Tyroksyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tyroksyna
Tyroksyna
Tyroksyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C15H11I4NO4
Masa molowa 776,87 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 7488-70-2
PubChem 853[3]
DrugBank DB00509[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tyroksyna, tetrajodotyronina,T4organiczny związek chemiczny, który obok trójjodotyroniny jest podstawowym hormonem produkowanym przez tarczycę.

Fizjologia[edytuj | edytuj kod]

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Wyjściowym substratem do wytwarzania tyroksyny jest tyrozyna. Tyroksyna jest produkowana, magazynowana i uwalniana przez komórki pęcherzykowe tarczycy. Tyroksyna będąca głównym hormonem produkowanym przez tarczycę jest uważana za prohormon.

Istotne znaczenie ma przemiana jakiej tyroksyna podlega w tkankach. Z cząsteczki tyroksyny usuwany jest jeden z atomów jodu (dejodynacja), od tego z której pozycji zależy efekt metaboliczny takiej modyfikacji. Jeżeli zostaje usunięty atom jodu z pozycji 5' powstaje najbardziej czynny metabolicznie hormon tarczycy – T3 (3,5,3'-trójjodotyronina), a gdy z pozycji 5 to powstaje rewers T3 (3,3',5'-trójjodotyronina, rT3).

Działanie fizjologiczne[edytuj | edytuj kod]

Tyroksyna pobudza procesy utleniania w tkankach, pobudza rozpad tłuszczów do kwasów tłuszczowych i glicerolu, wzmaga wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego i jej zużycie przez komórki. Zwiększa także wydzielanie i efekty działania somatotropiny i glikokortykoidów, wpływa na czynność gruczołów płciowych. Hormon ten jest bardzo ważny dla rozwoju fizycznego i psychicznego młodych organizmów, wpływa również regulująco na laktację i rozród.

Tyroksyna jako lek[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu schorzeń endokrynologicznych i metabolicznych przebiegających z niedoborem tyroksyny, stosowany jest jej analog – L-tyroksyna (lewotyroksyna) w preparatach takich jak Euthyrox, Eltroxin, Letrox czy Novothyral (z dodatkiem liotyroniny).

Patologia[edytuj | edytuj kod]

Niedobór tyroksyny[edytuj | edytuj kod]

Niedoczynność tarczycy i wynikający z tego niedobór tyroksyny obniża podstawowy poziom przemiany materii, wywołuje obrzęk śluzowaty i zmniejsza aktywność psychomotoryczną.

Nadmiar tyroksyny[edytuj | edytuj kod]

Nadczynność tarczycy występuje najczęściej w chorobie Gravesa-Basedowa. Objawami są: wytrzeszcz, nadpobudliwość, nerwowość, zwiększona męczliwość mięśni i tachyarytmia.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tyroksyna (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-24].
  2. 2,0 2,1 Tyroksyna (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2011-06-24].
  3. Tyroksyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  4. Tyroksyna – karta leku (DB00509) (ang.). DrugBank.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.