Krynica Morska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krynica Morska
Krynica Morska
Herb
Herb Krynicy Morskiej
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat nowodworski
Gmina gmina miejska
Prawa miejskie 1991
Burmistrz Adam Ostrowski
Powierzchnia 116,01 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

1349
11,6 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 55
Kod pocztowy 82-120
Tablice rejestracyjne GND
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Krynica Morska
Krynica Morska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krynica Morska
Krynica Morska
Ziemia 54°22′57″N 19°26′40″E/54,382500 19,444444
TERC
(TERYT)
6222910011
SIMC 0932755
Urząd miejski
ul. Górników 15
82-120 Krynica Morska
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Krynica Morska w Wikisłowniku
Strona internetowa

Krynica Morskagmina miejska w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, na Mierzei Wiślanej, między Zatoką Gdańską a Zalewem Wiślanym, przy drodze wojewódzkiej nr 501[1]. Miejscowość turystyczna z portem rybacko-jachtowym i letnim kąpieliskiem morskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2011 powierzchnia gminy miejskiej wynosi 116,01 km²[2]. Krynica Morska stanowi 15,63% powierzchni powiatu. W skład gminy miejskiej Krynica Morska wchodzą również części miasta: Młyniska, Przebrno i Nowa Karczma.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Według danych z 2005 r. Krynica Morska ma obszar 102,04 km², w tym: użytki rolne 1%, użytki leśne 16%[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2006[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 1390 100 722 51,9 668 48,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
13,6 7,1 6,5

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 1349 mieszkańców[5]. Krynica Morska jest gminą o najmniejszej liczbie mieszkańców w Polsce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Latarnia morska zniszczona w 1945 r.[6]

Po raz pierwszy wzmiankowana w XV wieku jako Kahlberg. Od 1466 należała do Gdańska, po 1842 przeszła na własność Elbląga. W tym czasie uruchomiono połączenia morskie z Elblągiem i Królewcem. Znacznie rozbudowana po II wojnie światowej.[potrzebne źródło]

Do końca 1972 roku Krynica Morska należała do powiatu elbląskiego jako osiedle typu miejskiego[7]. Wraz z likwidacją osiedli w 1973 r. miejscowość została siedzibą sołectwa w gminie Sztutowo[8], od 1975 r. w nowopowstałym województwie elbląskim.

W 1991 roku połączono 3 miejscowości (Krynica Morska, Nowa Karczma i Przebrno) i utworzono gminę miejską przez odłączenie tych wsi od gminy wiejskiej Sztutowo. Krynica Morska otrzymała prawa miejskie[9], stając się najmłodszym miastem w ówczesnym województwie elbląskim. W 1999 r. miasto znalazło się w województwie pomorskim.

Nazwy miasta[edytuj | edytuj kod]

Tymczasowo po II wojnie światowej, w latach 1945-1947, stosowano nazwę Łysa Góra[10], będącą tłumaczeniem niemieckiej nazwy. W 1947 r. wprowadzono polską nazwę – Łysica, zastępując przedwojenną niemiecką – Kahlberg-Liep[11][12]. W 1958 r. ponowna zmiana nazwy na Krynica Morska[13].

Aktualna nazwa Krynica Morska odwołująca się do wyrazu ukraińskiego i regionalizmu południowopolskiego jest nazwą niefortunną[styl do poprawy] i całkowicie obcą z punktu widzenia mowy rdzennych mieszkańców Pomorza[14].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Obszar lądowy Krynicy Morskiej jest w całości objęty Parkiem Krajobrazowym Mierzeja Wiślana. Funkcję uzupełniającą ochrony tego obszaru spełnia specjalny obszar ochrony siedlisk "Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana". W zachodniej części Krynicy znajduje się rezerwat przyrody Buki Mierzei Wiślanej. Obszar morski gminy Krynica Morska jest objęty obszarem specjalnej ochrony ptaków "Zalew Wiślany".

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Latarnia morska jest udostępniona do zwiedzania

Miejscowość posiada pola biwakowe, kempingi, ośrodki wczasowe oraz hotele. W sezonie połączenie statkami żeglugi przybrzeżnej z Tolkmickiem, Elblągiem i Fromborkiem.

