Różyczka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy choroby. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Różyczka
Rubella
ICD-10 B06
B06.0 Różyczka z powikłaniami neurologicznymi
B06.8 Różyczka z innymi powikłaniami
B06.9 Różyczka bez powikłań
Różyczkowa wysypka na brzuchu
Wirus różyczki w elektronowym mikroskopie transmisyjnym
Wysypka w różyczce na skórze dziecka

Różyczka (łac. rubella) – choroba zakaźna wieku dziecięcego wywoływana przez wirus różyczki. Zapadalność na tę chorobę jest bardzo duża. Często przebiega ona bezobjawowo.

Zakażenie[edytuj | edytuj kod]

Dochodzi do niego drogą kropelkową. Okres wylęgania wynosi od 2–3 tygodni, a 7 dni przed wystąpieniem wysypki zaczyna się okres zaraźliwości, który kończy się 3-5 dni po wystąpieniu wysypki. Przebycie choroby powoduje trwałą odporność.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Występuje gorączka, a z czasem małe plamki zlewają się w jedną, dając wrażenie czerwonej skóry, również pojawić się może bladoróżowa wysypka, która występuje po krótkim okresie objawów nieżytowych, wiele osób w czasie przeziębienia jest szczególnie narażonych na zarażenie się różyczką. Różyczce nieodłącznie towarzyszy również powiększenie węzłów chłonnych i ból przy ich dotykaniu, mogą również wystąpić bolące rany w jamie ustnej.

Wysypka na twarzy i tułowiu podobna jest bardzo do odrowej, jednak same objawy są mniejsze i stan chorego jest lepszy. W ciągu 2–3 dni wysypka znika i nie pozostawia żadnych śladów, a zarazem u niektórych osób bardzo swędzi.

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

  • różyczkowe zapalenie mózgu
  • plamica różyczkowa
  • różyczkowe zapalenie stawów

Powikłania u płodu[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zespół Gregga.

Są bardzo rzadkie, jednak choroba, która wystąpi u kobiety w ciąży (do 12 tygodnia) może spowodować bardzo poważne zmiany rozwojowe. Embriopatie spowodowane zakażeniem wirusem różyczki in utero noszą nazwę zespołu Gregga.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie jest objawowe. Podaje się leki obniżające temperaturę. Ewentualne zapobieganie zakażeniu stosuje się wobec kobiet ciężarnych i po ewentualnym kontakcie z wirusem podaje się gamma-globulinę.

Profilaktyka[edytuj | edytuj kod]

Dostępne są szczepionki przeciwko różyczce (obecnie nie jest dostępna szczepionka jednoskładnikowa). Twórcą szczepionki jest Maurice Hilleman.

Szczepionka zawiera żywy, atenuowany szczep wirusa nazywany Wistar RA 27/3.

W Polsce szczepienia przeciwko różyczce są obowiązkowe (finansowane z budżetu Ministra Zdrowia) zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych.

Wykonuje się je skojarzoną szczepionką MMR w schemacie szczepienia podstawowego:

  • pierwotnego w 13-14. miesiącu życia,
  • uzupełniającego w 10. roku życia.

Dodatkowo dziewczętom nieszczepionym w 10. roku życia podaje się obowiązkowo przypominającą szczepionkę MMR w 11. roku życia. Jeżeli dziewczynki nie były szczepione w 10., ani w 11. roku życia podaje się im obowiązkowo przypominającą szczepionkę MMR w 12. roku życia. Dzieci, które otrzymały dwie dawki skojarzonej szczepionki potrójnej przeciw odrze, śwince i różyczce w poprzednich latach życia, nie wymagają podawania trzeciej dawki tej szczepionki w 10., 11. lub 12. roku życia.

Zalecane jest dodatkowo (ale już nie finansowane przez Ministerstwo Zdrowia) szczepienie kobiet, które nie były szczepione lub nie przechodziły różyczki, na kilka miesięcy przed planowaną ciążą. Nie zaleca się zachodzenia w ciążę w ciągu 4 tygodni od podania szczepionki przeciw odrze, śwince i różyczce, pomimo że zajście w ciążę w okresie 3 miesięcy od jej podania nie zwiększa ryzyka wad wrodzonych u płodu.[potrzebne źródło]

Obecnie[kiedy?] w Polsce zarejestrowane są szczepionki:

  1. MMRVAX Pro – szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce; producent: Sanofi Pasteur MSD SNC.
  2. MMR II – szczepionka przeciw odrze, śwince i różyczce; producent: Merck&Co.
  3. Priorix – szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce; producent: GlaxoSmithKline Biologicals S.A.
  4. Priorix-Tetra – szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej; producent: GlaxoSmithKline Biologicals S.A.[potrzebne źródło]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Różyczka. W: Piotr Kajfasz: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 241-4. ISBN 8320027489.
  • Gerd Herold: Medycyna wewnętrzna. Repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Warszawa: PZWL, 2006. ISBN 8320033802.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg
  • prof. dr hab. n. med. Bogumiła Milewska-Bobula, dr med. Bożena Lipka, Różyczka, Medycyna Praktyczna [dostęp: 5.12.2012]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.