Pałac Kultury i Nauki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Zobacz też: Pałac Kultury i Nauki w Rydze.
Pałac Kultury i Nauki
Obiekt zabytkowy nr rej. A- 735 dec. 103/107 z 2 lutego 2007
Pałac Kultury i Nauki
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres plac Defilad 1
Styl architektoniczny socrealizm
Architekt Lew Rudniew
Wysokość całkowita 237 m
Wysokość do dachu 187,68[1] m
Kondygnacje 42
Rozpoczęcie budowy 2 maja 1952
Ukończenie budowy 22 lipca 1955
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Kultury i Nauki
Pałac Kultury i Nauki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Kultury i Nauki
Pałac Kultury i Nauki
Ziemia 52°13′54″N 21°00′23″E/52,231667 21,006389Na mapach: 52°13′54″N 21°00′23″E/52,231667 21,006389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Budowa gmachu (1953)

Pałac Kultury i Nauki (PKiN, poprzednio Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) – najwyższy budynek w Polsce (pod względem wysokości całkowitej), w centrum Warszawy na placu Defilad. Własność miasta stołecznego Warszawy. Obiektem zarządza miejska spółka „Zarząd Pałacu Kultury i Nauki” Sp. z o.o.

Wzniesiony jako "dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego". Oddany do użytku w 1955 wybudowany w trzy lata według projektu radzieckiego architekta Lwa Rudniewa budynek inspirowany jest moskiewskimi drapaczami chmur, które z kolei inspirowane są amerykańskimi wieżowcami art déco. Architektonicznie jest mieszanką socrealizmu i polskiego historyzmu. Obecnie siedziba wielu firm oraz instytucji użyteczności publicznej, takich jak kina, teatry, księgarnia, kluby sportowe, wyższe uczelnie (m.in. Collegium Civitas), instytucje naukowe oraz władz Polskiej Akademii Nauk.

Organizowane są tu także różnego typu wystawy i targi, m.in. od 1958 przez wiele lat były organizowane tu Międzynarodowe Targi Książki i towarzyszące im kiermasze oraz przez kilka lat (na przełomie XX i XXI wieku) targi Komputer Expo. Mieści się w nim sala konferencyjno-widowiskowa na 3000 osób (tzw. Sala Kongresowa), Muzeum Techniki, Muzeum Ewolucji PAN oraz Pałac Młodzieży wraz z basenem. Do początku lat dziewięćdziesiątych mieścił się tam Wydział Matematyki Uniwersytetu Warszawskiego (m.in. piętro 12).

Przed głównym wejściem (od strony ul. Marszałkowskiej) znajdują się dwie rzeźby: Adama Mickiewicza dłuta Stanisława Horno-Popławskiego oraz Mikołaja Kopernika autorstwa Ludwiki Nitschowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

PKiN wzniesiono „jako dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego”, a pomysłodawcą jego budowy był Józef Stalin[2]. Projektant architektury wieżowca, Lew Rudniew, chciał, aby był on w stylu polskim, więc objechał różne miasta, m.in. Kraków, Chełmno, Zamość, w celu zgromadzenia potrzebnych informacji i zapoznania się z polską architekturą. Następnie wraz ze swoim zespołem stworzył pięć projektów.

Dla zadecydowania o wysokości obiektu architekci rosyjscy i polscy zebrali się w rejonie mostu Śląsko-Dąbrowskiego na prawym brzegu Wisły. Nad osią przyszłego Pałacu latał mały samolot ciągnący za sobą balon. Grupa stojąca koło mostu miała kontakt radiowy z pilotem samolotu. Początkowo balon latał na wysokości 100 metrów, potem coraz wyżej: 110 i 120. Rosjanie z Rudniewem na czele uznali, że 120 m wystarczy dla najwyższego punktu miasta. Polacy z prowadzącym grupę pełnomocnikiem ds. budowy pałacu i zarazem naczelnym architektem Warszawy Józefem Sigalinem[3] zaczęli jednak wołać "Wyżej!" po każdych kolejnych 10 metrach podwyższania wysokości balonu. Ostatecznie wieża główna ustalona została na wysokości 120 m, wieżyczka – 160 m plus iglica – 230 metrów.

