Płyta tektoniczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Mapa 15 głównych płyt tektonicznych

Przestrzenny układ trzęsień ziemi odpowiada granicom płyt tektonicznych

Mapa płyt tektonicznych wg NASA

Płyta tektoniczna (płyta/kra litosfery/litosferyczna) - największa jednostka podziału litosfery, zgodnie z teorią tektoniki płyt. Płyty litosfery graniczą ze sobą wzdłuż stref o wzmożonej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, jednakże same zachowują stosunkowo dużą spójność i sztywność. Mogą przemieszczać się poziomo po strefach obniżonej lepkości występujących w górnej części płaszcza Ziemi. Wyróżnia się płyty kontynentalne i oceaniczne.

Wyróżnia się kilka rodzajów granic płyt tektonicznych: strefy kolizji, subdukcji i obdukcji (granice konwergentne - dochodzi do zgniatania lub niszczenia litosfery), "spreadingu" (granice dywergentne - dochodzi do tworzenia nowych partii litosfery) i przemieszczania względnego (granice konserwatywne - przemieszczanie kier litosfery wzdłuż uskoku).

[edytuj] Płyty tektoniczne (płyty litosfery)

[edytuj] Pierwszego rzędu

Budują podłoże siedmiu kontynentów i Pacyfiku:

[edytuj] Drugiego rzędu

Mniejsze płyty, ukazane na mapie, za wyjątkiem arabskiej i indyjskiej nie zawierają mas lądowych:

[edytuj] Trzeciego rzędu

Całkiem małe płyty, które zwykle są rozpatrywane jako fragmenty większych. Nie są zaznaczone na mapie 15 płyt. Nie przez wszystkich autorów są akceptowane: