Rękojmia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rękojmia – odpowiedzialność sprzedającego względem kupującego za wady fizyczne oraz prawne rzeczy sprzedanej. Stosowana przy umowie sprzedaży, ma również odpowiednie zastosowanie do innych stosunków prawnych.

Rękojmia w polskim prawie[edytuj | edytuj kod]

W polskim prawie cywilnym rękojmia jest uregulowana w art. 556–576 Kodeksu cywilnego.

Po nowelizacji Kodeksu cywilnego, tj. od 25 grudnia 2014 r. wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy z umową.

Wady prawne mogą polegać tylko na tym, że:

  1. sprzedawana rzecz nie należy do sprzedającego, lecz jest własnością osoby trzeciej;
  2. sprzedawana rzecz jest obciążona prawem na rzecz osoby trzeciej (np. hipoteką albo zastawem);
  3. na sprzedawaną rzecz nałożono ograniczenie w zakresie korzystania lub rozporządzania nią wynikające z decyzji lub orzeczenia właściwego organu (np. zabezpieczenie rzeczy jako dowód w sprawie).

Uprawnienia kupującego z tytułu rękojmi:

  1. może żądać obniżenia ceny[1]; obniżenie ceny powinno odzwierciedlać rzeczywiste obniżenie wartości sprzedanej rzeczy;
  2. może żądać usunięcia wady[2]; jeśli sprzedawca jest zarazem producentem kupujący może żądać naprawienia rzeczy;
  3. może żądać wymiany rzeczy na wolną od wad[2]; sprzedawca ponosi wszelkie wynikłe z tego tytułu koszty, np. transportu, ubezpieczenia, pakowania itp.;
  4. może odstąpić od umowy, ale tylko w przypadku, gdy wada nie jest nieistotna, tzn. nie pozwala na użytkowanie przedmiotu zgodnie z jego przeznaczeniem[2].

Aby kupujący będący przedsiębiorcą mógł skorzystać z ww. uprawnień w stosunku do sprzedawcy–przedsiębiorcy musi dokonać tzw. aktów staranności, tj. zbadać dostarczone mu rzeczy, zawiadomić sprzedawcę o wykrytych wadach i zgłosić swoje roszczenia[3].

Sposób reklamacji wybiera kupujący.

Rękojmia za wady fizyczne jest skuteczna przez okres 2 lat, a w przypadku budynku przez 5 lat[4], od dnia wydania towaru. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu. Roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Okres ten może zostać wydłużony, gdy sprzedawca wadę podstępnie zataił. Rękojmią nie są objęte rzeczy nabyte w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym. Okres rękojmi nie biegnie na nowo w przypadku wymiany towaru.

Od 1 stycznia 2003 do 25 grudnia 2014 obowiązywała ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 141, poz. 1176, z późn. zm.), która, jeśli dotyczy to konsumentów w rozumieniu tej ustawy (osób fizycznych), wykluczała stosowanie art. 556–581 Kodeksu cywilnego na rzecz instytucji niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 827) uchyliła tę ustawę, wciągając instytucję niezgodności z umową do przepisów o rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.

Nowelizacja przepisów kodeksowych wynikała z chęci ujednolicenia przepisów o umowach sprzedaży; przy czym jej kształt jest wymuszony konieczności dostosowania ustawodawstwa polskiego do uregulowań prawa unijnego.

Przypisy

  1. Art. 560 Kodeksu cywilnego.
  2. 2,0 2,1 2,2 Art. 561 Kodeksu cywilnego.
  3. Art. 563 Kodeksu cywilnego.
  4. Art. 568 Kodeksu cywilnego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.