Oczeret jeziorny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oczeret jeziorny
Oczeret jeziorny: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina ciborowate
Rodzaj oczeret
Gatunek oczeret jeziorny
Nazwa systematyczna
Schoenoplectus lacustris (L.) Palla
Bot. Jahrb. Syst. 10: 299 1888[2]
Synonimy

Scirpus lacustris L.[3]

Oczeret jeziorny: drugie zdjęcie
Pokrój
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Oczeret jeziorny, sitowie jeziorne (Schoenoplectus lacustris (L.) Palla) – gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych. W nazewnictwie potocznym szuwar oczeretowy i sama roślina bywają nazywane sitowiem. Rodzimy obszar jego występowania obejmował Afrykę Północną, Azję i Europę[3], ale rozprzestrzenił się i obecnie jako gatunek zawleczony występuje także w Ameryce Północnej i Środkowej oraz w Nowej Zelandii[4]. W Polsce na niżu jest pospolity[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Część nadwodna obła, prosta, wzniesiona, sztywna, rurkowata z gąbczastym wnętrzem. Główny organ asymilujący (fotosyntetyzujący). Osiąga wysokość do 3 m. Znaczna część łodygi ma postać kłącza z korzeniami przybyszowymi. Jest ono twarde, silnie zdrewniałe, proste (tworzące falangę). Ma grubość 101,5 cm
Liście
Równowąskie o unerwieniu równoległym. Odziomkowe. Pochwy liściowe purpurowe, najwyższa, lub dwie najwyższe są rynienkowate[6]. W trakcie ontogenezy zamierają.
Kwiaty
Zebrane w bardzo liczne kłosy o długości do 1 cm, zazwyczaj wyrastające na szypułkach. Podsadki rynienkowate, szydlaste i krótsze od rozrzutki. Przysadkiszerokojajowate, wycięte, gładkie, o piłkowano postrzępionych brzegach. Słupek z 3 znamionami[6].
Owoce
Trójkanciasty orzeszek o długości do 3 mm[6].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Hydrofit, geofit. Kwitnie od czerwca do lipca[5].
Siedlisko
Rośnie w wodzie stojącej lub wolno płynącej, o głębokości nie przekraczającej 2 m; w jeziorach, stawach, starorzeczach, zatokach i zakolach rzek. Najczęściej rośnie na podłożu dość luźnym, piaszczystym lub mulisto-piaszczystym. Występuje w szuwarach jezior, zwykle w stosunkowo głębokiej wodzie – między strefą roślin o liściach pływających (nymfeidów) a szuwarem pałkowym lub trzcinowym. Wśród roślin rosnących w szuwarach jest gatunkiem najdalej wchodzącym w toń wodną. Bardzo źle znosi całkowite wynurzenie, tylko wyjątkowo można go spotkać na lądzie, ale tylko w takich miejscach, w których jego kłącza znajdują się cały czas w wilgotnym podłożu[7].
Wśród roślinności szuwarowej jest pionierem w zarastaniu zbiorników wodnych i ma duży udział w ich zarastaniu. Jego kłącza na dnie zbiorników tworzą gęstą plątaninę zatrzymującą niesione przez wodę zawiesiny. Produkuje dużą ilość biomasy, szybko jednak ulegającej rozkładowi. Bardzo często tworzy jednogatunkowe gniazda lub całe płaty, ale wchodzi także w skład zbiorowisk kilkugatunkowych (np. trzcinowisk). Po zaniknięciu zbiornika wodnego zwykle ginie, czasami tylko można go spotkać w zlądowaconych już zbiorowiskach mszysto-turzycowych[7].
Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku Phragmition oraz zespołu szuwaru oczeretowego (Scirpetum lacustris)[8] .
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 42[5].

Udział w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Według czterech badaczy roślin biblijnych w Biblii pod hebrajskim słowem `agmôn wymieniony jest oczeret jeziorny. Cytowany jest w Księdze Izajasza 9,13 i 58,5. W Biblii Tysiąclecia słowo to przetłumaczono jako sitowie. Tylko F. N Hepper ma inne zdanie i uważa, że słowo to powinno być przetłumaczone jako cibora papirusowa lub trzcina pospolita[9].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-13].
  2. The Plant List. [dostęp 2015-01-03].
  3. 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-04-03].
  4. Discover Life Maps. [dostęp 2015-01-03].
  5. 5,0 5,1 5,2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  6. 6,0 6,1 6,2 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  7. 7,0 7,1 Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Zarys hydrobotaniki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.
  8. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  9. Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011. ISBN 978-83-89648-98-3.