Temperówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Temperówka na żyletkę
Temperówka
Temperówka na korbkę

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia.

Współcześnie spotyka się urządzenia mechaniczne, w których obracanie ołówka odbywa się nie przez obracanie go palcami w temperówce, ale przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej bądź korbką, bądź niewielkim silniczkiem elektrycznym.

Niektóre ołówki, zwłaszcza te, które nie mają typowego przekroju okrągłego albo sześciokątnego, tylko - jak na przykład ołówki stolarskie o przekroju zbliżonym do prostokątnego - nie mogą być ostrzone przez obracanie ich w takim przyrządzie. Do ich ostrzenia trzeba używać noża, albo temperówek o innej konstrukcji, np. z żyletką.

Temperówka, w zależności od regionu Polski i środowiska, posiada różne nazwy potoczne, np. temperaczka, temperka, ostrzka, ostrzynka, ostrzałka, ostrzółka, ostrzatka, ostrzytko, ostrzówka, naostrzka, naostrzyk, podstrugiwaczka, strugawka, strugałka, strużynka, strugaczka, zacinaczka (małopolskie), zastrugaczka, zastrugiwaczka czy zastróżka.

Commons in image icon.svg