W Krynicy Morskiej zorganizowano letnie kąpielisko morskie o długości 1950 m, którego sezon kąpielowy ustalono od 24 czerwca do 31 sierpnia[15].

Lista ciekawych turystycznie miejsc w Krynicy Morskiej:

- Wielbłądzi Grzbiet – najwyższa wydma na Mierzei Wiślanej (49,5 m.n.p.m); jedyny naturalny punkt na Mierzei, z którego widać równocześnie Zatokę Gdańską i Zalew Wiślany)

- port Krynica Morska

- kościół z 1938 r.

- latarnia morska

- jedyna w Polsce ulica z nazwą pochodzącą od audycji telewizyjnej; ulica Teleexpressu

- cmentarz żołnierzy radzieckich obok latarni morskiej

Obiekty hydrotechniczne[edytuj | edytuj kod]

Łodzie i kutry rybackie z tej miejscowości mają rejestrację "KRM lub Krm - [nr jednostki]".

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

W Krynicy Morskiej znajduje się placówka Straży Granicznej (Morski Oddział Straży Granicznej), ochraniająca odcinek granicy z Federacją Rosyjską na Mierzei Wiślanej (obwód kaliningradzki).

Administracja[edytuj | edytuj kod]

Krynica Morska jest gminą miejską. Organem uchwałodawczym jest Rada Miejska w Krynicy Morskiej, składająca się z 15 radnych[17].

Burmistrzowie Krynicy Morskiej:

  • Adam Włodzimierz Ostrowski (od 2006)[18][19]
  • Andrzej Antoni Stępień (do 2006)[20]

Mieszkańcy Krynicy Morskiej wybierają radnych do sejmiku województwa z okręgu nr 5. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 25, senatora z okręgu nr 67, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 1.

Przypisy

  1. Żuławy Wiślane : mapa turystyczno-krajoznawcza : skala 1:100 000. Gdańsk ; Warszawa: Demart, 2004. ISBN 83-89472-34-1.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 12 XII 2006 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2006. ISSN 1734-6118. (pol.)
  5. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2012 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-06-05. ISSN 1734-6118.
  6. Apoloniusz Łysejko: Polskie latarnie morskie. Wrocław: "ZET", 1998, s. 6-7. ISBN 83-86736-88-7.
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 1972 r. (Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 324)
  8. www.Zalew.org.pl
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1990 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8)
  10. Mapa Polski 1:1 000 000. Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny, Sztab Generalny, 1945.
  11. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 lipca 1947 r. (M.P. z 1947 r. Nr 111, poz. 719, s. 6)
  12. Arkusz 1682 Kahlberg-Liep. W: Topografische Karten (Meßtischblätter) 1:25 000. OKH/GStdH; Reichsamt für Landesaufnahme, 1944.
  13. Zarządzenie nr 254 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1958 r. w sprawie zmiany nazwy i pisowni niektórych miejscowości (M.P. z 1958 r. Nr 97, poz. 533)
  14. Źródło: "Nazwy Miast Pomorza Gdańskiego" wyd. Uniwersytetu Gdańskiego – 1999 ISBN 83-7017-860-X, "Mierzeja Wiślana od XIII do połowy XV wieku (1454)" – 1995 Gdańsk – W. Długokęcki
  15. Uchwała Nr XII/140/12 Rady Miejskiej w Krynicy Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2012 r. poz. 2173)
  16. Zarządzenie Nr 5 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 14 grudnia 2010 r. ws. określenia granicy lądowej dla przystani morskiej "Leśniczówka" w Krynicy Morskiej (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2011 r., Nr 13, poz. 350)
  17. Zarządzenie Nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594])
  18. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 157, poz. 3150)
  19. Wybory Burmistrza - głosowanie ponowne - Krynica Morska. 2006. Państwowa Komisja Wyborcza
  20. Wybory Burmistrza - głosowanie ponowne - Krynica Morska. 2002. Państwowa Komisja Wyborcza