Pas Van Allena
Pas Van Allena (pas radiacyjny) – obszar intensywnego promieniowania korpuskularnego, otaczającego Ziemię. Składa się z naładowanych cząstek o wielkiej energii – głównie elektronów i protonów – schwytanych w pułapkę przez ziemskie pole magnetyczne, w którym poruszają się one po trajektoriach zbliżonych do helis, których osie są równoległe do linii pola magnetycznego łączących obydwa ziemskie bieguny magnetyczne. Cząstki te mogą powodować uszkodzenia elektronicznych komponentów satelity przebywającego przez dłuższy czas w strefie oddziaływania pasów Van Allena.
Spis treści |
Historia [edytuj]
Pasy odkrył w 1958 roku amerykański astronom i badacz przestrzeni kosmicznej James Alfred Van Allen, za pomocą licznika Geigera-Müllera umieszczonego na pokładzie sztucznego satelity Ziemi o nazwie Explorer 1.
Wokół Ziemi istnieją zazwyczaj dwa naturalne pasy radiacyjne: wewnętrzny, który rozciąga się na odległości od 0,016 do 1,6 promienia Ziemi (100-200 do 10 000 km) od jej powierzchni, oraz zewnętrzny, na odległościach od 3 do 10 promieni ziemskich (19 000 do 64 000 km)[1]. Najbliżej powierzchni Ziemi wewnętrzna część pasa znajduje się w pobliżu wybrzeża Brazylii, jest to tzw. anomalia południowoatlantycka[2].
W 2012 w ramach misji Van Allen Probes[3] odkryto, że czasami wokół Ziemi powstaje tymczasowy trzeci pas promieniowania. Został on odkryty po dużej erupcji słonecznej 31 sierpnia 2012. Wyrzucone w kierunku Ziemi cząsteczki spowodowały czasowe powstanie trzeciego pasa radiacyjnego, który utrzymał się przez cztery tygodnie[4][5].
Próbne wybuchy jądrowe w stratosferze mogą doprowadzić do utworzenia się sztucznego pasa radiacyjnego. Taka sytuacja miała miejsce m.in. po eksplozji termojądrowej Starfish Prime, przeprowadzonej przez Stany Zjednoczone w 1962 roku[6]. Satelity, których orbity przecinały nowo powstały pas uległy uszkodzeniu; został utracony kontakt m.in. z satelitami Transit 4B i TRAAC. Agencja NASA wyraziła zaniepokojenie w kwestii bezpieczeństwa astronautów, z uwagi na znacznie zwiększoną dawkę promieniowania na niskiej orbicie okołoziemskiej.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Claire Hartmann-Thompson: Applications of Polyhedral Oligomeric Silsesquioxanes (ang.). Google Books. [dostęp 2013-02-28].
- ↑ Anselmo Salles Paschoa, F. Steinhäusler: TENR - Technologically Enhanced Natural Radiation (ang.). Google Books. [dostęp 2013-02-28].
- ↑ The Van Allen Probes: Honoring the Origins of Magnetospheric Science (ang.). NASA, 2012-11-09. [dostęp 2012-11-11].
- ↑ NASA's Van Allen Probes Discover a Surprise Circling Earth (ang.). NASA, 2013-02-28. [dostęp 2013-02-28].
- ↑ Third Radiation Belt Discovered With UNH-led Instrument Suite (ang.). Institute for the Study of Earth, Oceans, and Space, 2013-02-28. [dostęp 2013-02-28].
- ↑ D.S Beall, C.O. Bostrom, D.J. Williams. Structure and decay of the Starfish radiation belt, October 1963 to December 1965. „J. Geophys. Res.”. 72 (13), s. 3403–3424, 1967. doi:10.1029/JZ072i013p03403.
