Poeta Laureat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Poeta laureat (ang. Poet laureate, łac. Versificator Regis) - powoływany przez króla lub innego władcę oficjalny poeta dworski.

Stanowisko poety-laureata było szczególnie popularne w późnym średniowieczu i w czasie Odrodzenia w krajach Europy Zachodniej i Południowej, zwłaszcza w Anglii i Włoszech. Obecnie funkcjonuje m.in. w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

Polska[edytuj | edytuj kod]

Polska wydała trzech poetów laureatów, uwieńczonych przez papieży: Klemens Janicki uwieńczony przez Pawła III w 1540 roku, Adam Schröter uwieńczony przez Piusa IV w 1564[1] oraz Maciej Kazimierz Sarbiewski uwieńczony przez Urbana VIII w 1622.

Za granicą[edytuj | edytuj kod]

Anglia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym znanym twórcą, który otrzymał to stanowisko, był Gulielmus Peregrinus, uhonorowany w ten sposób przez króla Anglii Ryszarda Lwie Serce. Niektórzy historycy twierdzą jednak, że tradycja ta rozpoczęła się dopiero w XIV wieku i pierwszym poetą obdarzonym tym tytułem był dopiero Geoffrey Chaucer, autor Opowieści kanterberyjskich". Początkowo tytuł ten miał niewielkie znaczenie. Jego prestiż wzrósł w epoce elżbietańskiego, kiedy literatura angielska przeżywała okres największego rozkwitu. Niezależnie od tytułu nadawanego przez dwór królewski, przez pewien czas podobne tytuły przyznawały oddzielnie uniwersytety w Oksfordzie i Cambridge. John Skelton nosił łącznie aż trzy tytuły.

Tytuł nadawany przez angielski dwór królewski funkcjonuje do dziś, jednak od czasu Williama Wordswortha nie ma charakteru stanowiska, a jedynie wyróżnienia przyznawanego znamienitym twórcom. Aktualnym poetą-laureatem Elżbiety II jest Andrew Motion.

Lista angielskich poetów-laureatów[edytuj | edytuj kod]

Szkocja[edytuj | edytuj kod]

W 2004 roku parlament Szkocji ustanowił stanowisko Barda Narodowego (ang. the Makar), które ma być szkockim odpowiednikiem angielskiego poety-laureata. Wyróżnienie to otrzymał Edwin Morgan.

Włochy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym włoskim poetą-laureatem był proto-humanista Albertino Mussato, który otrzymał ten tytuł od władz Padwy w XIII w. W 1341 podobny tytuł od władz Rzymu otrzymał Francesco Petrarka.

Stany Zjednoczone[edytuj | edytuj kod]

W Stanach Zjednoczonych tradycja nadawania tytułu poety-laureata istnieje od 1937 roku. Tytuł przyznaje Biblioteka Kongresu w Waszyngtonie. Towarzyszy mu roczne stypendium w wysokości 35 tysięcy dolarów. Aktualnym poetą-laureatem jest Donald Hall.

Lista amerykańskich poetów-laureatów[edytuj | edytuj kod]

Inne kraje[edytuj | edytuj kod]

Stanowisko poety-laureata funkcjonuje także w RPA i Kanadzie.

Przypisy

  1. Jakub Zdzisław Lichański, wybór i wstęp: Maciej Kazimierz Sarbiewski poezje wybrane. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1986, s. 104. ISBN 83-205-3961-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]