Przejazd kolejowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Polski krzyż św. Andrzeja jednotorowy (G-3: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym)
Polski krzyż św. Andrzeja wielotorowy (G-4: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym)
Przejazd kolejowy kat. A w Leżajsku, na linii kolejowej nr 68 Lublin – Przeworsk
Przejazd kolejowy w Finlandii
Przejazd kolejowy w Szwecji

Przejazd kolejowy – jednopoziomowe skrzyżowanie toru kolejowego z drogą kołową[1]. Jeśli z torem krzyżuje się chodnik, to takie skrzyżowanie nazywa się przejściem kolejowym. Przejazdy i przejścia umożliwiają bezpieczne przekraczanie linii kolejowych, choć obecnie na ważnych drogach i liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu dąży się do budowy wiaduktów. Przejazd kolejowy musi spełniać warunki techniczne, dotyczące widoczności, oświetlenia, pochylenia drogi przy podjeździe do przejazdu, kąta skrzyżowania drogi z torem i inne.

Przejazdy kolejowe można podzielić ze względu na liczbę torów na:

  • jednotorowe,
  • wielotorowe.

Przejazdy kolejowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej[2] przejazdy kolejowe dzielą się na sześć kategorii:

  • A – przejazdy użytku publicznego z rogatkami lub przejazdy użytku publicznego bez rogatek, na których ruch na drodze kierowany jest sygnałami nadawanymi przez pracowników kolejowych
  • B – przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną i z półrogatkami
  • C – przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną lub uruchamianą przez pracowników kolei
  • D – przejazdy użytku publicznego bez rogatek i półrogatek i bez samoczynnej sygnalizacji świetlnej
  • E – przejścia użytku publicznego
  • F – przejazdy i przejścia użytku niepublicznego

Wszystkie przejazdy, w zależności od kategorii, są zabezpieczone ostrzegawczymi znakami drogowymi, sygnalizacją świetlną i dźwiękową oraz rogatkami lub półrogatkami.

Przejazdy kategorii A mogą być zabezpieczone rogatkami z obsługą na miejscu, które obsługuje dróżnik przejazdowy, zabezpieczone rogatkami z obsługą z odległości, które obsługuje dyżurny ruchu, nastawniczy zdalnie (jeżeli rogatki nie są widoczne z posterunku to stosuje się urządzenia telewizji przemysłowej (monitoring)) lub zabezpiecza drużyna pociągowa albo obsługa pojazdu pomocniczego.

Do kategorii E zalicza się przejścia użytku publicznego zamykane na czas przejeżdżania pojazdu szynowego rogatkami lub za pomocą furtek albo ogrodzone kołowrotkami (tzw. labirynty) lub barierkami.

Do kategorii F zalicza się przejazdy i przejścia użytku niepublicznego, z których korzystanie następuje na podstawie umowy zawartej między zarządem kolei a użytkownikiem przejazdu lub przejścia. Przejazdy i przejścia zwykle są wyposażone w rogatki stale zamknięte, otwierane przez użytkowników w razie potrzeby.

Według stanu na dzień 15 maja 2014 r. w Polsce funkcjonowało 15 687 przejazdów (2634 kategorii A, 830 B, 1321 C, 9614 D, 541 E oraz 747 F)[3].

Przejazd uważa się za obsługiwany na miejscu, jeżeli stanowisko do jego obsługi znajduje się w odległości do 60 m. Na przejazdach obsługiwanych z odległości stosuje się gong lub inny sygnał dźwiękowy ostrzegający o opuszczania się rogatek na 8 sekund przed rozpoczęciem ich opuszczania. Przejazd może być obsługiwany z maksymalnej odległości 1000 metrów, chyba że stosowany jest nadzór telewizji przemysłowej. Przejazdy kategorii B i C są mogą być chronione tarczami ostrzegawczymi przejazdowymi wyświetlającymi sygnał Osp, który informuje maszynistę pojazdu kolejowego o działaniu bądź awarii urządzeń ostrzegawczych.

Kierowca zbliżający się do przejazdu kolejowego ma obowiązek zachować szczególną ostrożność[4], zaś maszynista pociągu jest zobowiązany do podania syreną jednokrotnego sygnału Rp1 „Baczność” przy wskaźniku W6a oraz wielokrotnego sygnału Rp1 „Baczność” od wskaźnika W6b, ustawianym przed wszystkimi przejazdami i przejściami kolejowymi. W przypadku przejazdów na których ograniczenie prędkości pociągu wynosi do 20 km/h maszynista jest zobowiązany podawać sygnał Rp1 „Baczność” dodatkowo, tj. niezależnie od wskaźnika W6a lub W6b.

Przed wszystkimi przejazdami na których jest brak obsługi, uszkodzona samoczynna sygnalizacja przejazdowa, przekroczony iloczyn ruchu, duża wypadkowość, brak łączności dyżurnego ruchu z dróżnikiem przejazdowym obowiązują ograniczenia prędkości pociągów do 20 km/h. Ponadto ograniczenia prędkości pociągów na przejazdach obowiązują z powodu ograniczonej widzialności, w tym widzialności z miejsca obsługi lub niedostosowania urządzeń samoczynnej sygnalizacji przejazdowej do prędkości rozkładowej. Wszystkie powyższe ograniczenia obowiązują tylko dla czoła pociągu.

Istnieją przejazdy kategorii A lub D obsługiwane przez drużynę pociągową lub obsługę pojazdu pomocniczego. Przed takimi przejazdami pociąg zatrzymuje się, drużyna pociągowa lub obsługa pojazdu pomocniczego opuszcza rogatki (kat. A) albo wstrzymuje ruch sygnałem D7 (kat. D), następnie kontynuuje jazdę, względnie po przejeździe podnosi rogatki.

Obecnie prowadzona jest w Polsce kampania Bezpieczny przejazd, która propaguje wśród kierowców i pieszych, oraz rowerzystów i innych uczestników ruchu wzorce prawidłowego zachowania się na przejazdach kolejowych lub przejściach.

Przypisy

  1. Przejazd (w poziomie szyn). W: Leksykon Terminów Kolejowych [on-line]. Kolejpedia. [dostęp 2014-06-21].
  2. Dz. U. z 1996 r. Nr 33, poz. 144.
  3. [Baza Przejazdów Kolejowych – PKP Polskie Linie Kolejowe S. A.]
  4. Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons