Dolar amerykański

Dolar amerykański
Niektóre współczesne amerykańskie banknoty
Kod ISO 4217	USD
Kraj	Stany Zjednoczone, Bonaire, Ekwador, Mikronezja, Saba, Sint Eustatius, Palau, Panama, Portoryko, Salwador, Timor Wschodni, Wyspy Marshalla, Zimbabwe
Poziom inflacji	2,7% (w Stanach Zjednoczonych)
Podział	100 centów = 1 dolar amerykański
Symbol	$ – dolar ¢ – cent
Monety	1 2($) 1, 5, 10, 25, 50 (¢)
Banknoty	1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 ($) – obiegowe 500, 1000, 5000, 10 000, 100 000 ($) – pozaobiegowe
Bank centralny	Federal Reserve System
Mennica	United States Mint

Dolar amerykański (oficjalna nazwa – United States dollar, międzynarodowy skrót – USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych, Portoryko, Mikronezji, Marianów Północnych, Palau, Wysp Marshalla, Panamy, Ekwadoru (od 2000), Salwadoru (od 2001), Timoru Wschodniego, Zimbabwe (od 2009) oraz Bonaire, Saby i Sint Eustatius od 2011 roku. Jeden dolar amerykański dzieli się na sto centów amerykańskich. Często zapisuje się go za pomocą symbolu $.

Nazwa dolara pochodzi od dawnej srebrnej monety – talara. Od 1861 roku można używać każdego kiedykolwiek wyemitowanego znaku pieniężnego w USA, jednak banknoty ze starszą datą emisji są rzadko spotykane.

Wartość dolara oparta była na parytecie złota. Parytet przyjęty w 1900 roku wynosił 20,67 dolara, a przyjęty w 1934 roku 35 dolarów za uncję. Od 1933 roku zniesiono wymienialność dolara na złoto dla własnych obywateli. W 1971 roku USA wycofały się z tego parytetu. W 1972 roku uncja złota osiągnęła cenę 42 dolarów. W 1973 r. USA całkowicie odeszły od powiązania wartości dolara ze złotem – odtąd dolar stał się walutą płynną. Plany zniesienia rezerwy złota, ogłoszone przez prezydenta Richarda Nixona w 1971 roku, doprowadziły do powstania Partii Libertariańskiej, która obok powstałej później Partii Konstytucyjnej jest jedną z sił politycznych w USA, które dążą do przywrócenia oparcia na kruszcach szlachetnych, uważając, iż brak pokrycia w złocie lub srebrze jest niezgodny z Sekcją 8 Artykułu I Konstytucji USA. Znaczna część członków ruchu Boston Tea Party również nawołuje do przywrócenia parytetu złota.

Nominały

Nominał banknotu	Portret
1	George Washington
2 *	Thomas Jefferson
5	Abraham Lincoln
10	Alexander Hamilton
20	Andrew Jackson
50	Ulysses Grant
100	Benjamin Franklin
500 **	William McKinley
1000 **	Grover Cleveland
5000 **	James Madison
10 000 **	Salmon Chase
100 000 **	Woodrow Wilson
*Banknot rzadko spotykany **Banknot nie występuje w powszechnym obiegu

Nominały monet
1 cent (penny)
5 centów (nickel)
10 centów (dime)
25 centów (quarter)
50 centów (half) *
1 dolar
* Moneta stosunkowo rzadko używana

Surowce

Papier, na którym są drukowane amerykańskie banknoty, składa się z około 75% bawełny i około 25% lnu. Oraz kilku ściśle tajnych składników. Tajemnicą są także proporcje. Nie jest to jednak papier w tradycyjnym znaczeniu tego słowa, bo nie zawiera celulozy. Aby był jeszcze trudniejszy do podrobienia, w mieszankę papieru wtapia się niebieskie i czerwone nitki. Banknot 100-dolarowy w obiegu funkcjonuje ok. 9 lat, żywotność banknotu dwudziestodolarowego wynosi ok. 4 lat, natomiast 1 $ niszczy się przed upływem 2 lat. Średnio mennica państwowa musi wymieniać banknoty co 5 lat.

W najbliższym czasie banknot o nominale 1 $ z powodu zbyt dużego kosztu produkcji zostanie zastąpiony monetą 1 $.

Teoria spiskowa

Rewers banknotu jednodolarowego.

Na banknocie jednodolarowym pojawiają się symbole masońskie: piramida z wszechwidzącym okiem, pieczęć Salomona, symbolika liczbowa związana z liczbą 13.

Zobacz też

• Banknoty dolarów amerykańskich o wysokich nominałach
• dolar
• jednostka monetarna
• monety amerykańskie
• dolar zastępczy

Linki zewnętrzne

• Kursy walut w NBP.pl