektualnych
- utrata masy ciała
- paradoksalne w stosunku do spadku masy ciała zwiększenie apetytu
- drżenie rąk
- wytrzeszcz oczu
- ciepła i wilgotna skóra
- nieregularne miesiączkowanie
- bezsenność
- zahamowanie wzrostu
- powiększenie tarczycy (wole)
- u dzieci – przyspieszenie wzrostu
Diagnostyka [edytuj]
- obniżenie poziomu TSH
- zwiększenie poziomu fT3 i fT4
- badanie palpacyjne
- scyntygrafia tarczycy z oznaczeniem wychwytu jodu radioaktywnego
- USG tarczycy celem określenia wielkości i struktury narządu
Leczenie [edytuj]
Ma na celu doprowadzenie, a następnie utrzymania prawidłowych wartości hormonów tarczycy (eutyreozy). W zależności od sytuacji, ale również w przypadku niepowodzenia danej metody, można stosować:
- tyreostatyki, początkowo stosowane w dużych dawkach, następnie w dawkach podtrzymujących
- leczenie jodem radioaktywnym (izotop 131>J)
- leczenie chirurgiczne: częściowe usunięcie tarczycy (subtotalna tyreidektomia)
- leczenie wspomagające celem opanowania objawów ze strony układu krążenia:
- beta-blokery najczęściej propranolol
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
