Tunel (budownictwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tunel drogowy
Tunel kolejowy
Tunel kanałowy

Tunelbudowla komunikacyjna w postaci długiego korytarza, podziemna lub podwodna, wykonana metodą odkrywkową lub drążenia, umiejscowiona pod przeszkodą. Tunele to najczęściej budowle geotechniczne mające swoje wyloty na powierzchni ziemi.

Podział ze względu na funkcje[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na przeznaczenie można je podzielić na:

Tunel w ruchu drogowym[edytuj | edytuj kod]

Znak D37
Znak D38

W Polsce w myśl obowiązującej Ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 2, pkt. 14), tunel jest to budowla na drodze, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi. W praktyce oznacza to, że tunelem jest każdy odcinek drogi rozpoczynający się i kończący odpowiednio znakami D37 i D38 (nawet jeśli nie występowałaby na nim wspomniana budowla).

W myśl tej samej Ustawy w tunelu zabrania się: zawracania, cofania i zatrzymania pojazdu.

Metody drążenia tuneli[edytuj | edytuj kod]

Metody górnicze[edytuj | edytuj kod]

Drążenie tunelu metodami górniczymi, np. za pomocą robót strzałowych. Wyrobisko jest wykonywane segmentami, zazwyczaj najpierw stabilizowane jest obudową tymczasową. Tą metodą tunele wykonywane są na dużych głębokościach.

  • Metoda pełnego przekroju
  • Metoda podpartego sklepienia (ze sztolnią wyprzedającą w stropie przyszłego tunelu)
  • Metoda rdzenia oporowego (wielosztolniowa)
  • NATM – Nowa metoda austriacka

Metoda tarczowa[edytuj | edytuj kod]

Drążenie tunelu za pomocą maszyn borujących (TBM) o średnicy 2–12 m, drążenie tunelu i montaż obudowy są zmechanizowane. Tunele drążone tą metodą najczęściej mają przekrój kołowy.

Metody odkrywkowe[edytuj | edytuj kod]

Montaż obudowy w wykopie szeroko- lub wąskoprzestrzennym.

Metody specjalne[edytuj | edytuj kod]

Wentylacja tuneli[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem systemów wentylacji tuneli jest utrzymanie dopuszczalnego stężenia gazów i pyłów, zapewnienie dobrej widoczności i warunków klimatycznych, oraz, w razie wystąpienia pożaru, zapewnienie możliwości sprawnej ewakuacji oraz ugaszenia pożaru.

  • W trakcie drążenia – jak w wyrobiskach górniczych (za pomocą lutniociągów)
  • W trakcie eksploatacji:
    • Systemy naturalne – ruch powietrza wywołany jest przez różnicę ciśnień, wiatry i ruch pojazdów.
    • Systemy sztuczne – ruch powietrza wywołany wentylatorami.
      • Wzdłużne – powietrze płynie wzdłuż tunelu, od portalu do portalu, lub do szybu wentylacyjnego, czasem wspomagana dodatkowymi wentylatorami osiowymi na trasie tunelu.
      • Poprzeczne – powietrze płynie między kanałami wentylacyjnymi w poprzek tunelu
      • Mieszane – połączenie systemów poprzecznego i podłużnego.
      • Specjalne

Najdłuższe tunele świata[edytuj | edytuj kod]

Najdłuższy tunel w Polsce znajduje się na trasie kolejowej WałbrzychKłodzko, jest to Tunel pod Małym Wołowcem mający długość 1601 m.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło tunel w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 160. ISBN 83-85001-89-1.
  2. do czasu oddania do eksploatacji, przewidywanego na rok 2017, innego tunelu alpejskiego – Gotthard Base Tunnel

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Gałczyński, Podstawy budownictwa podziemnego, Oficyna wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, ISBN 83-7085-583-0.
  • Kazimierz Furtak, Maciej Kędracki, Podstawy budowy tuneli, Politechnika Krakowska, ISBN 83-7242-337-7