Budowa gmachu trwała od 2 maja 1952 do 22 lipca 1955, a pracowało przy niej ok. 3500 robotników radzieckich[4]. Mieszkali oni na osiedlu wybudowanym specjalnie dla nich na warszawskich Jelonkach z kinem, stołówką, świetlicą i basenem[5]. Jeszcze przed ukończeniem budowy, dwa dni po śmierci Józefa Stalina, 7 marca 1953, wspólną uchwałą Rady Państwa i Rady Ministrów PRL nadano budynkowi nazwę Pałac Kultury i Nauki imienia Józefa Stalina. Pod uchwałą podpisali się ówczesny Prezes Rady Ministrów Bolesław Bierut i Przewodniczący Rady Państwa Aleksander Zawadzki. Zakładała ona również, że na placu przed pałacem zostanie wzniesiony pomnik Stalina. Ogłoszono konkurs, który jednak nie przyniósł zadowalających rezultatów – nawet wyróżniający się projekt Xawerego Dunikowskiego wzbudził niesmak partyjnych decydentów. Ostatecznie pomnika nigdy nie ustawiono.

Budynek miał początkowo jasną fasadę, która jednak z czasem zszarzała. Fasada została wykonana ze spieków ceramicznych w kolorze piaskowca produkowanych w fabryce na Uralu. Detale budynku i płaskorzeźby wykonano z wapienia, piaskowca i granitu. W czasie budowy pałacu oraz z okazji jego otwarcia polska ekipa nakręciła kolorowe filmy, a zagraniczni fotoreporterzy (np. Paul Almasy z Francji) wykonali kolorowe fotografie, dzięki czemu znany jest wygląd czystego, nowego Pałacu Kultury i Nauki oraz jego ogromnych, drewnianych i niesczerniałych jeszcze okien.

W 1956 rozpoczęła się seria samobójczych skoków z tarasu widokowego na 30 piętrze, na wysokości 114 metrów – najpierw skoczył Francuz, po nim jeszcze siedmiu Polaków. Po tych incydentach zdecydowano się na założenie krat na tarasie.

W sylwestrową noc roku 2000 na 42 kondygnacji pałacu został odsłonięty Zegar Milenijny. Jest to drugi co do wielkości zegar w Europie – jego cztery tarcze mają średnice po 6 metrów. Jest to zarazem trzeci najwyżej położony zegar wieżowy na świecie (po zegarach na Abraj Al Bait w Mekce oraz NTT DoCoMo Yoyogi Building w Tokio)[6]. Sponsorem zegara była Telekomunikacja Polska SA, jego replika znajduje się również w holu głównym pałacu.

Mało znany jest fakt, że przed II wojną światową architekt Juliusz Nagórski zaprojektował i zaprezentował w Muzeum Narodowym prezydentowi Ignacemu Mościckiemu i prezydentowi miasta Stefanowi Starzyńskiemu projekt dwustumetrowego wieżowca art deco (z nadajnikiem radiowym na szczycie), łudząco podobnego do powojennego Pałacu Kultury i Nauki, o nazwie „Wieża Niepodległości”. Przeznaczono dla niej miejsce na dzisiejszym rondzie Waszyngtona.

Teraźniejszość[edytuj | edytuj kod]

PKiN od strony północnej – wejście do Pałacu Młodzieży
Socrealistyczna rzeźba na fasadzie PKiN. Oprócz nazwisk Marx, Engels, Lenin widać miejsce po zagipsowanym nazwisku Stalin

PKiN wciąż budzi żywe emocje wśród mieszkańców Warszawy, chociaż ma swoich licznych zwolenników, szczególnie wśród młodszego pokolenia warszawiaków. Przeciwnicy dalszej obecności tej budowli w stolicy uważają budynek za symbol radzieckiej dominacji nad Polską, wskazując iż rozpoczęto jego budowę w latach najgłębszego stalinizmu, gdy Polska była całkowicie podporządkowana ZSRR. Pojawiały się koncepcje zasłonięcia go biurowcami, utworzenia w nim Muzeum Komunizmu „Socland” (koncepcja Czesława Bieleckiego, Andrzeja Wajdy i Jacka Fedorowicza), a nawet zburzenia „kosmicznej osi przebijającej serce stolicy”. Zwolennicy uważają, że budynek PKiN pełni obecnie wiele użytecznych funkcji, charakterystycznie wpisał się w krajobraz warszawski i pozostanie już w nim trwale obecny. Gmach PKiN, będąc najbardziej rozpoznawalnym obiektem w Warszawie, stał się jej unikatowym symbolem na skalę światową, przyciągając uwagę ludzi z całego świata.

Kwestia zabudowy otoczenia PKiN[edytuj | edytuj kod]

Planowane jest zabudowanie otoczenia pałacu. W 2006 Rada Warszawy przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego otoczenia pałacu[7], przeprowadzono też konkurs na projekt gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej przy ulicy Marszałkowskiej. W 2007, po wyborach samorządowych, rozpoczęto opracowywanie nowego planu zagospodarowania, z wyższą zabudową. Nowy plan Rada Warszawy uchwaliła w listopadzie 2010[8].

Kwestia uznania PKiN za zabytek[edytuj | edytuj kod]

PKiN podczas żałoby narodowej po śmierci Jana Pawła II
PKiN w 2011

2 lutego 2007 PKiN został wpisany do rejestru zabytków decyzją p. o. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Warszawie Macieja Czeredysa. Decyzja ta wywołała sprzeciw grupy 70 osób ze świata kultury, nauki i mediów, które 30 marca 2007 wystosowały do Prezydenta RP protest: „List do prezydenta w sprawie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie”[9] prośbą o interwencję i spowodowanie cofnięcia decyzji mazowieckiego konserwatora zabytków o uznaniu Pałacu Kultury i Nauki (PKiN) w Warszawie za zabytek. List podpisali m.in. Erazm Ciołek, Krzysztof Kąkolewski, Michał Kulenty, Emil Morgiewicz, Barbara Niemiec, Maciej Pawlicki, Jan Pietrzak, Jan Pospieszalski i ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski. Zdaniem autorów protestu konserwator nie miał prawa podjąć takiej decyzji gdyż, jak napisali: PKiN nie jest bowiem tylko „zabytkiem”. Jest symbolem zniewolenia Polski przez sowieckie imperium, jest znakiem upokorzenia narodu polskiego i wyrazem pogardy dla – de facto – okupowanego w latach PRL „prywislianskogo kraja”.

Sygnatariusze listu twierdzą w nim, że sprawę dalszej przyszłości PKiN „należałoby rozpatrzyć w toku dyskusji w szerokim gronie, być może w Sejmie i Senacie, a może nawet – w referendum”. Przypominają także, nawiązując do okresu zniewolenia Polski przez ZSRR w latach 1945-1989, że znajdujący się na obecnym placu marsz. J. Piłsudskiego w Warszawie sobór św. Aleksandra Newskiego – uznawany za symbol władzy cara i polityki rusyfikacji prowadzonej przez Imperium Rosyjskie w okresie zaborów − został rozebrany po odzyskaniu w 1918 niepodległości przez Polskę.

Decyzji o wpisaniu PKiN do rejestru zabytków byli także przeciwni eksperci i architekci z Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN[10], którzy w załączonej opinii skierowanej do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jeszcze przed wydaniem przez niego decyzji, stwierdzili: „Gmach pałacu w sensie jego koncepcji jest zaprzeczeniem architektonicznej racjonalności we wszystkich jej aspektach ekonomicznych, technicznych, estetycznych i urbanistycznych”.

Postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 2 lutego 2007 skrytykowało także zrzeszające historyków i pracowników naukowych UJ stowarzyszenie Inicjatywa Małopolska im. Króla Władysława Łokietka. Jej członkowie nazwali dzień wpisania PKiN do rejestru zabytków „czarnym dniem polskiej kultury”, stwierdzając jednocześnie, iż: „Decyzja ta oznacza, że PKiN zostanie na stałe objęty prawną klauzulą nienaruszalności. Pomnik architektury kolonialnej ZSRR w centrum stolicy Polski będzie już na zawsze świadczył o tym, że diaboliczny plan Stalina i Mołotowa, aby poprzez symbolikę architektoniczną Pałacu zsowietyzować mentalność Polaków urodzonych pod radziecką okupacją powiódł się”

Inicjatywa Małopolska im. Króla Władysława Łokietka jeszcze 19 stycznia 2007 wystosowała do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego memoriał: „Sprzeciw wobec planowanego wpisania Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie na listę zabytków” w którym przedstawiła swój krytyczny stosunek do pomysłu uznania PKiN za obiekt zabytkowy.

Wpisanie Pałacu na listę zabytków odebrane zostało pozytywnie przez część środowisk historyków sztuki, m.in. przez Juliusza Wendlandta z Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków i prof. Irenę Huml z Instytutu Sztuki PAN. Decyzję o wpisaniu Pałacu na listę zabytków poparł również szef Społecznej Rady Ochrony Dziedzictwa Kulturowego przy prezydencie Warszawy, profesor Andrzej Tomaszewski: „To wybitny przykład architektury socrealizmu. Nawet w dawnym Związku Radzieckim trudno znaleźć obiekty równie wysokiej klasy. We wnętrzach znajdziemy dzieła polskich artystów: malarstwo ścienne, meble projektowane m.in. przez Jana Bogusławskiego, ceramiczne żyrandole i szklane kinkiety z polskich hut”.

Zwolennikiem PKiN jako zabytku był także architekt Stefan Kuryłowicz: Pałac Kultury i Nauki spełnia warunki, żeby znaleźć się w rejestrze zabytków. Czy tego chcemy, czy nie jest przestrzenną ikoną Warszawy, obecną na pocztówkach, zdjęciach, filmach i w programach telewizyjnych. Przykre jest dla mnie tylko to, że nie udało nam się stworzyć nic konkurencyjnego. Główną zaletą Pałacu jest jego skala, bo takich obiektów nie ma na świecie wiele. Nie do powtórzenia są także detale jego wykończenia. To symbol starej epoki i powinien być pod ochroną, nawet jeśli kojarzy się z Sowietami.

W tej sprawie wypowiadał się również polski varsavianista Jarosław Zieliński: To wyjątkowy budynek ze względu na ogromnie wartościowe wyposażenie. Bez wpisu do rejestru w lawinowym tempie ubywało ciekawych elementów. Na przykład z głównego hallu zniknęła rzeźba mężczyzn ze sztandarem. Wnętrza pałacu przypominają mi blichtr pierwszych wczesnokapitalistycznych drapaczy chmur w Nowym Jorku albo Chicago. Jednak żaden z nich nie przypomina już Pałacu Kultury, bo wszystkie zostały zmodernizowane.

Profesor Marek Budzyński, architekt i urbanista powiedział: Ja lubię ten budynek, jestem pełen uznania dla jego niezwykłej jakości funkcjonalnej. Uważam też, że relikty bardzo złego okresu w naszej historii należy zachowywać ku pamięci, szczególnie jeżeli tak znakomicie się przydają. Niechęć do Pałacu Kultury jest dla mnie absurdalna. Przecież podobne stoją w Nowym Jorku. Pałac Kultury wprawdzie przez Moskwę, ale właśnie z Ameryki do nas zawędrował.

Warto zauważyć, że Pałac Kultury i Nauki stanowi – obok dzielnicy MDM – jedyny zachowany w całości przykład architektury realizmu socjalistycznego w Warszawie i stał się wyrazistym dokumentem okresu pierwszej połowy lat pięćdziesiątych.

Pałac Kultury i Nauki w sztuce[edytuj | edytuj kod]

PKiN nocą

Kontrowersyjna budowla przez wiele lat inspirowała wielu polskich twórców literackich i filmowych – pojawia się niemal w każdym filmie, którego akcja toczy się w Warszawie. W „Małej apokalipsie” Tadeusza Konwickiego góruje nad miastem jako posępny symbol komunizmu i dominacji ZSRR nad schorowanym PRL – to na jego schodach główny bohater ma dokonać samospalenia. W trzeciej części sensacyjnego serialu telewizyjnego „Ekstradycja” W. Wójcika podziemia Pałacu były siedzibą oponentów komisarza Halskiego. Sam wieżowiec w ostatnim odcinku miał stać się celem potężnego zamachu terrorystycznego, przygotowanego przez prawicowe bojówki paramilitarne, jednakże komisarz Halski niemal w ostatniej chwili zneutralizował ładunek umieszczony w jego podziemiach. Zburzenie obiektu „udało się” natomiast we wcześniejszej komedii „Rozmowy kontrolowane”. Wydostający się spod gruzów bohater filmu, Ryszard Ochódzki, komentuje ten fakt krótkim: To się odbuduje. Pałac Kultury i Nauki ukazany jest również w polskich filmach „Miś”, „Hacker”, oraz w japońskim filmie animowanym „Sky Crawlers” reżyserii Mamoru Oshii.

Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze Warszawa / PKiN[edytuj | edytuj kod]

Parametry[edytuj | edytuj kod]

  • Wysokość posadowienia podpory anteny: 112 m n.p.m.
  • Wysokość obiektu: 237 m n.p.t.
  • Wysokość zawieszenia systemów antenowych radiowych: 187, 200, 204, 210 m n.p.t.
  • Wysokość zawieszenia systemów antenowych telewizyjnych: 216, 224, 226 m n.p.t.

Transmitowane programy[edytuj | edytuj kod]

Jako najwyższy budynek w Warszawie PKiN wykorzystano już w 1956 do emisji sygnałów radiowych. W 1974 na PKiN zainstalowano specjalną radiolinię dosyłającą program radiowej jedynki do RCN w Konstantynowie. Antenę tej radiolinii zdemontowano dopiero w 2004 r. Obecnie z RTCN PKiN nadają następujące stacje:

Programy telewizyjne – analogowe, nadawane do 19 marca 2013[edytuj | edytuj kod]

LP Program Właściciel Częstotliwość Kanał Moc nadajnika Polaryzacja Uwagi
1 TVP1 Telewizja Polska S.A. 207,25 MHz 10 0,5 kW pozioma od 15 października 2008
2 TVP Info/ TVP Warszawa Telewizja Polska S.A. 471,25 MHz 21 3 kW pozioma od 26 września 2008, od 3 października 1997 do 4 lipca 2003 nadawał tu TVN, od maja 2006 do 10 lipca 2007 testy DVB-H
3 TV Puls Telewizja PULS Sp. z o.o. 487,25 MHz 23 3 kW pozioma od 26 września 2008
4 TVP2 Telewizja Polska S.A. 511,25 MHz 26 3 kW pozioma od 26 września 2008
5 TV4 Polskie Media S.A. 551,25 MHz 31 3 kW pozioma od listopada 2008, od 1992 do 29 sierpnia 1994 na tej częstotliwości Nowa Telewizja Warszawa
6 TVN TVN S.A. 575,25 MHz 34 3 kW pozioma od 26 września 2008, 26 i 27 października 2007 nadawane były na tej częstotliwości testy DVB-H
7 Polsat Telewizja Polsat S.A. 663,25 MHz 45 3 kW pozioma od 26 września 2008, od 31 października 2007 do 25 września 2008 nadawane były na tej częstotliwości testy DVB-H

Od 22 lipca 2008 TVN, Polsat, TV4, Puls, kanały TVP oraz emisja DVB-T (od listopada 2008), są nadawane z masztu na PKiN, jak również z masztu w Łazach.

