Rangun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rangun
ရန်ကုန်
Panorama Rangunu z ostatniego piętra wieżowca Sakura Tower; widoczny m.in. port oraz pagoda Sule
Panorama Rangunu z ostatniego piętra wieżowca Sakura Tower; widoczny m.in. port oraz pagoda Sule
Państwo  Mjanma
Prowincja Rangun
Burmistrz Aung Thein Lynn
Powierzchnia 1036 km²
Wysokość 10 m n.p.m. - 579 m n.p.m. m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności

5,210 mln
Położenie na mapie Mjanmy
Mapa lokalizacyjna Mjanmy
Rangun
Rangun
Ziemia 16°48′N 96°09′E/16,800000 96,150000Na mapach: 16°48′N 96°09′E/16,800000 96,150000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Rangun (birm. ရန်ကုန် /jàɴɡòʊɴ/) – stolica Mjanmy od 1886 do 2005.

Miasto położone we wschodniej części delty Irawadi, nad rzeką Rangun, w prowincji Rangun. Ludność: 5,210 mln mieszkańców (2004). Główna ulica miasta to Anawrahta. Centrum gospodarcze i kulturalne kraju. Międzynarodowy port lotniczy - Mingaladon. Główny port morski kraju. Uniwersytet założony w 1920 oraz inne wyższe uczelnie. Instytut Buddyjski i Biblioteka Narodowa.

Pierwsi osadnicy pojawili się w tym rejonie w VI wieku skupiając się wokół pagody Szwedagon. Z przyświątynnej osady powstało miasto Dagon. W 1755 król Alaungpaya zajął miejscowość i nadał jej nazwę Yangon. W latach 18861947 był stolicą skolonizowanej przez Anglików (kolonizacja w 1852) Mjanmy. W 1948 r. w mieście proklamowano niepodległość kraju.

W roku 2005 stolica państwa została przeniesiona do miasta Naypyidaw.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

W 1755 roku król Alaungpaya nadał miastu Dagon nową nazwę Yangon. Powstała ona z połączenia dwóch słów: yan (ရန်) i koun (ကုန်), oznaczających odpowiednio "wrogowie" i "uciekli". Nazwa ta jest też tłumaczona jako „koniec walki/wojny”. Po zajęciu Birmy przez Brytyjczyków upowszechniła się angielska forma Rangoon (nawiązująca prawdopodobnie do wymowy nazwy miasta w języku arakańskim), która została zapożyczona także do innych języków zachodnich. W 1989 roku junta wojskowa przyjęła angielski zapis nazwy Yangon zamiast dotychczasowej formy Rangoon, bardziej zbliżony do wymowy birmańskiej[1][2].

Tradycyjnym polskim egzonimem zalecanym przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest Rangun[3].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Rangun położony jest w Dolnej Birmie, w miejscu połączenia rzek Yangon i Pègu, około 30 km od Zatoki Martaban.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Według klasyfikacji Köppena-Geigera w Rangunie panuje klimat tropikalny monsunowy (Am). Pora deszczowa, z obfitymi opadami, trwa od maja do października, a pora sucha od listopada do kwietnia. Średnie temperatury wykazują niewielką zmienność w ciągu roku.

Średnia temperatura i opady dla Rangun
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru
Średnie najwyższe temperatury [°C] 31.6 33.6 35.4 36.6 33.6 30.2 29.5 29.4 30.1 31.3 31.8 31
Średnie najniższe temperatury [°C] 18 18.9 21.3 24.1 25.2 24.5 24.3 24.2 24.3 24.1 22.6 19.2
Opady [mm] 3 4 19 24 302 516 468 503 305 172 50 12
Źródło: [4] 2013-11-09

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

  • spożywczy
  • elektromaszynowy
  • metalurgiczny
  • paliwowy
  • chemiczny
  • włókienniczy
  • drzewny
  • szklarski
  • rzemiosło artystyczne

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zabytki Rangunu
Pagoda Szwedagon

Przypisy

  1. Seekins 2005: 50
  2. Seekins 2005: 369
  3. Nazewnictwo 2006: 24
  4. Climate data.org

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]