Sterkowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sterkowiec
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Miejscowość Sterkowiec, gmina Brzesko, Małopolska, widok na centrum wsi, zdjęcie wykonane z quadrokoptera
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat brzeski
Gmina Brzesko
Liczba ludności (2013) 917
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 32-823 (Szczepanów)
Tablice rejestracyjne KBR
SIMC 0814375
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Sterkowiec
Sterkowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sterkowiec
Sterkowiec
Ziemia 49°59′40″N 20°40′49″E/49,994444 20,680278
Strona internetowa miejscowości

Sterkowiecwieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Brzesko.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

W Sterkowcu znajduje się przystanek kolejowy, przez który przebiega linia kolejowa nr 91 Kraków Główny - Medyka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rok założenia wsi jest nieznany. Nazwa osady Sterkowiec w źródłach średniowiecznych (XIV-XVI w.) jest różnie zapisywana: Damianicze, De Stirikowicze, In Starkowcz, De Scircouicze, Stirkowyecz, Starkowiecz, Styrkowiec alias Damianice, Sterkowiecz. W latach 1564-1581 osada należała do Jana Rupniewskiego herbu Szreniawa. Wchodził w skład dóbr dębińskich, z którymi związany był jeszcze w 1890 r. jako część majątku ówczesnego właściciela zamku w Dębnie Edwarda Jastrzębskiego.

Pierwszą źródłowo potwierdzoną placówką edukacyjną w Sterkowcu była jednoklasowa Szkoła Ludowa, działająca w 1894 r. W 1907 r. mieszkańcy wsi zbudowali w centrum wsi nowy budynek szkolny, używany do lat 50. XX w., (wówczas mieszkańcy zbudowali kolejny budynek szkolny). W 1994 ukończono rozbudowę 8-klasowej szkoły podstawowej.

W 1928 r. wybudowano przystanek kolejowy.

W 1994 r. ukończono rozbudowę domu kultury.

W latach 2004-2005 wyceniono i zakupiono w Sterkowcu gruntu pod budowę autostrady A4 (odcinek Kraków-Tarnów). Po wykupieniu gruntów prowadzono prace wykopaliskowe. Od 2010 do 2013 trwała w Sterkowcu budowa odcinka autostrady Brzesko-Wierzchosławice.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zabytkowy cmentarz wojenny 279 /Kriegerfriedhof Dziekanów 1915/ z czasów I wojny światowej z grobami 108 Austriaków z 55. i 95. pułku piechoty; 40 Rosjan. 6 mogił pojedynczych, 3 zbiorowe. Daty śmierci: 20-21 XI 1914. Cmentarz zaprojektował Robert Motka. Jest to obiekt na planie trapezu, ogrodzony płotkiem na betonowych słupkach z metalową bramką wejściową. W centrum znajduje się pomnik w formie ściętej piramidy z kamiennymi kulami i krzyżem na szczycie oraz tablicą inskrypcyjną (napis i data 1915; napis w języku niemieckim brzmi: UNS KAM DER FRIEDE EILIGER ALS EUCH - "Prędzej pokój przyszedł do nas, niźli do Was"). Powierzchnia cmentarza ma 500 m². W latach 2006-2010 przeprowadzono gruntowny remont i renowację cmentarza.
  • Kapliczki i figury
    • Kapliczka św. Bernadety, na budynku nr 80 J.S. Żurków. Wykonana w niewiadomym czasie, poprzednio zawieszona na drzewie. Drewniana, oszklona, z obrazkiem św. Bernadety, przywiezionym z Francji 1974.
    • Kapliczka na Sosence - początkowo drewniana, obecnie metalowa. Jadąc drogą (ul. Sosnowa) od przystanku PKP w Sterkowcu w kierunku Szczepanowa po lewej stronie na szczycie wzniesienia możemy podziwiać starą, samotną sosnę - przez wszystkich mieszkańców nazywaną Sosenką. Z tego miejsca rozciąga się widok na Dębno oraz Jadowniki. Na sośnie zawieszona jest kapliczka - początkowo drewniana, w latach 80. zamieniona na metalową. Wg jednej z wersji zawiesił ją austriacki oficer jako wotum za uratowanie życia. W trakcie walk, gdy w listopadzie 1914 roku przechodził przez Sterkowiec front austriacko-rosyjski, został ranny. Ukrył się obok sosny i gorąco modlił. W 1917 roku powrócił na to miejsce i zawiesił drewnianą kapliczkę z małym obrazkiem w środku.
    • Kamienna figura Chrystusa Nazareńskiego - na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie; osłonięta nowszym, blaszanym zadaszeniem. Ufundowana przez Macieja i Helenę Bujaków oraz ich syna Stanisława w 1863 r. Lokalizacja: skrzyżowanie ul. Tarnowskiej i Wierzbowej. Opiekę nad figurą sprawuje pani Zyta Tybon.
    • Kamienny krzyż z 1880 r. - ul. Sosnowa. Wzniesiony 1880 z fundacji Franciszka i Marcjanny Legutków. Na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbami: N.P. Maryja, św. Franciszek Salezy i prawdopodobnie Stanisław Bp.
    • Krzyż kamienny - ul. Galicyjska obok PKP. Wzniesiony ok. 1945-1947 z fundacji Turlejów. Z metalowym wizerunkiem Chrystusa, na czworobocznym, ogzymsowanym postumencie z płaskorzeźbą św. Judy Tadeusza. Otoczony drewnianym ogrodzeniem.
    • Krzyż pamiątka jubileuszu 9 wiekowego odkupienia. Wzniesiony 1936 z fundacji gromady; 1974 zastąpiony nowym. Odnowiony z okazji 750 rocznicy kanonizacji Św. Stanisława (2003). Drewniany, bez wizerunku.
    • Św. Krzysztof - autor S. Turlej, figura drewniana - ul. Sosnowa.
    • Pan Jezus Frasobliwy - autor S. Turlej, figura drewniana - ul. Sosnowa.
    • Św. Stanisław - figura wystawiana z okazji odpustów obok stacji PKP - autor S. Turlej, figura drewniana.
    • Św. Stanisław BM - autor S. Turlej, figura drewniana - ul. Tarnowska.
    • Pan Jezus Frasobliwy - autor S. Turlej, figura drewniana - ul. Spadzista.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

  • Dom Kultury w Sterkowcu
  • Świetlica wiejska w Sterkowcu

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • Boisko sportowe (boisko do piłki nożnej, boisko do piłki plażowej, budynek szatniowy)

Szkoły[edytuj | edytuj kod]

  • Publiczna Szkoła Podstawowa w Sterkowcu im. Świętego Stanisława BM

Stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

  • Klub Sportowy "Błękitni Sterkowiec"
  • Koło Gospodyń Wiejskich "Niezapominajka" Sterkowiec

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]