Nisa (Turkmenistan)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stanowiska archeologicznego w Turkmenistanie. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Partyjska forteca Nisaa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Nisa.jpg
Nisa
Kraj  Turkmenistan
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, III
Charakterystyka #1242
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2007
na 31. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Turkmenistanu
Mapa lokalizacyjna Turkmenistanu
Partyjska forteca Nisa
Partyjska forteca Nisa
Ziemia 37°59′58,92″N 58°11′54,96″E/37,999700 58,198600Na mapach: 37°59′58,92″N 58°11′54,96″E/37,999700 58,198600

Nisa – stanowisko archeologiczne niedaleko Aszchabadu w Turkmenistanie. Zachowały się tu ruiny starożytnego miasta Partów.

Nisa była ważnym ośrodkiem miejskim już na przełomie VI i V wieku p.n.e., jednak szczególny rozkwit miasta przypada na okres między III wiekiem p.n.e. a III wiekiem n.e., to jest czasy Arsacydów, i ponownie na V wiek n.e. Największy rozwój miasta przypada na okres panowania założyciela dynastii Arsacydów Arsakesa, który tutaj założył stolicę[1] swojego imperium a za czasów partyjskich pełniło rolę królewskiej nekropolii. W II wieku p.n.e. Mitrydates I zmienia nazwę miasta na Mitradatkert co oznacza miasto Mitrydesa. W 651 roku Nisę zdobyli Arabowie.

Do naszych czasów dotrwały pozostałości warownej cytadeli z czasów partyjskich (twierdza Nowa Nisa)[1], fragmenty murów z basztami oraz resztki rezydencji Arsacydów, a także świątyni z kolumnowymi portykami (wykazującymi wpływy hellenistyczne) i skarbca. Niedaleko Nowej Nisy znajdowało się także grodzisko Stara Nisa[1].

Budowle w Nisie wznoszono z cegły suszonej, a kolumny z cegły palonej. W samych ruinach odkryto kamienne i ceramiczne podstawy kolumn, terakotowe kapitele, gzymsy i reliefowe płyty, a także liczne marmurowe rzeźby i wyroby rzemiosła artystycznego m.in. z kości słoniowej i srebra. W archiwum królewskim w Nisie z I wieku p.n.e. znaleziono też ok. 1500 dokumentów spisanych na ostrakach.

W 2007 roku kompleks ruin w Nisie wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia sztuki starożytnej, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1974, str. 340

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, ss. 579, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.