Studio Ghibli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Studio Ghibli
株式会社スタジオジブリ
Forma prawna kabushiki-gaisha
Założyciel(e) Hayao Miyazaki, Isao Takahata, Toshio Suzuki
Data założenia czerwiec 1985
Państwo  Japonia
Siedziba Koganei, prefektura Tokio
Prezes Kōji Hoshino
Branża rozrywka
Produkty anime
Położenie na mapie Japonii
Mapa lokalizacyjna Japonii
Studio Ghibli株式会社スタジオジブリ
Studio Ghibli
株式会社スタジオジブリ
Ziemia 35°42′11,5000″N 139°31′44,9000″E/35,703194 139,529139
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Studio Ghibli (jap. 株式会社スタジオジブリ Kabushiki-gaisha Sutajio Jiburi?)japońskie studio animacyjne powstałe w 1985 roku z siedzibą w Koganei (prefektura Tokio). Studio Ghibli zostało założone przez Hayao Miyazakiego, Isao Takahatę i producenta Toshio Suzukiego po sukcesie pełnometrażowego filmu Nausicaä z Doliny Wiatru, powstałego rok wcześniej. Pierwszym filmem zrealizowanym w ramach studia Ghibli była Laputa – podniebny zamek z 1986 roku[1].

Nazwa Ghibli nawiązuje do arabskiej nazwy sirocco (قبلي, qiblī), oznaczającego wiatr ze wschodu w kierunku Mekki. Zdaniem twórców ten wiatr miał stanowić metaforę zmian, jakie zajdą za ich sprawą w filmie animowanym[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ghibli zostało założone w czerwcu 1985 roku przez reżyserów Hayao Miyazakiego i Isao Takahatę oraz producenta Toshio Suzukiego. Przed założeniem studia Miyazaki i Takahata mieli już spore doświadczenie w reżyserii anime. Suzuki natomiast pracował jako redaktor prowadzący magazynu „Animage”, miał decydujący wpływ na stworzenie przez Miyazakiego mangi Nausicaä z Doliny Wiatru. W 1984 roku reżyser stworzył jej adaptację pod tym samym tytułem, która przyniosła mu sławę. Jednak kolejnych jego produkcji zewnętrzni producenci nie chcieli finansować, w związku z czym nastąpiło założenie studia[3].

Głównym autorem dzieł studia Ghibli był Hayao Miyazaki, który po uznanej za arcydzieło Nausice[4] stworzył Laputę – podniebny zamek (1986)[1]. Zapoczątkowała ona serię moralitetów Miyazakiego o odwołaniach religijnych i mitologicznych[5]. Sławę twórca japoński zyskał za sprawą dokonującego wiwisekcji ludzkich postaw Mojego sąsiada Totoro (1988)[6]. Obserwację problemów dojrzewania prezentowała jego Podniebna poczta Kiki (1989)[7], a w Szkarłatnym pilocie Miyazaki naśladował osiągnięcia postmodernizmu filmowego[8]. Najgłośniejsze jego filmy: ukazująca katastrofę cywilizacji Księżniczka Mononoke (1997)[9], hołd dla tradycji japońskiej Spirited Away: W krainie bogów (2003)[10], czy analiza zagubienia tożsamości przez dojrzałą kobietę Ruchomy zamek Hauru (2004)[11], cechowały się wyjątkowym nagromadzeniem emocji. Jedno z najnowszych dzieł autorskich Miyazakiego pod nazwą Ponyo opowiadało o zetknięciu się „normalności” z „innością”[12].

Drugim najważniejszym reżyserem Ghibli był Isao Takahata, który zadebiutował głośnym animowanym dramatem wojennym Grobowiec świetlików (1988), rewizją sensu poczucia dumy u Japończyków skutkującego wojną ze Stanami Zjednoczonymi i tragicznymi konsekwencjami dla jednostek[13]. Powrót do marzeń jest z kolei sentymentalnym obrazem czasów dzieciństwa, przywiązującym uwagę do ładu panującego w przyrodzie[14]. Kolejny film Takahaty pod nazwą Szopy w natarciu (1994) o konsekwencjach gwałtownej modernizacji Japonii, stanowi przykład dzieła postmodernistycznego z odwołaniami do jej kultury wizualnej[15]. Z kolei Rodzinka Yamadów (1999) dokonała przekształcenia rozrywkowej mangi w dzieło refleksyjne[16].

Do innych reżyserów tworzących dla studia należą mniej znani twórcy, tacy jak Tomomi Mochizuki (Szum morza, 1993)[17], Yoshifumi Kondō (Szept serca, 1995)[17], Hiroyuki Morita (Narzeczona dla kota, 2002)[17] oraz Gorō Miyazaki (Opowieści z Ziemiomorza, 2006)[18].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

# Film Data wydania Reżyser
1 Nausicaä z Doliny Wiatru* 11 marca 1984 Hayao Miyazaki
2 Laputa – podniebny zamek 2 sierpnia 1986 Hayao Miyazaki
3 Grobowiec świetlików 16 kwietnia 1988 Isao Takahata
4 Mój sąsiad Totoro 16 kwietnia 1988 Hayao Miyazaki
5 Podniebna poczta Kiki 29 lipca 1989 Hayao Miyazaki
6 Powrót do marzeń 20 lipca 1991 Isao Takahata
7 Szkarłatny pilot 18 lipca 1992 Hayao Miyazaki
8 Szum morza 3 maja 1993 Tomomi Mochizuki
9 Szopy w natarciu 16 lipca 1994 Isao Takahata
10 Szept serca 15 lipca 1995 Yoshifumi Kondō
11 Księżniczka Mononoke 12 lipca 1997 Hayao Miyazaki
12 Rodzinka Yamadów 17 lipca 1999 Isao Takahata
13 Spirited Away: W krainie bogów 27 lipca 2001 Hayao Miyazaki
14 Narzeczona dla kota 19 lipca 2002 Hiroyuki Morita
15 Ruchomy zamek Hauru 20 listopada 2004 Hayao Miyazaki
16 Opowieści z Ziemiomorza 29 lipca 2006 Gorō Miyazaki
17 Ponyo 19 lipca 2008 Hayao Miyazaki
18 Tajemniczy świat Arrietty 17 lipca 2010 Hiromasa Yonebayashi
19 Makowe wzgórze 16 lipca 2011 Gorō Miyazaki
20 Zrywa się wiatr 20 lipca 2013 Hayao Miyazaki
21 Kaguyahime no monogatari 23 listopada 2013 Isao Takahata
22 Omoide no Marnie 19 lipca 2014 Hiromasa Yonebayashi

* Nausicaä wymieniana jest jako film Ghibli, chociaż w rzeczywistości powstała i weszła do dystrybucji w roku 1984, a Ghibli zostało formalnie założone w roku 1985.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Studio Ghibli. Miejsce filmu animowanego w japońskiej kulturze. Joanna Zaremba-Penk, Marcin Lisiecki (red.). Toruń: 2012. ISBN 978-83-62945-06-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]