Serduszka okazałe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Serduszka okazałe
Dicentra spectabilis 1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina makowate
Rodzaj Lamprocapnos
Gatunek serduszka okazałe
Nazwa systematyczna
Lamprocapnos spectabilis (L.) Fukuhara
Pl. Syst. Evol. 206: 415 1997[2]
Synonimy

Dicentra spectabilis Lem.

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pokrój

Serduszka okazałe (Lamprocapnos spectabilis) – gatunek byliny z rodziny makowatych. Przez długi czas zaliczany był do rodzaju serduszka (Dicentra) i stąd wynika utrwalona nazwa polska. Od 1997 roku gatunek wyodrębniany jest w osobny, monotypowy rodzaj Lamprocapnos[2][3]. W stanie naturalnym występuje w Chinach i Korei[3]. Poza tym szeroko rozpowszechniony w uprawie, sadzony także w Polsce.

Inne nazwy: serduszka okazała, ładniczka okazała, serce Jasia[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny mają wysokość 80–100 cm, są silnie rozgałęzione.
Liście
Długoogonkowe liście są potrójnie pierzasto-dzielne, złożone z drobnych szarozielonych listków. Po przekwitnięciu rośliny zanikają.
Kwiaty
Są zebrane w jednostronne, zwisające grono lub w kłos. Kwiaty złożone z 2-działkowego, odpadającego kielicha, 4 płatków korony, 1 słupka i 2 trójdzielnych pręcików. Dwa zewnętrzne płatki są półsercowate, różowoczerwone do czerwonych, zaś dwa wewnętrzne małe i białe. Spomiędzy różowych rozdętych płatków wyrastają dwa białe, sprawiające wrażenie wypływającej z serca kropli.
Korzenie
Grube, mięsiste, lecz kruche.

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina. Kwitnie od maja do czerwca. Roślina lekko trująca. Cała roślina (a szczególnie korzenie) zawiera trujące substancje. Objawami zatrucia mogą być mdłości, wymioty i biegunka, jak dotąd nie opisano jednak przypadków zatruć[5].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W ostatnich latach XX wieku bardzo dużą popularnością cieszyła się odmiana 'Alba' o bardzo jasnych, prawie białych kwiatach. W 1997 roku w Anglii wyhodowano odmianę 'Gold Heart' o różowych kwiatach i pędach początkowo także przebarwionych na różowo, a następnie w ciągu lata barwiących się na żółtozielono.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna. Serduszkę stosuje się do nasadzeń grupowych na trawnikach lub na rabatach. Można je także sadzić jako soliter na trawnikach. Są także cenionym kwiatem ciętym, także w uprawie przyspieszonej pod osłonami na kwitnienie od marca.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Historia. Do uprawy ogrodowej roślinę wprowadzono w XIX w. Dawniej często spotykane w ogrodach wiejskich[4].
  • Wymagania. Nie jest bardzo wymagająca w stosunku do podłoża, choć najlepiej rośnie na glebach przepuszczalnych, próchniczno-gliniastych na stanowiskach półcienistych.
  • Rozmnażanie. Rośliny rozmnaża się przez wysiew nasion jesienią lub zimą, ponieważ wymagają okresu chłodu do pełnego rozwoju. Można także rozmnażać z sadzonek korzeniowych sporządzanych od grudnia do maja. Najmniej wydajną metodą jest podział roślin przeprowadzany wczesną wiosną.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-02].
  2. 2,0 2,1 Lamprocapnos spectabilis (ang.). W: The Plant List [on-line]. Kew Gardens. [dostęp 2011-09-21].
  3. 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-25].
  4. 4,0 4,1 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 813-814. ISBN 83-214-1305-6.
  5. Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisława Szczepaniak, Anna Lisiecka: Byliny ozdobne. Poznań: Wydawnictwo AR Poznań, im. A. Cieszkowskiego, 2006. ISBN 83-7160-401-7.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.