Senat (Francja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy izby wyższej parlamentu Francji. Zobacz też: inne instytucje o podobnej nazwie.
Francja
Godło Francji
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Francji
Portal Portal Francja
Sala obrad plenarnych Senatu w Pałacu Luksemburskim

Senat (fr. Sénat) – izba wyższa francuskiego parlamentu. Obecnie tworzy go 348 senatorów, a przewodniczącym jest Jean-Pierre Bel.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Senat, podobnie jak parlament w ogóle, nie istniał w ramach królewskich, absolutnych rządów ancien régime. W pierwszych latach rewolucji francuskiej powstało jednoizbowe Zgromadzenie Narodowe, które było wyrazem demokratycznych dążeń przywódców rewolucyjnych. Kolejne zmiany polityczne i uchwalane konstytucje też zachowywały jednoizbowy parlament. Pierwszy raz izba wyższa pojawiła się w tzw. konstytucji dyrektorialnej z 1795 roku pod nazwą Rady Starszych. Jednak dopiero w 1799, po przewrocie 18 brumaire’a Napoleona Bonaparte wyższą izbę parlamentu nazwano Senatem. Funkcjonował on w latach 17991804 w ramach systemu konsulatu. 18 maja 1804 roku Senat przegłosował powstanie cesarstwa francuskiego z Napoleonem Bonaparte jako cesarzem. Choć władza cesarza była absolutna Senat nadal funkcjonował aż do upadku cesarstwa w 1814. Po restauracji Burbonów i wydaniu Karty Konstytucyjnej Senat został zastąpiony przez arystokratyczną Izbę Parów. Został natomiast przywrócony w latach 18521870 na mocy konstytucji II Cesarstwa. Po kilkuletniej przerwie funkcjonował ponownie w latach 18751940 na mocy konstytucji III Republiki. Po upadku III Republiki w 1940 roku Senat przestał funkcjonować, a w nowej IV Republice zastąpiono go Radą Republiki. Został przywrócony i istnieje w obecnej formie od 1958, na mocy konstytucji V Republiki.

Skład i sposób wyboru[edytuj | edytuj kod]

Do września 2004 w Senacie zasiadało 331 członków, wybieranych na okres 9 lat. Od tego czasu liczba senatorów ulegała jednak stopniowemu rozszerzeniu, aż w 2011 osiągnęła 348. Ponadto kadencja została skrócona do 6 lat, a połowa składu wymieniana jest co 3 lata. Do 2004 roku zaś, co 3 lata wymieniano jedną trzecią składu izby. Senatorowie wybierani są w wyborach pośrednich, przez ok. 145 tys. elektorów – głównie przedstawicieli władzy lokalnej.[1]

Obecny skład Senatu[2]

Partia Mandaty
UMP [3] 155
PS [4] 97
UC-UDF [5] 32
CRC [6] 23
RDSE [7] 17
Niezależni 7

Przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

Senatorowie wybierają jedną osobę spośród swego grona na przewodniczącego izby. Obecnie funkcję tę sprawuje Jean-Pierre Bel. Osoba piastująca ten urząd zajmuje trzecie miejsce w kolejności precedencji we Francji, a w przypadku śmierci, impeachmentu, lub rezygnacji prezydenta przewodniczący Senatu przejmuje jego obowiązki. Do tej pory zdarzyło się to dwukrotnie - po ustąpieniu gen. de Gaulle'a w 1969 oraz śmierci Georges'a Pompidou w 1974.[3]

Przewodniczący Rozpoczęcie Zakończenie
Gaston Monnerville 4 października 1958 2 października 1968
Alain Poher 2 października 1968 2 października 1992
René Monory 2 października 1992 1 października 1998
Christian Poncelet 1 października 1998 1 października 2008
Gérard Larcher 1 października 2008 1 października 2011
Jean-Pierre Bel 1 października 2011 -

Rola Senatu[edytuj | edytuj kod]

Francuski Senat pełni przede wszystkim funkcję ustawodawczą. Jego konstytucyjnym zadaniem jest również sprawowanie kontroli nad rządem.

Siedziba[edytuj | edytuj kod]

Siedzibą Senatu jest Pałac Luksemburski położony w szóstym paryskim arrondissement. W jego pobliżu znajduje się Ogród Luksemburski. Budynku strzeże Francuska Gwardia Republikańska.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. (fr.) La composition du Sénat [1]
  2. (fr.) Les groupes politiques [2]
  3. W obu przypadkach tymczasowym prezydentem został Alain Poher

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Na mapach: 48°50′57,49″N 2°20′13,12″E/48,849303 2,336978