Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Plebania przy kościele farnym
Plebania przy kościele farnym
Państwo  Polska
Siedziba Żory
Adres ul. Garncarska 16,
44-240 Żory
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja katowicka
Dekanat Żory
Kościół Kościół Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Proboszcz ks. dziekan Stanisław Gańczorz
Wezwanie św. Jakuba i św. Filipa
Wspomnienie liturgiczne 6 maja
Położenie na mapie Zor
Mapa lokalizacyjna Zor
Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba
Ziemia 50°02′48,4″N 18°41′37,9″E/50,046778 18,693861Na mapach: 50°02′48,4″N 18°41′37,9″E/50,046778 18,693861
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Parafia Świętych Apostołów Filipa i Jakuba w Żorachparafia rzymskokatolicka w Żorach w dekanacie Żory w archidiecezji katowickiej.

Dedykowana świętym apostołom: Filipowi i Jakubowi.

Początki parafii[edytuj | edytuj kod]

Widok kościoła parafialnego w I poł. XVIII w. – rysunek Wernhera

W 1272 roku Żory otrzymały prawa miejskie, w 1303 r. w dokumentach wspomina się wójta żorskiego. Wieś Żory zanim otrzymała prawa miejskie posiadała już parafię. Wynika to z tego samego dokumentu, który zaświadcza o istnienie parafii rybnickiej. Z treści tego dokumentu wynika, że powstanie parafii żorskiej nastąpiło równocześnie z ustanowieniem parafii rybnickiej, czyli ok. 1180 r.

Przodująca pozycja żorskiej parafii, jako jednej z najstarszych na Śląsku została usankcjonowana już w pierwszej połowie XIV wieku siedzibą dekanatu, któremu terytorialnie podlegała niemal cała ówczesna ziemia rybnicka o obszarze 775 km. z 25 parafialnymi kościołami również rybnickim i wodzisławskim[1].

Została wymieniona w spisie świętopietrza sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 pośród innych parafii archiprezbiteratu (dekanatu) w Żorach pod nazwą Zarn[2].

Kościołem parafialnym był kościółek Najświętszej Maryi Panny, który po pożarze w 1807 nie został już nigdy odbudowany. W okresie reformacji, od II połowy XVI wieku aż do 1628, kościół znajdował się w rękach ewangelików.

Drugi kościół parafialny[edytuj | edytuj kod]

Kościół parafialny

Po spaleniu drewnianego kościoła NMP, prawa parafialne połączono z kościołem świętych Filipa i Jakuba, który pochodzi z okresu założenia miasta. Kościół ten był niszczony przez liczne pożary w 1583, 1661 i 1702, ale największych zniszczeń kościoła dokonały działania wojenne w 1945. 5 maja 1946 r. biskup Stanisław Adamski wizytował zniszczony kościół w Żorach. Odbudowa kościoła nastąpiła w latach 1946-1948. Kościół odbudowany po zniszczeniach wojny został poświęcony 4 czerwca 1950 r. Stan kościoła w ciągu dziejów ulegał różnym zmianom architektonicznym, ale zawsze odbudowa nawiązywała do poprzednich wersji.

Obecnie kościół, po licznych przebudowach to trzynawowa budowla o długości 26,05 m, szerokości 13,80 m, wysokości 12,40 m, posiada po stronie północnej 5 okien, południowej 4, na zachodniej, pomijając wieżę, jedno okno. Wewnątrz kaplicy znajdują się epitafia pochowanych w podziemiach kaplicy burmistrza Wacława Linka i jego żony Justyny. W inwentarzu kościoła znajdują się cenne zabytki ruchome: monstrancje, kielichy, obrazy, rzeźby – stanowiące cenną pozostałość po dawnym wyposażeniu kościoła. W prezbiterium kościoła umieszczono pochodzący z 1690 roku obraz Matki Bożej Miłosierdzia (Żorskiej), który po wojnie został przeniesiony z kaplicy Linków do ołtarza głównego. W XVII wieku obok kościoła zbudowano krzyż Bożej Męki, który zachował się do dnia dzisiejszego. W 1824 roku powstał cmentarz, przylegający od północy do kościoła, św. Filipa i św. Jakuba. Na cmentarzu znajduje się zabytkowy krzyż pokutny oraz nagrobki w formie neogotyckiej.

Obecny wystrój kościoła został zaprojektowany przez architekta z Krakowa – Zbigniewa Wzorka. Rzeźby wykonała artysta plastyk Janina Reichert-Toth, projekty witraży – artysta plastyk Łukasz Karwowski.

Wnętrze kościoła parafialnego

Proboszczowie[edytuj | edytuj kod]

Grupy parafialne[edytuj | edytuj kod]

Akcja katolicka, Apostolat Maryjny, Apostolstwo Matki Bożej Patronki Dobrej Śmierci, Bractwo Szkaplerzne, Caritas, chór "Gloria", Dzieci Maryi, Legion Maryi, Ministranci, Modlitwy św. Ojca Pio, Novare, Pallotyńska Wspólnota Miłosierdzia Bożego, Ruch Światło-Życie, Wspólnota Życia w Maryi – Magnificat, Zespół charytatywny, Żywy Różaniec.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]