Aszchabad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aszchabad
Aşgabat
Aszchabad
Herb
Herb Aszchabadu
Państwo  Turkmenistan
Wilajet Aszchabad (miasto na prawach wilajetu)
Powierzchnia 470 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności

1 003 678
Nr kierunkowy + (993 12)
Kod pocztowy 744 000 - 744 040
Tablice rejestracyjne AG
Położenie na mapie Turkmenistanu
Mapa lokalizacyjna Turkmenistanu
Aszchabad
Aszchabad
Ziemia 37°58′N 58°20′E/37,966667 58,333333Na mapach: 37°58′N 58°20′E/37,966667 58,333333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Aszchabad w Wikisłowniku
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Pałac Turkmenbaszy

Aszchabad (turkm. Aşgabat, pers. عشق آباد, ros. Ашхаба́д) – stolica i największe miasto Turkmenistanu, leżące na południu kraju.

Centrum gospodarcze, handlowe, kulturalne (muzea, teatry) i naukowe (wyższe uczelnie, instytut badania pustyń) kraju. Ważny ośrodek przemysłu tekstylnego opartego na bawełnie; port lotniczy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Aszchabad to dość młode miasto powstałe z wioski o tej samej nazwie. W 1869 Rosjanie zbudowali fortecę na wzgórzu obok wioski. Wzrost bezpieczeństwa z tym związany wkrótce przyciągnął kupców i rzemieślników. Carska Rosja anektowała ten region w 1884.

Władzę przejęli bolszewicy, utracili ją, po czym znowu zdobyli w 1917, i zmienili nazwę miasta na rosyjską Połtorack. Pierwotną nazwę przywrócono w 1927. Od tego momentu miasto szybko się rozrastało i było industrializowane, proces ten został zakłócony przez duże trzęsienie ziemi w 1948 (zginęło wówczas 110 tys. mieszkańców).

Polski sierociniec w czasie II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Po zawarciu układu Sikorski-Majski między Polską a ZSRR w lipcu 1941 roku, w Aszchabadzie zorganizowano polski sierociniec, do którego trafiały dzieci z całego Związku Radzieckiego. Dużą rolę w jego utworzeniu odegrała słynna piosenkarka Hanka Ordonówna i jej mąż Michał Tyszkiewicz[1] współpracujący z radcą Józefem Żmigrodzkim z ambasady polskiej w Kujbyszewie[2]. Dzieci z okolic Samarkandy i Buchary w Uzbekistanie przewoził także wicekonsul z Bombaju, Tadeusz Lisiecki[3] wraz z kpt. Archie Webbem, przedstawicielem rządu indyjskiego[4]. Następnie dzieci ewakuowano do Iranu, dalej do Indii i Pakistanu, oraz Afryki Wschodniej.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Blog Biszopa. Polskie dzieci maharadży [dostęp 22.01.2011]
  2. Praca zbiorowa. Leszek Beldowski i in., Polacy w Indiach. 1942–1948 w świetle dokumentów i wspomnień, wyd. 2, Warszawa 2002, Wyd. Koło Polaków z Indii 1942–1948, s. 84
  3. Piotr Szubarczyk, Misja wicekonsula Lisieckiego Nasz Dziennik, Nr 34 (3051) z 9–10 lutego 2008
  4. Tomasz Gerlach (współpr. Stanisław Grzymski), "Sto lat poza ojczyzną" (m.in. wywiad z żoną E. Banasińskiego) Rzeczpospolita 29.07.2000 nr 176

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]