Pokrzywa żegawka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pokrzywa żegawka
Pokrzywa żegawka: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina pokrzywowate
Rodzaj pokrzywa
Gatunek pokrzywa żegawka
Nazwa systematyczna
Urtica urens L.
Sp. pl. 2:984. 1753[2]
Urtica urens 1 IP.jpg

Pokrzywa żegawka (Urtica urens L.) – gatunek rośliny z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae Juss.). Gatunek kosmopolityczny, występujący na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy) i na wielu wyspach. W Europie jej zasięg na północy sięga po Islandię i północne wybrzeża Półwyspu Norweskiego, występuje także na Grenlandii[3]. W Polsce jest archeofitem występującym dość pospolicie na całym obszarze kraju[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Wysokość średnio 20 cm (maksymalnie 50 cm). Czworograniasta, pokryta krótkimi szczecinkami oraz dłuższymi włoskami parzącymi[5].
Korzeń
Cienki, białawożółtawy[6].
Liście
Naprzeciwległe, długoogonkowe, jajowate lub eliptyczne, wciętopiłkowane, mniejsze niż u pokrzywy zwyczajnej, pokryte bezbarwnymi włoskami parzącymi, znajdującymi się na białozielonych wzgórkach[5][6].
Kwiaty
Niepozorne, zielone, zbudowane podobnie jak u pokrzywy zwyczajnej. Kwiaty męskie i żeńskie rozwijają się w tych samych kwiatostanach[5].
Owoce
Jednonasienny orzeszek[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Rośnie na glebach żyznych, bogatych w związki azotowe lub próchnicę (roślina azotolubna). Jest chwastem[7]. Rośnie w ogrodach, przy drogach, płotach, domach, na gruzach i przy oborach. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Ass. Urtico-Malvetum[8]. Kwitnienie od maja do listopada.

Tworzy mieszańce z pokrzywą zwyczajną[5].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Udział w kulturze[edytuj | edytuj kod]

W Biblii pokrzywa (bez rozróżnienia gatunku) jest opisana trzema różnymi słowami hebrajskimi i wymieniona w kilku cytatach: Iz 34,13, 55,13, Oz 9,6, Prz 24,13. Już za czasów biblijnych zauważono, że pokrzywy najlepiej rozrastają się na siedliskach ruderalnych, jak w cytacie z Księgi Izajasza: „szedłem kolo roli próżniaka i koło winnicy głupiego; a oto wszystko zarosło pokrzywą”.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-19].
  2. The Plant List. [dostęp 2015-02-10].
  3. Discover Life Maps. [dostęp 2015-01-10].
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  6. 6,0 6,1 Zofia Schwarz i Janina Szober: Rośliny towarzyszące człowiekowi. Wydanie piąte. Wyd. Szkolne i Pedagogiczne Warszawa 1992. ISBN 83-02-04850-X
  7. Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1976, s. 36.
  8. Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.