Osłuchiwanie serca
Osłuchiwanie serca – stanowi część badania przedmiotowego pacjenta. Badaniem tym stwierdza się obecność fizjologicznych zjawisk osłuchowych (pierwszy i drugi ton serca, szmery przygodne), a także nieprawidłowych (szmery wewnątrzsercowe, szmery pozasercowe, inne).
Spis treści |
Miejsca osłuchiwania zastawek serca [edytuj]
- Zastawka dwudzielna - V międzyżebrze, linia środkowo-obojczykowa lewa.
- Zastawka trójdzielna - prawa strona mostka na wysokości przyczepu V i VI prawej chrząstki żebrowej.[1]
- Zastawka aortalna - II międzyżebrze, linia mostkowa prawa.
- Zastawka pnia płucnego - II międzyżebrze, linia mostkowa lewa.
Tony serca [edytuj]
Tony serca to efekty akustyczne towarzyszące pracy serca, które fizjologicznie powstają w wyniku drgania zastawek wywołanego przez uderzenie w nie krwi podczas skurczu i rozkurczu serca. Wyróżnia się cztery tony serca, z których dwa są fizjologiczne (I i II) i występują u wszystkich ludzi, a dwa pozostałe, tzw. tony dodatkowe (III i IV) mogą występować w stanach patologicznych lub u osób zdrowych, szczególnie u dzieci.
- ton pierwszy, skurczowy (systoliczny; S1) jest wynikiem gwałtownego zamknięcia się zastawek oddzielających przedsionki serca od komór (zastawek przedsionkowo-komorowych). Ton skurczowy jest najlepiej słyszalny w piątej przestrzeni międzyżebrowej po obu stronach mostka. Zawiera dwie składowe, z zastawki mitralnej (M1) i trójdzielnej (T1), ale w warunkach fizjologicznych rozdwojenie S1 jest nieuchwytne.
- ton drugi, rozkurczowy (diastoliczny) jest wynikiem zamknięcia zastawek oddzielających komory i tętnice (zastawek półksiężycowatych). Ton rozkurczowy jest najlepiej słyszalny w drugiej przestrzeni międzyżebrowej po obu stronach mostka. Zawiera składową aortalną (A2) i płucną (P2). Fizjologicznie głośniejsza składowa A2 nieznacznie poprzedza P2.
- ton trzeci (S3) powstaje podczas wypełniania się i rozszerzania komór serca podczas rozkurczu, jest najlepiej słyszalny na koniuszku serca. Występuje jako ton fizjologiczny u dzieci lub (częściej) w przypadku powiększenia prawej lub lewej komory.
- ton czwarty (S4) powstaje podczas skurczu przedsionków
Tony serca badane są za pomocą stetoskopu, w celu stwierdzenia prawidłowej pracy serca.
Szmery [edytuj]
Szmery wewnątrzsercowe [edytuj]
Szmery pozasercowe [edytuj]
Szmery pozasercowe powstają poza jamami serca. Należą tu:
- szmer tarcia osierdziowego
- szmer tarcia osierdziowo-płucnego
- tony i szmery naczyniowe
Przypisy
- ↑ Adam Bochenek, Michał Reicher: Anatomia człowieka – Tom III. Warszawa: PZWL, 2009, s. 119.
Bibliografia [edytuj]
- Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 20-21. ISBN 83-7430-031-0.
