Najczcigodniejszy Zakon Szpitala św. Jana z Jerozolimy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Order Najczcigodniejszego Zakonu Szpitala św. Jana z Jerozolimy
(The Most Venerable Order
of the Hospital
of Saint John of Jerusalem
)
Awers
Awers insygniów krzyża V klasy
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1888
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Najczcigodniejszy Zakon Szpitala św. Jana z Jerozolimy (pot. Joannici: The Most Venerable Order of the Hospital of Saint John of Jerusalem ang.) – zakon protestancki, istniejący w wielkiej brytanii i innych krajach wspólnoty bytyjskiej. Wywodzi się z Suwerennego Rycerskiego Zakonu Szpitalników św. Jana z Jerozolimy z Rodos i z Malty. Grupuje przede wszystkim członków wyznania anglikańskiego, choć mogą należeć do niego także członkowie innych wyznań chrześcijańskich. Każda grupa wyznaniowa posiada swojego prałata będącego ich religijnym zwierzchnikiem.

W Anglii[edytuj | edytuj kod]

Prowincja joannitów języka angielskiego wygasła w XVI w., czego powodem było przejście króla Henryka VIII na protestantyzm. Zakon nie istniał więc w Wielkiej Brytanii aż do początku XIX w., kiedy podjęto próby wskrzeszenia go w związku z wojną wyzwoleńczą w Grecji – próby nie popierane ani przez Wielkiego Mistrza Kawalerów Maltańskich, ani przez dwór angielski Jerzego IV. Obecny zakon istnieje właściwie dopiero od 1837, gdy Sir Henry Dymoke został Wielkim Przeorem wówczas jeszcze nie tak licznej organizacji i zwrócił się do Wielkiego Komtura zakonu maltańskiego, hr. Filipa de Colloredo-Mansfeld (rządy: 1845-1864) o uznanie przeoratu angielskiego jako członka społeczności joannitów, czego mu odmówiono. Przeorat ogłosił po otrzymaniu odmowy niepodległość jako The Sovereign and Illustrious Order of Saint John of Jerusalem, Anglia, nie posiadając jednak jeszcze protektoratu królewskiego.

W latach 60.i 70. XIX w. zakon brytyjski uzyskał wielu wpływowych członków, jak księcia Manchesteru (Wielkiego Przeora od 1861), za rządów którego zorganizowano pierwszy korpus ambulansów konnych, księcia Walii – późniejszego króla Edwarda VII i jego żonę księżną Aleksandrę oraz innych arystokratów i polityków.

Największy sukces brytyjskich joannitów miał miejsce w 1888, gdy zakon uznany został przez królową Wiktorię i otrzymał potwierdzone przez nią statuty. Od tej chwili panujący w Wielkiej Brytanii monarcha (obecnie: Elżbieta II) jest automatycznie suwerenną głową zakonu. Zakon jest rządzony w imieniu monarchy przez Wielkiego Przeora (obecnie: Ryszard ks. Gloucester, kuzyn królowej). Ma sześć klas: od Wielkiego Krzyża do giermków, z rozróżnieniem rycerzy i dam z prawa (pochodzenia szlacheckiego) i honorowych (nieszlachciców).

Brytyjski zakon joannitów posiada swoje jurysdykcje także w innych częściach Wspólnoty Brytyjskiej: Australii, Kanadzie, Nowej Zelandii, a także w USA i RPA. Zakon maltański uznał brytyjskich joannitów dopiero w 1963.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]