Tyroksyna

Tyroksyna
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) kwas (S)-2-amino-3-[4-(4-hydroksy-3,5-dijodofenoksy)-3,5-dijodofenylo]propanowy
Inne nazwy i oznaczenia 3,3',5,5'-tetrajodotyronina, T4
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C15H11I4NO4
Masa molowa	776,87 g/mol
SMILES C1=C(C=C(C(=C1I)OC2=CC(=C (C(=C2)I)O)I)I)CC(C(=O)O)N
Identyfikacja
Numer CAS	7488-70-2
PubChem	853
DrugBank	DB00509
Właściwości Temperatura topnienia 235–236 °C
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna według kryteriów systemu GHS. Europejska klasyfikacja substancji Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna według europejskich kryteriów. NFPA 704 0 0 0
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tyroksyna, tetrajodotyronina,T₄ – organiczny związek chemiczny, który obok trójjodotyroniny jest podstawowym hormonem produkowanym przez tarczycę.

Fizjologia

Produkcja

Wyjściowym substratem do wytwarzania tyroksyny jest tyrozyna. Tyroksyna jest produkowana, magazynowana i uwalniana przez komórki pęcherzykowe tarczycy. Tyroksyna będąca głównym hormonem produkowanym przez tarczycę jest uważana za prohormon.

Istotne znaczenie ma przemiana jakiej tyroksyna podlega w tkankach. Z cząsteczki tyroksyny usuwany jest jeden z atomów jodu (dejodynacja), od tego z której pozycji zależy efekt metaboliczny takiej modyfikacji. Jeżeli zostaje usunięty atom jodu z pozycji 5' powstaje najbardziej czynny metabolicznie hormon tarczycy – T3 (3,5,3'-trójjodotyronina), a gdy z pozycji 5 to powstaje rewers T3 (3,3',5'-trójjodotyronina, rT3).

Działanie fizjologiczne

Tyroksyna pobudza procesy utleniania w tkankach, pobudza rozpad tłuszczów do kwasów tłuszczowych i glicerolu, wzmaga wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego i jej zużycie przez komórki. Zwiększa także wydzielanie i efekty działania somatotropiny i glikokortykoidów, wpływa na czynność gruczołów płciowych. Hormon ten jest bardzo ważny dla rozwoju fizycznego i psychicznego młodych organizmów, wpływa również regulująco na laktację i rozród.

Tyroksyna jako lek

W leczeniu schorzeń endokrynologicznych i metabolicznych przebiegających z niedoborem tyroksyny, stosowany jest jej analog – L-tyroksyna (lewotyroksyna) w preparatach takich jak Euthyrox, Eltroxin, Letrox czy Novothyral (z dodatkiem liotyroniny).

Patologia

Niedobór tyroksyny

Niedoczynność tarczycy i wynikający z tego niedobór tyroksyny obniża podstawowy poziom przemiany materii, wywołuje obrzęk śluzowaty i zmniejsza aktywność psychomotoryczną.

Nadmiar tyroksyny

Nadczynność tarczycy występuje najczęściej w chorobie Gravesa-Basedowa. Objawami są: wytrzeszcz, nadpobudliwość, nerwowość, zwiększona męczliwość mięśni i tachyarytmia.

Przypisy

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.