Programy radiowe[edytuj | edytuj kod]

LP Program Właściciel Częstotliwość Moc nadajnika Polaryzacja Uwagi
1 Radio Bajka Bajka – Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci 87,8 MHz 0,1 kW pionowa od 6 czerwca 2011
2 Radio Maryja Prowincja Warszawska Zgromadzenia O.O. Redemptorystów 89,0 MHz 1 kW pionowa od 23 grudnia 2003, Maryja wcześniej na 89,1 MHz, od 1992 do 1996 nadawało tu Radio Zet
3 Radio WAWA International Communication Sp. z o.o. 89,8 MHz 0,5 kW pionowa od 18 lipca 1994
4 PR4 Polskie Radio S.A. 92,0 MHz 0,2 kW pionowa od około października 1992 do 31 marca 1995 Radio dla Ciebie, od 1 kwietnia 1995 do 31 maja 2007 PR1, od 1 czerwca 2007 do 25 maja 2008 Polskie Radio Bis, od 26 maja 2008 do 1 sierpnia 2010 Polskie Radio Euro
5 PR1 Polskie Radio S.A. 92,4 MHz 0,1 kW pionowa od 28 września 2007, wcześniej, od 16 do 30 września 2005 nadawało tu Radio Copernicus
6 Eska Rock Warszawa NADAWCA Sp. z o.o. 93,3 MHz 1 kW pionowa od 14 sierpnia 2002 do 21 września 2005 nadawało tu Radio Plus Warszawa, od 22 września do 30 października 2005 Radio Łagodne Przeboje Warszawa, a od 31 października 2005 do 1 grudnia 2013 VOX FM
7 Antyradio SPECTRUM FM Sp. z o.o. 94,0 MHz 1 kW pionowa od 1 lipca 2002 do 1 czerwca 2005 nadawało tu Radio 94
8 RMF MAXXX Mazowsze Radio Mazowsze Sp. z o.o. 95,8 MHz 0,5 kW pionowa od 10 czerwca 1995 do stycznia 2003 Radio Mazowsze, od stycznia 2003 do 1 sierpnia 2006 Rock Radio Mazowsze, od 2 sierpnia 2006 do 30 sierpnia 2007 Radio Mazowsze
9 Radio Plus Warszawa Fundacja Radio Plus – Centrum 96,5 MHz 10 kW pionowa od 1993 do 28 czerwca 1994 nadawało tu Radio Maryja, a od 29 czerwca 1994 do wrzesień 1998 i od czerwca 2002 do 30 czerwca 2008 Radio Józef (w latach 2002-2005 Plus na 93,3 MHz)
10 TOK FM INFORADIO Sp. z o.o. 97,7 MHz 0,15 kW pionowa od 18 marca 1998 do 30 listopada 1998 Inforadio
11 RMF Classic Opera FM Sp. z o.o. 98,3 MHz 0,1 kW pionowa od stycznia 2002 do 26 października 2003 nadawało tu Radio Zdrowie
12 PR3 Polskie Radio S.A. 99,1 MHz 0,1 kW pionowa od 28 września 2007
13 Radio Złote Przeboje IM 40 Sp. z o.o. 100,1 MHz 1 kW pionowa od 12 listopada 1997 do 31 stycznia 2004 nadawało tu Radio Pogoda
14 Polskie Radio RDC Polskie Radio – Regionalna Rozgłośnia w Warszawie "Radio dla Ciebie" S.A. 101,0 MHz 10 kW pionowa od 1992 do 31 marca 1995 nadawało tu PR1
15 Radio ZET Gold Warszawa/Kraków FM Radio Jazz Sp. z o.o. 101,5 MHz 0,2 kW pionowa do 29 czerwca 2013 nadawało tu Radio Planeta FM
16 Radio PiN Agencja Wydawniczo-Marketingowa "MEDIABANK" S.A. 102,0 MHz 0,5 kW pionowa od 1 czerwca 2002, wcześniej, od sierpnia 1995 do 2001 nadawało tu Radio Eska Warszawa
17 Radio Kolor MFM Sp. z o.o. 103,0 MHz 1 kW pionowa od lutego 1993
18 Roxy FM ROM Sp. z o.o. 103,7 MHz 0,2 kW pionowa od 1 października 1997 do 22 lutego 2000 nadawało tu Radio Classic, a od 23 lutego 2000 do 8 listopada 2005 Radio 103,7 Klasyka FM
19 VOX FM Radio ESKA ROCK 104,4 MHz 0,5 kW pionowa od 15 sierpnia 2003 do 4 września 2005 nadawało tu 104,4 Gold FM, a od 5 września 2005 do 1 grudnia 2013 Eska Rock
20 PR2 Polskie Radio S.A. 104,9 MHz 2,5 kW pionowa od 1 września 2000 do 31 maja 2007 nadawało tu Polskie Radio Bis
21 Radio Eska Warszawa Radio ESKA S.A. 105,6 MHz 3,2 kW pionowa od lipca 1999
22 Radio Warszawa Diecezja Warszawsko-Praska 106,2 MHz 1 kW pionowa od 1996 do 19 lutego 1997 nadawało tu Katolickie Radio Warszawa, od 20 lutego 1997 do września 1998 i od 2002 do 6 grudnia 2006 Radio Warszawa Praga, od września 1998 do lutego 2000 Radio Plus Praga, a od lutego 2000 do 2002 Radio Praga
23 Chilli ZET Radiostacja Sp. z o.o. 106,8 MHz 0,2 kW pionowa od 4 grudnia 1996 do 5 grudnia 2008 nadawało tu Jazz Radio
24 Radio Zet Radio ZET Sp. z o.o. 107,5 MHz 30 kW pionowa od kwietnia 1997

