Rutwica lekarska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rutwica lekarska
Galegaofficinalis03.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj rutwica
Gatunek rutwica lekarska
Nazwa systematyczna
Galega officinalis L.
Sp. pl. 2:714. 1753
Synonimy

Galega bicolor Boiss. & Hausskn. ex Regel,
Galega patula Steven[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Rutwica lekarska (Galega officinalis L.) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych (Fabaceae). Rodzimym obszarem jego występowania jest Afryka Północna (Algeria, Maroko), Pakistan w Azji oraz wschodnia, południowa i środkowa Europa, ale rozprzestrzenia się też w innych regionach[2]. W Polsce występuje rzadko, tylko w południowej części kraju jako gatunek zawleczony, kenofit, efemerofit[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Ma rozgałęzione łodygi, wysokie do 60 cm, żywozielone.
Liście
Krótkoogonkowe, nieparzystopierzaste o 11-17 lancetowatych listkach. Przylistki duże, wolne zaostrzone.
Kwiaty
Motylkowe, niebieskawe, rzadziej białe, zebrane w grona. Wszystkie pręciki zrośnięte w rurkę wokół słupka.
Owoc
Wzniesiony, nagi strąk z kilkunastoma brunatnymi nasionami.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Rośnie na mokrych łąkach, brzegach wód i w wilgotnych zaroślach. Kwitnie od lipca do sierpnia.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski: ziele (Herba galegae). Zawiera: pochodne guanidyny (galegina i hydroksy-4-galegina), pochodną chinazolinypeganinę, gorycze, garbniki, czterocukier stachyoza, sole mineralne[4]
    • Zbiór i suszenie: W lipcu lub w sierpniu zbiera się zakwitające, górne części pędów i suszy w suszarniach naturalnych w cieniu i przewiewie.
    • Działanie: Obniża stężenie glukozy we krwi w cukrzycy, pobudza także wydzielanie mleka u kobiet karmiących i w nieznacznym stopniu działa moczopędnie i napotnie[5]. Używane jest pomocniczo przy leczeniu cukrzycy oraz do pobudzania laktacji u kobiet[5].
Morfologia

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-25].
  3. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  4. A. Ożarowski, W. Jaroniewski, Rośliny lecznicze, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, ISBN 83-202-0472-0
  5. 5,0 5,1 Jan Macků, Jindrich Krejča, Apoloniusz Rymkiewicz: Atlas roślin leczniczych. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo, 1989. ISBN 83-04-03281-3.