Różyca (choroba)
Różyca (łac. rhusiopathia suum) lub erysipeloid (łac. erysipelas suum) – groźna dla ludzi, zakaźna i zaraźliwa bakteryjna choroba świń o przebiegu ostrym lub przewlekłym. Występuje na całym świecie. Powodowana przez włoskowiec różycy (Erysipelothrix rhusiopathiae), regularną, Gram dodatnią pałeczkę. Zakażenie występuje przez uszkodzenie skóry i drogą pokarmową (zanieczyszczona pasza), droga oddechową, spojówki, zwierzęta zestresowane. Do zakażenie może dojść podczas stresujących sytuacji, podczas transportu lub bezpośrednio po nim. Wpływ na zakażenie mają też warunki zoohigieniczne i mikrobiologiczne dla tego tak ważne jest przestrzeganie czystości w chlewni. Nagłe skoki temperatury lub ich duża różnica. Podczas okresu letniego choroba ma swoje nasilenie gdyż wyższa temperatura sprzyja rozwojowi bakterii. Bakteria odporna na czynniki środowiskowe, w tym też na gnicie i wysuszenie.
Zakażeniu padają prosięta od 3 mies. do 1 roku życia. Jeżeli matka posiada w siarze przeciwciała to małe jest odporne przez pierwsze 12 - 15 tygodni, jeżeli nie narażenie na zakażenie jest natychmiastowe.
Zarazki są wydalane przez kał, mocz i wydzielinę z nosa od zwierząt zarażonych.
Obecność bakterii stwierdza się u zwierząt zdrowych na: migdałkach, błonach śluzowych nosa i gardła.
Okres inkubacji choroby wynosi 3–4 (2–7) dni. Możemy wyróżnić trzy postacie choroby:
- postać ostra posocznicowa:
objawy: temperatura ciała wzrasta do 42 °C, zapalenie spojówek, apatia, brak apetytu, osowiałość, zagrzebywanie się w ściółce, plamy na skórze, wymioty. Zgon po 3-4 dniach. Zachorowanie najczęściej u młodych
- postać pokrzywkowa - podostra: temperatura ciała 41 °C-42 °C, apatia, brak apetytu, zapalenie spojówek, wymioty, zagrzebywanie się w ściółce, romboidalne wykwity na skórze o kolorze jasnoczerwonym następnie ciemnoczerwonym do coraz bardziej sinego na grzbiecie i bokach, wyniesiona 2-3 mm ponad skórę, ostro odgraniczone od otoczenia
Efekt: martwica miejscowa, złuszczanie naskórka.
- postać przewlekła: chroniczne zapalenie stawów i wsierdzia, kulawizny, niewydolność serca, postać przewlekła może być następstwem postaci ostrej lub podostrej. Objawy jak w pozostałych postaciach ale mniej nasilone.
Szczepienia ochronne, zoohigiena.
Leczenie [edytuj]
Lekiem z wyboru jest penicylina krystaliczna lub prokainowa. Dawki wahają się od 1,2-2,4 mln j. w różycy skóry do 20 mln j. w postaci posocznicowej. Alternatywnie można stosować cyprofloksacynę lub doksycyklinę.
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 109-10. ISBN 8320027489.