Polskie Radio Program 1, Polskie Radio Program 3 oraz RMF FM nadają ponadto z masztu radiowego w Raszynie/k. Warszawy (nadajniki tych stacji na Pałacu Kultury są jedynie ich uzupełnieniem).

Programy telewizyjne – cyfrowe[edytuj | edytuj kod]

Wieża i zegar PKiN
Skład multipleksu Częstotliwość Kanał Moc nadajnika Polaryzacja Kompresja

MUX 1

770 MHz 58 3 kW pozioma MPEG-4

MUX 2

690 MHz 48 3 kW pozioma MPEG-4

MUX 3

522 MHz 27 10 kW pozioma MPEG-4

TEST w DVB-T

730 MHz 53 0,87 kW pozioma MPEG-4

TEST w DVB-T2

538 MHz 29 2 kW pozioma MPEG-4

Programy radiowe – cyfrowe[edytuj | edytuj kod]

Skład multipleksu Częstotliwość Kanał Moc nadajnika Polaryzacja Kierunkowość Kompresja

DAB+

190,64 MHz 7B 6 kW pozioma dookólna AAC++

DMB

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[11]

Makieta PKiN
  • konstrukcja budynku: rama stalowa, wewnętrzny trzon stalowy, fundament skrzynkowy żelbetowy
  • wysokość: 237 m – ze wspornikiem antenowym, stanowiącym integralną część iglicy, 187,80 – bez iglicy 167,68 m – bez „korony”
  • liczba pięter: 42
  • liczba pomieszczeń: 3288
  • całkowita powierzchnia pomieszczeń: 123 084 m²
  • kubatura: 817 000 m³
  • zużycie energii elektrycznej: równe 30-tysięcznemu miastu
  • elewacja częściowo z płyt ceramicznych w kolorze ciemnoróżowym, obecnie mocno zabrudzonych – szacunkowy koszt renowacji elewacji oceniono na 10-15 mln zł[12]
  • wymiana okien to koszt 6 mln zł[potrzebne źródło]
  • spółka PKiN zatrudnia w budynku 330 osób – dysponuje własnymi elektrykami, hydraulikami, tapicerami
  • W Pałacu zatrudnionych jest 25 kotów do łapania myszy[13]


