Spręcowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Spręcowo
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Dywity
Liczba ludności (2011) 531[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NOL
SIMC 0473106
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Spręcowo
Spręcowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Spręcowo
Spręcowo
Ziemia 53°53′N 20°26′E/53,883333 20,433333Na mapach: 53°53′N 20°26′E/53,883333 20,433333

Spręcowo (dawniej niem. Spiegelberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

We wsi znajduje się Dom Mniszek Bosych Zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, podlegający parafii w Brąswałdzie. Wieś położona na północ od Olsztyna i Dywit, przy drodze z Olsztyna do Dobrego Miasta (nowa droga łukiem omija wieś). We wsi jest szkoła podstawowa oraz zakład poligraficzny "Spręcograf". Nazwa wsi jest pochodzenia pruskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała w 1360 r., kiedy to dwaj Prusowie: Mikołaj i Hinczko Sprensen, otrzymali przywilej lokacyjny na 60 włók na prawie chełmińskim. W dokumencie lokacyjny nazwa wsi wymieniana jest jako Spigelber, natomiast w 1673 r. – "Spiegelberg alias Sprencowo". Pierwotna nazwa nie przyjęła się. W 1820 pojawia się także polska nazwa – Sprynzowo, a w 1879 r. już obecna – Spręcowo. Nazwa wsi nawiązuje do nazwiska zasadźcy.

W 1517 r. Mikołaj Kopernik osadzał chłopów na opuszczonych włókach, po wojnach polsko-krzyżackich. Po wojnie 1519-1521 wieś ponownie opustoszała. W połowie XVI wieku wieś obejmowała 52 włóki, zasiedlone osadnikami z Mazowsza. W końcu XVIII w. we wsi było 38 domów. Na przełomie XVIII i XIX w. we wsi powstała szkoła. W 1825 r. nauczycielem w tej szkole był Andrzej Pieczewski. Do szkoły w tym czasie uczęszczało 40 dzieci, z których tylko jedno mówiło po niemiecku. Uczniowie umieli czytać i pisać po polsku. Pod koniec XIX w. Spręcowo obejmowało 1112 ha ziemi i było tu 119 domów z 602 mieszkańcami. W tym czasie we wsi mieszkali Polacy. W latach 1888-1891 funkcjonowała tu biblioteczka Towarzystwa Czytelni Ludowych. Bibliotekarzami byli: Jakub Junker (kowal) oraz Tadeusz Moric. Kolektorem tej czytelni był J. Dost.

W okresie międzywojennym działało w Spręcowie koło Związku Polaków w Niemczech. Do koła należeli: Piotr Heina, Antoni Luka, Joanna i Joachim Lukowie, Łucja Pieczkowska, Paweł Polakowski.

W 1993 r. we wsi mieszkało 295 osób (wliczając Pistki). Obecnie mieszka 513, a Spręcowo jest wsią sołecka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Daniela Lewicka, Ryszard Tomkiewicz, Gmina Dywity. Teraźniejszość i przeszłość. OBN Olsztyn, Olsztyn 1994, 85 str.
  • Karmel – Spręcowo [1]
  • Spręcowo [2]

Przypisy