Podrzeń żebrowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podrzeń żebrowiec
Blechnum spicant nf.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Klad monilofity
Klasa paprocie
Rząd paprotkowce
Rodzina podrzeniowate
Rodzaj podrzeń
Gatunek podrzeń żebrowiec
Nazwa systematyczna
Blechnum spicant (L.) Roth
Mém. Acad. Roy. Sci. (Turin) 5:411. 1793
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant) – gatunek paproci należący do rodziny podrzeniowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej, Europie, Afryce Północnej, na Kaukazie, w Libanie i Turcji[2]. W Polsce występuje głównie w Karpatach i w Sudetach, można go też znaleźć na przylegającym do nich pogórzu. Na niżu jest rośliną bardzo rzadką, tylko na Pojezierzu Kaszubskim znajduje się większe skupienie jej stanowisk[3]. W klasyfikacji geograficzno-historycznej jest uważany za spontaneofit.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Liść zarodnionośny
Pokrój
Roślina wieloletnia osiągająca wysokość 20 – 50 cm. Sporofit składa się z kłącza z korzeniami, liści asymilacyjnych (trofofili) i liści zarodnionośnych (sporofili)[3].
Liście asymilacyjne 
Ciemnozielone i błyszczące liście są zimotrwałe i mają zieloną oś. Są skórzaste i mają równowąskolancetowaty kształt o zaostrzonym końcu i zaostrzonej nasadzie. Blaszka pojedynczo-pierzasta, złożona z grzebieniasto ustawionych krótkich i tępych listków. Listki są równowąskie i zwrócone sierpowato do przodu. Liście asymilacyjne są szeroko rozchylone na boki. Są zimotrwałe[4][3].
Liście zarodnionośne 
Są ok. półtora razy dłuższe od liści asymilacyjnych. Wyrastają ze środka różyczki liści asymilacyjnych, są sztywne i wzniesione prosto do góry. Nie są zimotrwałe. Wyrastają na długich ogonkach i mają brunatną oś główną. Są pierzastodzielne, ale mają bardzo wąskie odcinki o podwiniętych brzegach[4][3].
Zarodnie 
Znajdują się na spodniej stronie liści zarodnionośnych. Kupki zarodni ułożone są w dwóch podłużnych pasach. Zawijka boczna i wąska. Zarodniki dojrzewają od lipca do września[4][3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie w lasach, najczęściej świerkowych i jodłowych. W Karpatach i Sudetach sięga po piętro kosodrzewiny, głównie jednak rośnie w reglu górnym i dolnym. Preferuje jałowe, wilgotne, kwaśne i próchniczno-kamieniste podłoże[3]. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Vaccinio-Piceion, Ass. Abieti-Piceetum (montanum)[5]. Liczba chromosomów 2n = 68[6].

Pokrój

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek objęty ochroną gatunkową. Zagrożeniem jest wycinka drzew w lasach. Czasami liście są zbierane dla celów dekoracyjnych lub całe rośliny są wykopywane do przydomowych ogródków[3]. Na Pomorzu jest gatunkiem wymierającym. Na niżu Polski jest reliktem glacjalnym.

Przypisy

  1. Smith, A. R., K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider & P. G. Wolf: A classification for extant ferns (ang.). Taxon 55(3): 705–731, 2006. [dostęp 2009-11-13].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-05].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  4. 4,0 4,1 4,2 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  6. Blechnum spicant na Flora of North America [dostęp 2014-01-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]