Przypisy

  1. skyscraperpage.com
  2. Włodzimierz T. Kowalski w książce Walka dyplomatyczna o miejsce Polski w Europie: (1939-1945), Książka i Wiedza, Warszawa, 1966, opisuje kulisy decyzji o budowie Pałacu Kultury i Nauki. Stalin zaproponował Bierutowi do wyboru: budowę metra w Warszawie, budowę osiedla mieszkaniowego albo PKiN. Odpowiedź była następująca: metro niepotrzebne, osiedle możemy wybudować sami i tak z wyboru Bieruta wybudowano PKiN.
  3. Historia PKiN. [dostęp 7 lipca 2009].
  4. Historia Pałacu Kultury i Nauki.
  5. Jerzy S. Majewski, Koło i Młynów, Gazeta Wyborcza, Spacerownik 2007
  6. Top 10: Clock Tower Tallest in the World. skyscrapercity.com, 19.11.2012. [dostęp 2013-07-29].
  7. Uchwała Rady m.st. Warszawy nr LXX/2095/2006 z dnia 9 marca 2006 r.. [dostęp 2011-03-29].
  8. Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XCIV/2749/2010 z dnia 9 listopada 2010 r.. [dostęp 2011-03-29].
  9. „List do prezydenta w sprawie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie”.
  10. Artykuł Pałac Kultury i Nauki jest zabytkiem.
  11. O Pałacu. [dostęp 2012-07-01].
  12. kuch: Pałac Kultury lepi się od brudu. Czy można coś z tym zrobić?. Agora (spółka), 2009-10-31. [dostęp 2012-07-01].
  13. 25 kocurów łapie myszy w Pałacu Kultury. [dostęp 2007-12-10].

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Olgierd Budrewicz, Wieżowiec zwany Pałacem, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 55-60
  • Anna Demska, Oświetlenie w Pałacu Kultury i Nauki, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 118-137
  • Anna Frąckiewicz, Sala Kongresowa, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 144-160
  • Dobrosława Grzybowska-Lewicka, Pałac Kultury i Nauki jako obiekt kultowy PRL-u, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 33-36
  • Edward Hardt, Budowa Pałacu Kultury i Nauki – historia, technologia, wydarzenia, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 38-48
  • Anna Bogusz: Budowa PKiN. Warszawa: PWN, 1975.
  • Edward Hardt, Spotkanie z gigantem, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 23-32
  • Irena Huml, Pałac w guście epoki, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 106-117
  • Lech Isakiewicz, Pałac? Ma się dobrze!, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 49-54
  • Jerzy Jasiuk, Technika budowy – wzorowa pozornie czy rzeczywiście, [w:] „Renowacje i zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 37
  • Róża Krzywobłocka-Laurów, Kamieniarka Pałacu Kultury i Nauki, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 62-83
  • Zbigniew Laurów, Drewno w Pałacu Kultury i Nauki, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 84-105
  • Anna Maga, Wybrane meble biur i gabinetów Pałacu Kultury i Nauki, [w:] „Renowacje i Zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 138-143
  • Bogusław Mansfeld, Dar jako pomnik. Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina, [w:] Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Humanistyczno-Społeczne. Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo, z. 23 (278), 1994, s. 87-95 [1]
  • Maria Wojtysiak, Remonty i modernizacje w Pałacu Kultury i Nauki – zabytku epoki socrealizmu, [w:] „Renowacje i zabytki” nr 3 (15) 2005, s. 162-167

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]