Nowa Karczma (Krynica Morska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Krynicy Morskiej Nowa Karczma
część miasta Krynicy Morskiej
Piaski kościół.JPG
Kościół parafii rzymskokatolickiej
Miasto Krynica Morska
Status część miasta
W granicach Krynicy Morskiej 2 kwietnia 1991
Ludność (2005)
 • liczba ludności

200
Strefa numeracyjna 55
Kod pocztowy 82-120 (Krynica Morska)
Tablice rejestracyjne GND
SIMC10 0932778
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Nowa Karczma
Nowa Karczma
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowa Karczma
Nowa Karczma
Ziemia 54°25′54″N 19°36′05″E/54,431667 19,601389Na mapach: 54°25′54″N 19°36′05″E/54,431667 19,601389
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Dawny cmentarz mennonicki (z XVIII w. i współczesny ołtarz

Nowa Karczma (pot. t. Piaski[1]) – część miasta Krynicy Morskiej[2], w powiecie nowodworskim, w województwie pomorskim na Mierzei Wiślanej, nad Zatoką Gdańską i nad Zalewem Wiślanym przy drodze wojewódzkiej nr 501[1] , położona na końcu polskiej strefy Mierzei Wiślanej, w odległości ok. 4 km od granicy Polski z Rosją (obwód kaliningradzki)[1]. Od 1991 r. Nowa Karczma znajduje się w granicach administracyjnych, odległego o 11 km, miasta Krynica Morska. Większość zabudowań usytuowanych jest przy ulicach Piaskowej, Słonecznej i Bursztynowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawna nazwa miejscowości Nowa Karczma pochodzi od istniejącej na tym terenie w średniowieczu karczmy. Powstała ona dzięki przywilejowi z 16 maja 1429 r. nadanemu karczmarzowi Hannosowi przez komtura krzyżackiego Henryka Holta.

Pierwszy kościół wybudowano w Nowej Karczmie około 1600 r. Jest również cmentarz mennonicki z XVIII wieku. Wędrujące wydmy powodowały, że osada na przestrzeni wieków kilkakrotnie zmieniała swoje położenie. Do 1793 r. miejscowość należy do Gdańska, w tym w latach 1466-1772 w składzie województwa pomorskiego, i wraz z tym miastem do I Rzeczypospolitej. Granica z Prusami Książęcymi przebiegała w tamtym czasie dopiero niespełna 1 km na wschód od sąsiedniej wioski rybackiej Narmeln Polski (obecnie nieistniejąca na terytorium Federacji Rosyjskiej). Ruchome piaski zasypywały systematycznie zabudowania wsi. Ostatnia taka migracja miała miejsce w 1825.

W czasie II wojny światowej Nowa Karczma uległa zniszczeniu, zostały zajęte 1 maja 1945 przez wojska radzieckie, a z czasem przejęła ją administracja polska, po wytyczeniu granicy, przybyli też pierwsi polscy osadnicy. W roku 1964 doprowadzono do Nowej Karczmy z Krynicy Morskiej drogę asfaltową.

W 1948 r. wprowadzono urzędowo polską nazwę Nowa Karczma, zastępując poprzednią niemiecką nazwę wsi Neukrug (obecnie wschodnia część miejscowości), a także wprowadzono nazwę Ptaszkowo, zastępując nazwę wsi Vöglers (ob. zachodnia część miejscowości)[3][4]. Potocznie stosowano także nazwę Piaski (1988, 2003)[5][6].

Do 1991 r. Nowa Karczma była wsią w gminie Sztutowo[7]. W 1991 r. Nowa Karczma wraz z innymi miejscowościami utworzyły miasto Krynica Morska[8].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym źródłem dochodów ludności zamieszkującej Nową Karczmę jest rybołówstwo oraz w okresie letnim obsługa ruchu turystycznego. Znajdują się tu pensjonaty, kwatery prywatne i pola namiotowe.

Przystań morska[edytuj | edytuj kod]

Przystań morska „basen III – Nowa Karczma”

W 2006 r. została ustalona przystań morska w Krynicy Morskiej – „basen III – Nowa Karczma”[9]. Do basenu w obrębie Nowa Karczma prowadzi tor wodny o głębokości technicznej 2,0 m, szerokości w dnie 40 m i długości 1,12 km do prawej główki wejściowej[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Żuławy Wiślane : mapa turystyczno-krajoznawcza : skala 1:100 000. Gdańsk ; Warszawa: Demart, 2004. ISBN 83-89472-34-1.
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. ws. wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200)
  3. Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 czerwca 1948 r. (M.P. z 1948 r. Nr 59, poz. 363, s. 14, 20).
  4. Arkusz 1583 Neukrug. W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. Reichsamt für Landesaufnahme, 1922.
  5. Arkusz N-34-52-C (Frombork). Wojskowa Mapa Topograficzna 1:50 000. Sztab Generalny WP Zarząd Topograficzny, 1992. – stan aktualności 1988-89.
  6. Wielka encyklopedia PWN, Warszawa 2003, s. 65, t. 15, ISBN 83-01-13794-0 Piaski definiowane jako dzielnica Krynicy Morskiej.
  7. Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, Główny Urząd Statystyczny: Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce. T. 2, K-P. Warszawa: Wydawnictwa Akcydensowe, 1981, s. 547.
  8. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8).
  9. Zarządzenie Nr 8 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 23 maja 2006 r. ws. określenia granicy lądowej (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2006 r. Nr 62, poz. 1276).
  10. Zarządzenie Nr 14 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 15 lipca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1592).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]