Paszport

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Okładka polskiego paszportu

Paszportdokument tożsamości wydany przez uprawniony organ państwa, uprawniający do przekraczania granic państwowych (niektóre państwa mogą wymagać dodatkowo wiz wjazdowych).

W technice paszport to dokument wystawiany dla urządzeń wymagających szczególnego nadzoru podczas eksploatacji - np. zbiorników ciśnieniowych kontrolowanych przez uprawnione firmy i urzędy dozoru technicznego, aby zapobiec ich rozerwaniu. Firmy zapisują w paszporcie wykonane próby mające na celu jak najwcześniejsze wykrycie ewentualnych uszkodzeń, a urzędy dozoru technicznego - dopuszczenia do eksploatacji tak wypróbowanego urządzenia na kolejne okresy.

W rolnictwie paszport to dokument zwierzęcia wykazujący jego historię od narodzin do ewentualnego uboju.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze paszporty wprowadzili Rzymianie. Dla bezpieczeństwa oraz bezpiecznego przepływu towarów wystawiali zaświadczenie bezpiecznego przejazdu. Należało okazać je władzom kraju, w którym się przebywało. Zawierało ostrzeżenie dla urzędników, którzy nie honorowaliby tego zaświadczenia[1].

Istnieje teoria tłumacząca etymologię słowa paszport. W średniowiecznej Europie, zwłaszcza we Francji oraz w licznych księstewkach włoskich mianem paszportu określano różnego rodzaju dokumenty pozwalające kupcom na wjazd do miasta o dowolnej porze (w języku starofrancuskim i łacinie ludowej pass oznaczało przechodzić, zaś port - bramę do miasta)[potrzebne źródło].

Przez wiele wieków w większości krajów nie istniał obowiązek posiadania paszportu jako dokumentu potrzebnego do podróży zagranicznej, od przełomu XVIII i XIX wieku wyjątkiem były Imperium Rosyjskie oraz imperium osmańskie. Pierwsze współczesne uregulowania prawne i dokumenty do podróży zagranicznych zaczęto wprowadzać dopiero w XIX wieku. Pierwsze powszechne paszporty i obowiązek posiadania ich do przekraczania granic wprowadzono we Francji (1867), Imperium Brytyjskim (1873), Królestwie Włoch (1873) oraz USA (1889)[2]. W następstwie I wojny światowej znacznie zaostrzono prawo paszportowo-celne w Europie.

Po II wojnie światowej w krajach tzw. Bloku Sowieckiego wydawanie pozwoleń na wyjazdy zagraniczne i paszportów stało się bardzo ograniczone. Obecnie dzięki przemianom politycznym po 1989 oraz rozszerzeniu się Strefy Schengen, paszporty nie są już niezbędne do podróży pomiędzy większością krajów Europy.

Paszporty w Polsce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Paszporty w Polsce.

Przypisy

  1. Dawne cywilizacje ISBN 978-83-612-8082-8
  2. Marta Grzywacz. Jak Europa zaczęła zwiedzać. „Ale Historia”. 32/2014 (134), s. 12−13, 2014-08-11. Agora Sa (pol.). 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]