Reakcja biuretowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Związek kompleksowy, w którym jon Cu2+ jest kompleksowany przez cztery grupy peptydowe
Pozytywny wynik testu biuretowego

Reakcja biuretowa (reakcja Piotrowskiego[1]) – charakterystyczna reakcja chemiczna pozwalająca na wykrywanie wiązań peptydowych w rozmaitych związkach organicznych, głównie w białkach i peptydach. Warunkiem koniecznym dla pozytywnego wyniku próby jest występowanie co najmniej dwóch wiązań peptydowych bezpośrednio obok siebie lub przedzielonych nie więcej niż jednym atomem węgla. Nazwa testu pochodzi od najprostszego związku, który ulega tej reakcji, a mianowicie biuretu, czyli dimeru mocznika (NH2CONHCONH2)[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Reakcja biuretowa została opisana po raz pierwszy w roku 1833 przez Ferdinanda Rosego[3]. W roku 1857 opisał ją niezależnie polski fizjolog Gustaw Piotrowski[4] i od jego nazwiska pochodzi nazwa alternatywna testu, reakcja Piotrowskiego.

Opis testu[edytuj | edytuj kod]

Test biuretowy polega na dodaniu do analizowanej mieszaniny roztworu silnej zasady (NaOH lub KOH) oraz siarczanu miedzi(II). Jeżeli w roztworze obecne są związki zawierające bliskie wiązania peptydowe, to roztwór zmienia barwę z niebieskiej na fioletową (λmax = 505 nm). Jest to spowodowane powstawaniem anionowych związków kompleksowych[2], w których jon Cu2+ jest kompleksowany przez minimum dwie grupy peptydowe. W przypadku reakcji biuretu z miedzią(II), wyizolowano krystaliczny kompleks K2[Cu(NHCONHCONH)2]·4H2O i rentgenograficznie ustalono jego dokładną budowę[2].

W przypadku występowania dimerów aminokwasów, w których występuje tylko jedno wiązanie peptydowe układ zabarwia się na różowo. Wolne aminokwasy nie zmieniają barwy roztworu.

Test może być stosowany zarówno w analizie jakościowej, jak i ilościowej. W tym drugim przypadku wykorzystuje się liniową zależność zmiany barwy od stężenia protein, a ściślej biorąc od liczby podwójnych wiązań peptydowych, którą ustala się kolorymetrycznie oraz stosuje odczynnik biuretowy, np: 7,5 g CuSO4·5H2O, 100 ml 50% NaOH, 25 g winianu sodowo-potasowego oraz taka objętość wody aby uzyskać 1 dm3 roztworu.

Zastosowanie w medycynie[edytuj | edytuj kod]

Test ten jest powszechnie stosowany do sprawdzania obecności wolnego białka we krwi i innych płynach ustrojowych człowieka i zwierząt. Występowanie dużych ilości takiego białka wskazuje zwykle na uszkodzenia organów wewnętrznych, np: na marskość wątroby.

Przypisy

  1. Charles William Hale: Domestic Science. Cambridge: Cambridge University Press, 1915, s. 229, seria: Cambridge technical series.
  2. 2,0 2,1 2,2 H.C. Freeman, J.E.W.L. Smith, J.C. Taylor. Crystallographic studies of the biuret reaction. I. Potassium bis-biuret cuprate(II) tetrahydrate, K2[Cu(NHCONHCONH)2]·4H2O. „Acta Cryst.”. 14, s. 407-418, 1961. doi:10.1107/S0365110X61001339. 
  3. Ferdinand Rose. Ueber die Verbindungen des Eiweiss mit Metalloxyden. „Annalen der Physik und Chemie”. 104 (5), s. 132–142, 1833. doi:10.1002/andp.18331040512. 
  4. Dr. G. von Piotrowski. Eine neue Reaction auf Eiweisskörper und ihre näheren Abkömmlinge. „Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Mathematisch-Naturwissenschaftliche Classe”. 24, s. 335-337, 1857.