Renoma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Renoma
Renoma
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres Świdnicka 40
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Hermann Dernburg
Kondygnacje 7
Rozpoczęcie budowy 1929
Ukończenie budowy 1930
Ważniejsze przebudowy 2005 – 2009
Pierwszy właściciel Wertheim
Kolejni właściciele AWAG, Państwowe Domy Towarowe, Domy Towarowe Centrum, NFI Empik, Centrum Development & Investments (dawniej DTC Real Estate)
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Renoma
Renoma
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Renoma
Renoma
Ziemia 51°06′13″N 17°01′52″E/51,103611 17,031111Na mapach: 51°06′13″N 17°01′52″E/51,103611 17,031111
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Renoma (dawniej: Powszechny Dom Towarowy, znany pod skrótem PDT, PeDeT) – dom towarowy we Wrocławiu, położony przy ulicy Świdnickiej 40. 25 kwietnia 2009 otwarty ponownie po gruntownej przebudowie i rozbudowie[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dom towarowy Wertheim został zbudowany w 1930 przez berlińską firmę handlową rodziny Wertheim w miejscu kwartału kamienic miejskich, w tym hotelu Residenz. Uroczyste otwarcie nastąpiło 2 kwietnia 1930. Ówcześnie był największym domem towarowym we Wrocławiu i miał stanowić konkurencję dla Domu Braci Barasch.

Budynek zaprojektował berliński architekt Hermann Dernburg, który w konkursie architektonicznym pokonał znanych architektów, takich jak Theodor Effenberger, Erich Mendelsohn czy Ludwig Moshamer. Pierwotny projekt przewidywał poszerzenie domu o dalszą część przy pl. Czystym (Salvatorplatz), jednak nie został zrealizowany wskutek wielkiego kryzysu. Kryzys gospodarczy, dojście do władzy faszystów i noc kryształowa przyniosły upadek handlu oraz prześladowania Żydów, w tym również rodziny Wertheim. Po działaniach antyżydowskich w 1937 jak wszystkie inne domy towarowe został przejęty przez nowo założoną spółkę AWAG (Allgemeine Warenhaus Gesellschaft). Pod koniec II wojny światowej, 12 marca 1945, został zbombardowany i stał w płomieniach przez kilka dni.

Otwarto go ponownie dopiero po trzech latach, z okazji Wystawy Ziem Odzyskanych jako największy w Polsce Powszechny Dom Towarowy. Pierwsze piętro oddano w 1953, natomiast drugie przygotowywano do użytkowania aż 15 lat. Piąte i szóste piętro otwarto w latach 1984–1985. Nazwę Renoma wyłoniono w konkursie przeprowadzonym wśród czytelników Słowa Polskiego. W 1977 budynek wpisano do rejestru zabytków jako sztandarowe dzieło europejskiego modernizmu. Pod koniec lat 90. minionego wieku obiekt został sprywatyzowany. W latach 2005-2009 obecny właściciel Centrum Development & Investments przeprowadził renowację i rozbudowę budynku o nowe skrzydło w miejscu pierwotnie przewidzianym przez Hermanna Dernburga. Projekt został ukończony w kwietniu 2009, a ponowne uroczyste otwarcie odbyło się 25 kwietnia o godzinie 9.00.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Dom handlowy przed rewitalizacją

Zamknięty konkurs architektoniczny rozpisano w październiku 1927, a rozstrzygnięto rok później. Za najlepszą uznano pracę oznaczoną godłem Wratislaviae, wykonaną pod kierunkiem prof. Hermana Dernburga. Dernburg zastosował klasyczne rozwiązanie domu towarowego, z dwoma olbrzymimi dziedzińcami (przekrytymi szklanym dachem na wysokości 1. piętra), doprowadzającymi światło dzienne i zapewniającymi cyrkulację powietrza we wnętrzach oraz zaproponował horyzontalny układ elewacji. Budynek miał siedem kondygnacji, przy czym ostatnie cofały się schodkowo. Parter wyposażono w wielkie witryny, a wyższe piętra w horyzontalne okna. Oba narożniki od strony ulicy Świdnickiej były zaokrąglone.

Elewację domu towarowego Wertheim kształtowały obiegające cały budynek pasy okien oraz biegnące poniżej i powyżej nich ceramiczne gzymsy i licowane szkliwioną ceramiką ścianki podparapetowe. Wielką rolę przywiązano do detali zdobiących elewację. Plastyczne ukształtowanie fasady, będące dziełem rzeźbiarzy Ulricha Nitschke i Hansa Klakowa, składało się z ceramicznych gzymsów, rzeźb ludzkich głów, kwiatonów (szyszek) oraz masztów[2]. Od strony południowej i zachodniej do filarów międzyokiennych na 5. piętrze zamocowano stalowe mechanizmy markiz, a na 6. piętrze dwadzieścia dwa maszty flagowe, każdy o wysokości 5,5 metra.

Główne wejście znalazło się na osi budynku od strony ulicy Świdnickiej. Parter i cztery piętra przeznaczono na sale sprzedaży. Większość powierzchni tych kondygnacji stanowiły przestronne sale, w których poza słupami konstrukcyjnymi nie istniały żadne elementy ograniczające wgląd w głąb budynku. Dwie najwyższe kondygnacje były zajęte przez biura firmy, pomieszczenia do prowadzenia szkoleń personelu oraz gastronomię. Szczególnie atrakcyjna była restauracja umieszczona na 5. i 6. piętrze od strony placu Kościuszki, mieszcząca czterysta osób. Składały się na nią dwie sale znajdujące się jedna nad drugą oraz wysoka na dwie kondygnacje sala wielofunkcyjna od strony ulicy Świdnickiej. Sale restauracji otwierały się na tarasy od strony placu Kościuszki i ulicy Świdnickiej, skąd rozpościerał się widok na całe miasto i panoramę Karkonoszy.

Fakty i liczby[edytuj | edytuj kod]

Renoma po rozbudowie uzyskała dwukrotnie większą powierzchnię całkowitą – niemal 100 tys. m². Galeria handlowa na 5 kondygnacjach mieści około 120 sklepów i butików na powierzchni 31 tys. m². Trzy górne piętra zabytkowej części to ponad 10 tys. m². powierzchni biurowych przeznaczonych dla centrum finansowo-księgowego firmy Hewlett-Packard, które mieści się w Renomie od kwietnia 2005.

Lista największych najemców:

  • Salon Empik (ok. 3000 m²)
  • Delikatesy Alma (2200 m²)
  • Zara (ok. 1800 m² na trzech kondygnacjach)
  • Smyk (1800 m²)
  • Go Sport (ok. 1200 m²)

Nowa Renoma w liczbach:

  • Powierzchnia całkowita obiektu – 99 500 m²
  • Powierzchnia handlowa (5 kondygnacji) – 31 000 m²
  • Powierzchnia biurowa (3 kondygnacje) – 10 068 m²
  • Liczba miejsc parkingowych – 630
  • Koszt inwestycji – ponad 100 mln €
  • Otwarcie – 25 kwietnia 2009 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Kirschke, Krystyna Kirschke: Trzy narożniki: Poelziga, Mendelsona i Dernburga. Architektura wrocławskich domów towarowych [w:] Ten wspaniały wrocławski modernizm. Materiały z konferencji Komisji Architektury i Urbanistyki wrocławskiego oddziału Polskiej Akademii Nauk. Wrocław: 1991, s. 86-100. ISBN 83-86642-73-4.
  • Krystyna Kirschke: Fasady wrocławskich obiektów komercyjnych z lat 1890-1930: struktura, kolorystyka, dekoracja. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, 2005. ISBN 83-7085-918-6.
  • Paweł Kirschke, Krystyna Kirschke: Domy handlowe i towarowe przy ulicy Świdnickiej we Wrocławiu [w:] Ulica Świdnicka we Wrocławiu. Wrocław: VIA-Wydawnictwo, 1995. ISBN 83-86642-03-3.
  • Paweł Kirschke, Krystyna Kirschke, Hermann Schlimme: Wrocławskie domy handlowe i towarowe z lat dwudziestych [w:] Wieżowce Wrocławia 1919-1932. Wrocław: Archiwum Budowlane Miasta Wrocławia, 1997. ISBN 83-908067-0-3.
  • Krystyna Kirschke, Paweł Kirschke, Zbigniew Maćków. Rewaloryzacja Domu Towarowego Renoma we Wrocławiu. „Archivolta”. 3, 2007. 

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]